Сәуди әрәбистанда тунҗи қетим йәрлик кеңәш әзалири сайлими өткүзүлди


2005-02-11
Share

Ғәрб мәтбуатлириниң хәвәрлиридә көрситилишичә, бу қетим сәуди әрәбистандики 178 нәпәр кеңәш әзасиниң йерими сайлам арқилиқ бекитилип, қалған йерими кона усул бойичә сәуди падишаһлиқи тәрипидин бекитлидикән. Шундақла бу қетимлиқ сайлам 3 басқучта елип берилидиған болуп, алди билән пайтәхт рияд шәһири вә әтраптики районлар беләт ташлайдикән. Андин 3 -айниң башлири сәуди әрәбистанниң шәрқий вә җәнубий қисимлирида, әң ахири 4 - айда әрәбистан ғәрбий вә шимали районлирида сайлам елип берилидикән. Буниңға илгири-ахир болуп 3 ай вақит кетидиғанлиқи мөлчәрләнмәктә.

Пәйшәнбә күнидики биринчи қарар сайламда җәмий 1 миң 8 йүз нәпәр кандидат кеңәштики 127 орунни талишидиған болуп, буларниң арисида 646 киши пайтәхт рияд шәһириниң 7 кеңәш әзалиқ орнини қолға кәлтүрүш үчүн риқабәтлишидикән. Хәвәрдә мәлум болишичә, рияд шәһиридики бу сайламға беләт ташлаш үчүн тәхминән 148 миң әр қатнашқан. Әмма аяллар сайламға қатнаштурулмиған.

Сайламдики бир киши: келәр қетимлиқ сайламда аялларму қатнишиши керәк

Америка бирләшмә агентлиқиниң зияритини қобул қилған, беләт ташлашқа кәлгән бир сәуди әрәбистанлиқ, аялларниңму сайламға қатнишиши керәкликини билдүргән. У "келәр қетимлиқ сайламда аялларму чоқум беләт ташлиши керәк" дегән.

Беләт ташлашқа кәлгән йәнә бир киши мәзкүр сайламниң әһмийити һәққидә тохтилип мундақ деди:

" Мән, бу сайламни демократийигә қарап бесилған наһайити яхши бир қәдәм дәп қараймән. Биз сәуди әрәбистанниң техиму көп ислаһатларни елип беришиға шаһид болушни халаймиз".

явропада зиярәттә боливатқан америка ташқи ишлар министири кондолиза райс бу қетимлиқ сайлам һәққидә тохтилип, буниң бесилған кичик бир қәдәм икәнликини, шундақла уларниң сайламға аялларни қатнаштурушини үмид қилидиғанлиқини билдүрди.

Шаһзадә мәнсүр: сәуди әрәбистанниң қанунида аялларниң сайламға қатнишиши чәкләнмигән

Рияд шәһәр башлиқи вә йәрлик сайлам комитетиниң рәиси шаһзадә абдулла өзиниң, 2009 - йили өткүзилидиған сайламда аялларниму қатнаштуруш һәққидә юқири дәриҗилик органларға тәклип сунидиғанлиқини билдүргән. Буниңдин сирт йәнә, сәуди әрәбистан сайлам комитетиниң рәиси шаһзадә вә вәлиәһди мәнсүр бу һәқтә тохтилип, әсли сәуди әрәбистан қанунида аялларниң сайламға қатнишиши чәкләнмигәнликини, әмма сәуди әрәбистан, аяллар билән әрләрниң айрилип туруши тәләп қилинидиған дөләт болғанлиқи үчүн, нөвәттә һөкүмәт аялларни сайламға қатнаштуримән дисиму, аяллар беләт ташлайдиған сайлам понкитлирини ясашқа вақит вә әмгәк күчи җәһәттин имкансиз қалидиғанлиқини билдүрди.

Америка охайо шитатиниң толедо университетидики сиясәт илми профессори рән богоң, сәуди әрәбистанниң бу қәдәмни бесишиниң асанға чүшмигәнликини билдүрди.

Рән богоң: бу сайламниң елип берилишида америкиниң тәсири бир қәдәр чоң

Профессор рән богоң сөзидә йәнә, сәуди әрәбистанниң бу қетимлиқ сайламни мәҗбурий асаста елип барғанлиқини, буниңда хәлқараниң болупму америкиниң бесими бир қәдәр чоң икәнликини билдүрди. Униң қаришичә, америкиниң ирақ урушидин кейин елип барған бир қатар тәдбирлири сәуди әрәбистанға еғир бесим болған вә шу сәвәптин улар мушу йолни таллашқа мәҗбур болған.

Зияритимизни қобул қилған түркийидики явро-асия истратегийә тәтқиқат мәркизиниң тәтқиқатчиси доктор әркин әкрәм әпәнди бу қетимлиқ сайламниң әһмийити һәққидә тохтилип, нөвәттә мусулман дөләтлириниң демократик сиясий түзүмгә қарап маңғанлиқини билдүрди.(Пәридә)

Нөвәттә нурғун ғәрб мәтбуатлири, бу қетимлиқ сайламниң узундин буян падишаһлиқ түзүмини йүргүзүп келиватқан сәуди әрәбистан үчүн тарихий бурулуш нуқтиси һесаблинидиғанлиқини илгири сүрмәктә. )Пәридә(

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт