Дуняви фотограф көргәзмисидә шәрқий түркистан темиси


2006-07-19
Share
Хитай һөкүмити шәрқий түркистанда -1995 - йили аптонум райони қурулғанлиқиниң 40 йиллиқини тәбрикләш үчүн мәхсус сәнәт кечилики тәшвиқат паалийәтлирини уюштурди. Униң ичидә балиларниңму нахша усул номурлири орунлаштурулған болуп, мәзкур хитай балилири орунлиған номурда бу җайниң хитайлар тәрипидин бесивилинғанлиқи һәмдә давамлиқ бесивелишқа һәркәт қиливатқанлиқиниң бир реаллиқ икәнлики әкис етиду. 1995 – Йили шәрқий түркистанниң атуш шәһиридә тартилған. image courtesy: Reza

Нөвәттә вашингтонда иранлиқ даңлиқ фотограф резаниң "бир дуня бир милләт" темисидики фото сөрәт әсәрләр көргәзмиси ечилмақта. Бу көргәзмигә резаниң 30 йилдин буян дуняни айлинип тартқан фотогираф әсәрлири ичидин талланған " 60 нәччә парчә талланма әсәрлири қоюлған.

Реза ниң иҗадий һаятидики бу надир сүрәтләрниң көпүкчиси хәлқарада баһаланған әсәрләр болуп һәр бир сөрәт дуняниң охшимиған җайлирида тартилған болсиму бу сүрәтләрдин дуняниң һәр қандақ булуңидики милләтләрниңму бу дуняда өз ара зич бағлинишчанлиқи барлиқи әкис әттүргән.

Сөрәтләрниң көпүкчиси дунядики тиничсиз, йәни уруш, тәбиий, сиясий вәйранчилиқларға учриған җайларда тартилған болуп, афғанистан, чечинийә, грузийә, сомали, вйетнам қатарлиқ җайлардики иҗтимаий һәмдә тәбий шараитлар билән шу җайдики кишиләрни устилиқ билән алған сүрәтләрниң һәр бири бир һекайидәк мәниләр бериду. Шундақла апторниң тинчлиқ, иллиқлиқни тәвсийә қиливатқанлиқи көрүнүп туриду.

Реаллиқни әкәс әттүргән рәсим

Көргәзмидә кишини җәлп қилидиған алаһидә бир сүрәт болуп униңға "шәрқий түркистанда - хитайниң әң булуңида хитай балилири коммунизимни сатмақта" дегән тема қоюлған. Бу сүрәтни реза 1995 - йилидики уйғур аптонум райони қурулғанлиқиниң 40 йиллиқини тәбрикләш паалийитидә сүрәткә алған болуп сүрәттә хитай армийисиниң кийимини кийивалған хитай балилири сәһнидә номур көрситиватқан көрүнүш болуп, сүрәтни бивастә көргүчидә һечқанчә чоңқур тәсират пәйда қилалмисиму әмма униң қоюлған тема һәмдә чүшәндүрүш кишиләрниң диққитини тартқан.

Аптор реза бу сүрәткә бәргән чүшәндүрүш сөзидә "хитай һөкүмити шәрқий түркистанда -1995 - йили аптонум райони қурулғанлиқиниң 40 йиллиқини тәбрикләш үчүн мәхсус сәнәт кечилики тәшвиқат паалийәтлирини уюштурди. Униң ичидә балиларниңму нахша усул номурлири орунлаштурулған болуп, мәзкур хитай балилири орунлиған номурда бу җайниң хитайлар тәрипидин бесивилинғанлиқи һәмдә давамлиқ бесивелишқа һәркәт қиливатқанлиқиниң бир реаллиқ икәнлики әкис етиду. " Дәп йезилған. Көргәзмигә қоюлған сүрәтләр ичидә йәнә бир қанчә парчә шәрқий түркистан темисидики әсәрләрму бар болуп, асасән адәмләр билән шәрқий түркистанниң тәбиий һәм иҗтимаий шараити әкс әттүрүлгән гүзәл әсәрләрдур.

Дуняға даңлиқ фотограф реза уйғур елиғиму бир қанчә қетим зиярәткә барған болуп, у у җайда фото аппарати арқилиқ алаһидә кәспий хатириләрни қалдурған. Ризаниң мәзкур чоң типтики фото әсәрлири көргәзмиси вашингитонда июндин өктәбиргичә давам қилмақчи.

Америкиниң пайтәхти болған вашингитон шәһриниң гүзәл сәнәт музейлири дуняға даңлиқ болуп, һәр қайси музейларда, дуняниң һәр қайси җайлиридин һәр қайси милләтләргә тәвә гүзәл сәнәтчиләрниң әсәрлири үзүлмәй көргәзмә қилинип туриду. Йеқинқи йиллардин бери бу музейларда уйғурларға аит гүзәл сәнәт әсәрлиридин башқа йәнә, уйғурлардин чиққан даңдар рәссамлардин нәҗмидин әзизи, абдукерим нәсирдин әпәнди һәмдә һөснихәтчи нияз керим шәрқи қатарлиқ кишиләрниң әсәрлириму қоюлуп америка тамашибинлирини җәлп қилған. (Гүлчеһрә)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт