Hemkarliq we reqiblik bilen tolghan rusiye - xitay sodisi

2007-12-31
Élxet
Pikir
Share
Print

2007- Yili, rusiye bilen xitay arisidiki hemkarliqlarda bir qatar körünerlik netijiler qolgha kelgen bolup, bu asasliqi rusiyide élip bérilghan xitay yili pa'aliyiti hemde rusiye teweside ötküzülgen rusiye-xitay birleshme herbiy manéwiri shuningdek soda sahesidiki ilgirileshlerde alahide gewdilinidu. Xitay mulahizichiliri 2007- yilining xitay -rusiye hemkarliqlirigha zor muweppeqiyetlerni élip kelgen hemde ikki dölet hökümetliri we xelqi arisidiki dostluq, hemkarliq munasiwetlirining téximu kücheygen bir yil bolghanliqini bahalimaqta. Biraq, rusiyide buning eksiche inkaslar mewjut bolup, bir qisim xitay mesililiri tetqiqatchiliri, bolupmu, soda-sana'et sahesidiki erbablar 2007- yili rusiye bilen xitay arisidiki sodida tengpungsizliq körülgenlikini bildürüshmekte.

Xitay bilen rusiye arisidiki soda rusiye üchün paydisiz terepke yüzlen'gen

Rusiye siyasiyonliri we bayliq hem soda sahesidiki bir qisim erbablar arisida ezeldinla rusiyining néfit, tebi'iy gaz, alyumin we bashqa istratégiyilik bayliqliri shuningdek xam eshyalirini xitaygha köplep sétish, uning eksiche xitayning yénik sana'et mallirini import qilishqa qarshi turush keypiyati küchlük bolsimu, lékin éhtiyaj tüpeylidin ikki dölet sodisi beribir künsayin tereqqi qilishqa qarap yüzlen'gen idi.

Rusiye-xitay aliy rehberlirining her qétimliq uchrishishlirida soda miqdarini ashurush alahide tekitlen'gen bolup, bu yil ikki terep soda miqdari 47 milyard dollardin éship ketken. Amérika awazi radi'osining bu heqte élan qilghan tepsilatida körsitilishiche, rusiye -xitay karxanichilar jem'iyitining bashliqi kitofning éytishiche, gerche ikki dölet soda miqdari ashqan bolsimu, emma hazir rusiye-xitay sodisi rusiyige paydisiz yönilishke qarap mangghan bolup, rusiyining énérgiye mehsulatliri we xam eshyaliri xitayning her xil tawarlirigha almashturush halitige qalghan. Kitofning qarishiche, bundaq soda emeliyette rusiye üchün yaxshiliq élip kelmeydighan ehwal iken.

Rusiye yiraq sherq institutining tetqiqatchisi pozharkowning qarishiche, xitay 2007- yili rusiyige özining téxnika mehsulatlirining sétishni ashurghan bolup, bularning ichide a'ile éléktir saymanliri we aptomobillar bolghan. Uningdin bashqa yene altun buyumlarning ékisportimu körünerlik derijide ashurulghan. Bu rusiyining renglik métal sodisi üchün riqabet peyda qilghan.

Rusiyining xitaygha ékisport qilishi yuqiri emes

Xitay rusiyining üchinchi soda shériki bolup, birinchi orunda gérmaniye, ikkinchi orunda gollandiye turidu. Xitay qanchilik tirishchanliq körsetken bilen beribir rusiyining birinchi soda shériklik derijisige aylinalmighan. Emma, xitay mumkin qeder özining rusiye qaratqan ékisport miqdarini ashurushni xalaydu. Bu yil rusiyining xitay bilen élip barghan sodisi sekkiz milyard dollargha yetken yétip, ötken yilidikidin %8.6 Ashqan. Uning eksiche,xitayning rusiyige qaratqan ékisport miqdari ötken yilidin %81 ashqan.

Bu yil xitayning rusiyige satqan aptomobil, mashinisazliq üsküniliri, ximiye sana'et mehsulatlirining miqdari ashqan bolup, xitay bulardin bashqa yene rusiyige qurulush matériyalliri, yémek-ichmek, kiyim-kéchek, a'ile buyumliri we bashqilarni ékisport qilghan. Rusiye analizchiliri bu ehwallarning rusiyining dölet menpe'eti we iqtisadiy üchün paydisiz ikenlikini nezerge élip, xitaygha qaratqan soda we énérgiye hem xam eshya miqdarini azlitishni teshebbus qilghan.

Xitay énérgiye sodisida közligen meqsitige yételmidi

Rusiye agéntliqlirining xewer qilishiche, rusiye -xitay iqtisadiy hemkarliqliri mutexessisliri bu yilqi ikki dölet sodisini xulasilep, 2007- yili rusiye bilen xitayning énérgiye sodisida xitayning közligen meqsitige yételmigenliki, énérgiye sodisi yeni rusiyining xitaygha satqan néfitlirining miqdarining ötken yilidikidin köp töwenlep ketkenlikini otturigha qoydi. Biraq, rusiyining néfit sodisi ötken yilidin ashqan bolup, rusiye asasliq néfit we tebi'iy gazlirini yawropagha éksport qilghan.

Xitay 2006- yili yaponiyini arqida qaldurup, dunya boyiche birinchi chong néfit import qilidighan döletke aylan'ghan. Xitayning néfit we tebi'iy gazgha bolghan éhtiyaji yildin yilgha ashqan bolup, köpinche közetküchiler kelgüside xitayning dunyada énérgiye yétishmeslik ehwalini keltürüp chiqiridighan apetlik küchke aylinishi mumkinlikini perez qilmaqta. Shunga, xitaymu özining rusiye, ottura asiya we bashqa döletler bilen bolghan énérgiye sodisini ashurushqa intilgen bolup, rusiye uning muhim nishani. Bu nuqtini yaxshi chüshen'gen rusiyilikler xitayni énérgiye bilen teminleshni qisqartish we qisish charilirini qollan'ghan. Shunga, 2007- yili, rusiye xitaygha satidighan néfit miqdarini azlatqan we éléktir bahasini öltürüwalghanliqini üchün xitaymu bu yil rusiyidin aldighan éléktirni toxtitishqa mejbur bolghan.

Rusiye - xitay arisidiki tebi'iy gaz soda bahasida pütüshüm bolmighanliqi üchün söhbette ilgirilesh körülmigen. Bu yil yene rusiye tebi'iy gaz shirkitining qarshi turushi bilen xitay saxalin arilining tebi'iy gazlirini sétiwélishtin mehrum qalghan hem xitay bilen rusiye arisida yatquzulmaqchi bolghan néfit turuba qurulushi kéchiktürülgen. Mulahizichiler, bu ehwaldin rusiye-xitay munasiwetlirining yenila turaqsiz we özara paydilinish hem bir-birini yoshurun reqip hésablash halitide ikenlikini jezimleshtürmekte. (Ümidwar)

Pikirler (0)
Share
Toluq bet