Shayardiki qanliq weqe


2007.01.03

Shayar nahiyisining tarim yézisigha ishlemchilik qilish üchün kelgen 11 Uyghurning, ularni kéwezlikide ishletken xitay teripidin öltürülgenliki heqqidiki xewerlerning otturigha chiqishi Uyghurlar arisida qattiq ghulghule qozghidi. Gerche bundaq bir qanliq weqening yüz bergenlikini shayar nahiyisidiki ahale ichidila emes, chet'ellerdiki Uyghur jama'iti arisida keng tarqalghan bolup, hetta shayardiki kichik balilar öza ara söhbetliride bu weqe heqqide sözlep yürgen bolsimu, xitay da'iriliri hazirghiche ya bundaq bir weqening yüz bergenliki inkar qilmaqta yaki weqe heqqide éniq bir uchur bérishtin özlirini qachurmaqta.

Xitay da'irilirining weqe heqqide tepsilsi we éniq uchur bérishitin özlirini qachurushi, weqening kélip chiqishi, öltürülgen Uyghurlarning sani hemde xitay hökümitining jinayetni ishligen xitaygha qollan'ghan jazasi heqqide hem türlük xewerlerning bir-birige oxshimighan xewerlerning tarqilishigha seweb boldi. Beziler weqede öltürülgen Uyghurlar sanini 14 dep bildürse, beziler 11 dep körsetmekte.

Shayar we tenen yézisidiki bezi kishilerdin igilishimiche, 2006‏-yili 4‏-ayning otturilirida ishlemchilik qilish üchün xotendin tanan yézisigha kelgen 11 Uyghur, tanan yézisidiki eng bay yer igiliridin béri hésablan'ghan yan key isimlik xitayning kéwezlikide ishleshke bashlighan. Yan key yashliri 18 bilen 50 arisidiki Uyghur ishlenchilerge yaxshi pul béridighanliqini wede qilip ishletken. Kéwez tirish ishi ayaqlashqandin kéyin, Uyghur ishchilar xoten'ge qaytidighanliqini bildürüp, yan keydin pulini sorighan. Xitay xojayin ularning pulini bérishni kéchiktürüp, axiri bezi xewerlerge qarighanda 11‏- ayning 23‏- küni yene bezi xewerlerge qarighanda 11‏- ayning 25‏- küni ularni qoy soyup méhman qilip, andin pulini béridighanliqini bildürgen.

Qoyning göshini yep, shorpisini ichken 11 Uyghur ishchi shu axshimi zeherlinip ölgen. Yan key ölgen Uyghur ishlemchilerning jesitini topa ittirish mashnisi bilen gemining aghzini yépip, kömüwetken. Weqedin on kün kéyin jesetler bashqilar teripidin bayqalghan we qanliq weqe pash bolghan.

Bundaq qanliq bir weqening yüz begenliki kishiler arisida éghizdin-éghizgha tarqilip yürgen bolsimu, emma xitay da'iriliri weqe heqqide uchur bérishni ret qilmaqta hetta bundaq bir weqening yüz bergenlikimu inkar qilmaqta.

Shayar saqchi idarisining bir xadimi bundaq bur weqening yüz bergenlikini ret qilip, bu heqtiki su'alimizgha jawab bérishnin özini qachurdi. Shayar saqchi idarisining yene bir xadimi bilen téléfon arqiliq körüshkinimiz, u weqening yüz bergenlikini inkar qilmighan bolsimu, emma bu heqtiki su'alimizgha jawab bérishtin özini qachurdi.

Lékin yuqirida sözlep ötkinimizdek, weqening yüz bergenliki shahardiki kichik balilar arisidimu éghizdin -éghizgha tarqilip yürmekte. Shayarddiki kichik bir bala tanan yézisida yüz bergen weqe heqqidiki su'alimizni mundaq jawablandurdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.