Xitay b d t ning shimaliy koriyini jazalash qararini ijra qilishi zörür

• Muxbirimiz welining bu heqtiki melumati
• Download story audio

Shimaliy koriye rehbiri Kim Jong-Il

B d t ning shimaliy koriyige iqtisadi jaza qoyush qarari élan qilin'ghandin kéyin, amérika tashqi ishlar ministiri kandaliza rays xanim shimaliy koriyige qoshna döletlerni ziyaret qilishqa bashlighan idi. Rays xanim yaponiye, jenubiy koriyilerni ziyaret qilip, bu döletlerde b d t ning shimaliy koriyige qoyghan iqtisadiy jazasini emeliyleshtürüsh jehettiki hemkarliqni ilgiri sürgendin kéyin, u ziyaritining 3 ‏- qedimide, 20 ‏- öktebir küni xitaygha keldi. Rays xanim xitaygha kelgendin kéyinla, xitayning dölet re'isi xujintaw, bash ministiri wén jabaw we xujintawning shimaliy koriyige ewetken pewqul'adde elchisi tang jashu'enler bilen ayrim -ayrim körüshti.

Xu jintawning éytishiche "junggo yadro qorallirining tarqilip kétishige qarshi turup kelmekte"

Xitay merkizi hökümitining tor bétide bayan qilinishiche, amérika tashqi ishlar ministiri rays xanim 20 ‏- öktebir küni chüshtin kéyin büyük xelq sariyida xitayning dölet re'isi xu jintaw bilen körüshken. Rays xanim koriye yérim arili mesilisini xelq'ara weziyet hazirqidek murekkep ehwal astida, diplomatiye yoli bilen hel qilish üchün tirishchanliq körsitishning zörürlikini tekitligende, xujintaw "junggo terep koriye yérim arilini yadro qoralliridin xali qilishni teshebbus qilip, yadro qorallirining tarqilip kétishige qarshi turup kelmekte. Emdi koriye mesilisini söhbet arqiliq hel qilishni dawamlashturidu" dégen kona gepni tekrarlighan.

Amérikining shimaliy koriyini iqtisadiy jehettin jazalash meydani özgermeydu

B b s ning xewer qilishiche, xitayning pewqul'adde elchisi tang jashu'en kim yong'ilgha xu jintawning sözini yetküzüp qaytip kélip, kim yong'ilning "eger amérika jazalash jehette yol qoysa, shimaliy koriye alte terep söhbitige qaytip kélidu" dégenlikini anglatqandin kéyin, amérika tashqi ishlar ministiri rays xanim "amérikining shimaliy koriyini iqtisadiy jehettin jazalash meydani özgermeydu" dégen. Xitayning bash ministiri wén jabaw "amérika prézidénti jorji bush b d t ning qararini ijra qilish jehette yaponiye, jenubiy koriye, junggo we rusiyiler bilen birlikte heriket qilishni ilgiri sürüsh üchün rays xanimni ewetti. Hazir shimaliy koriye mesilisini diplomatiye yoli bilen söhbet arqiliq hel qilishtin özge chare yoq" dégen. B d t ashliq mehkimisining ashkarilishiche, xitay buyil shimaliy koriyige yardem béridighan ashliq miqdarining üchtin birini qisqartqanliqi melum.

Xitay shimaliy koriyining gumran bolushini peyda qilghan asasliq amil bolup qalmasliqini arzu qilidu

Gérmaniye awazining xewer qilishiche, amérika tashqi ishlar ministiri kondalisa rays xanim xitayni ziyaret qilghanda, ikki terep birlikte shimaliy koriyini derhal alte terep söhbitige qaytip kélishke chaqirghan. Xewerde tehlil qilinishiche, shimaliy koriye krizisini hel qilish jeryanida, xitayni eng bi'aram qilidighan bir mesile bar, u bolsimu, xitay özining kommunist qérindishi shimaliy koriyining gumran bolushidin qayghuridu. Eger shimaliy koriyining yémek -ichmek bilen teminlinishi öksüp qalsa, koriye xelqi azap chékidu, acharchiliq girdabidiki xelq shimaliy koriye bilen xitay otturisida téxiche biki'itlmigen chégridin ötüwiridu. Az dégende 500 ming adem xitaygha yamrap kélishi mumkin. Buningdin bashqa yene, eger kim yong'il hakimiyiti gumran bolsa, amérikining jenubiy koriye chégrisidiki herbi qisimliri bilen xitayning otturisida, shimaliy koriyidin ibaret bundaq bir boshluq yoqilidu. Amérika qisimliri turghan orun xitay chégrisigha tutushup qalidu. Bu xitayni hemmidin bek bi'aram qiliwatqan mesile. Shuning üchün xitay b d t ning shimaliy koriyini jazalash qararini ijra qilishta, xitay shimaliy koriyining gumran bolushini peyda qilghan asasliq amil bolup qalmasliqini arzu qilidu.

Shimaliy koriyining "dunya yadro qoralliri kulobining ezaliq orni" hazir ré'alliqqa aylinip qaldi

Amérika awazining xewer qilishiche, teywen siyasiy uniwérsitéti xelq'ara munasiwetler tetqiqat ornining proféssori ding shufenning tehlili bir az özgiche. Uning tehlil qilishiche, shimaliy koriye xitayning gépige qulaq salmay yadro siniqi élip barghanliqi üchün, gerche hazir xitaygha hözre éytqan bolsimu, emma shimaliy koriyining "dunya yadro qoralliri kulobining ezaliq orni" hazir beribir ré'alliqqa aylinip boldi. Uning qolida qollan'ghudek bashqa kozori qalmighan idi. Shunglashqa u héchkimning gépini anglimay, derhal yadro dölitige ayliniwélishqa aldiridi. Emdi uning hözre éytqini bilen xitayning naraziliqi bésilmaydu. Emdi xelq'ara jem'iyet eng köp bolghanda peqet shimaliy koriyining herbiy teyyarliqini kéchiktüreleydu, xalas.

"Junggo qehrimanliri", "amérika tajawuzchiliri" dégen chüshenche bu sheherde alliqachan özgergen

Roytrs agéntliqining 20 ‏- öktebir küni xitayning shimaliy koriye chégrisidiki dendung shehiridin xewer qilishiche, dendung shehiride 1950 ‏- yili xitay pida'i qisimlirining deryadin ötüp "amérika jahan'girlikining tajawuzigha qarshi urush qilghan" liqigha da'ir herxil mis heykeller, yirik may boyaq resimler we bashqa ijadiy sen'et buyumliri körgezme qilinip turatti. Emma hazir bu sheherde özgirish boldi. Bu sheherning bir qisim puqraliri bundaq menzirilerni buzuwetti. Hazir bu sheherde amérikini düshmen emes deydighan yirik resimler peyda boldi.

Xewerde bayan qilinishiche, bu sheherge xitayning gherb teripidiki shi'en shehiridin kelgen wang famililik bir sayahetchi "bu jayda buningdin 50 yillar burun uqushmay mesile chiqqan idi, emdi bundaq mesile yüz bermeydu" dégen. Shimaliy koriyidin bu sheherge eyni yillarda amérikigha qarshi urush qilghan waqittiki pakitlarni körüp, qaytidin terbiye élishqa ewetilgen sonlo isimlik pénsiyige chiqqan soldat "junggo qehrimanliri" , "amérika tajawuzchiliri" dégen resimlerge bolghan chüshenche hazir bu sheherde alliqachan özgirip bolghan. Emdi yene yadro siniqi élip bérishning néme hajiti bar ? eslidila shimaliy koriyining qilghini xata bolghan idi" dégen. (Weli)