' Uyghurlar shéng shisey üstidin dawa échishi kérek'

Intérnét téxnologiyisining uchqandek tereqqiy qilishigha egiship, Uyghurlar téxi ashikarilanmighan nurghun tarixi pakitlarni tor betliride élan qilishqa bashlidi. Bundaq qilip Uyghur tarixidiki ashkarilanmighan bezi mesililerge dunya jama'etchilikining diqqet étibarini tartishqa tirishmaqta.
Muxbirimiz erkin tarim
2009-01-29
Share
Prof-dr-alimjan-inayet-305 Türkiye izmir ege uniwérsitéti türk dunyasi tetqiqat merkizi oqutquchisi prof. Dr. Alimjan inayet ependi munberde.
RFA Photo / Erkin Tarim

Türkiye izmir ege uniwérsitéti türk dunyasi tetqiqat merkizi oqutquchisi prof. Dr. Alimjan inayet ependi alimcaninayet.com Mawzuluq tor bétide, özining uzun yillardin béri türkiyide neshir qildurghan eserlirini, maqalilirini, xelq'ara ilmiy muhakime yighinlirida qilghan sözlirini, téléwiziye we radi'olargha bergen bayanatlirini qoyghan.
Prof. Dr. Alimjan inayet: "Uyghurlar shéng shisey üstidin dawa échishi kérek, 120 ming biguna Uyghur uning qolida öltürülgen."
Prof. Dr. Alimjan inayetning tor béti türk tilida teyyarlan'ghan bolup, bu tor bétide élan qilin'ghan Uyghurlarning yéqinqi zaman tarixi heqqidiki bezi maqaliliri kishilerning diqqet étibarini qozghimaqta.

U teywen siyasiy uniwérsitétida oqutquchi bolup ishligen mezgilde teywen kütüpxaniliridin tapqan arxiplargha we teywende neshir qilin'ghan eserlerge tayinip turup, 1933 - 1944 - yilliri arisida Uyghur diyarida höküm sürgen shéng shisey hakimiyiti mezgilide, 120 ming insanning öltürülgenlikini, emma bularning ichidin aran 895 kishining kimlikining éniqlan'ghanliqini yazghan, hetta öltürülgen bu kishilerning tizimlikinimu élan qilghan.

Prof. Dr. Alimjan inayet ependi bu maqaliside shéng shiseyning eyni zamanda gomindang hökümitining bir kadiri ikenlikini, hoquqidin paydilinip yüzminglarche bigunah insanni öltürgenlikini, yéqini öltürülgen bu Uyghurlarning bezilirining hazirmu hayatta ikenlikini ularning xelq'ara qanun boyiche shéng shisey heqqide dawa achsa bolidighanliqini ilgiri sürgen.

Prof. Dr. Alimjan inayet ependi tor bétidiki "shéng shisey heqqide dawa" mawzuluq maqaliside, yuqirida bayan qilip ötken shéng shisey qilghan bu jinayetlerning teywenlik tarixchi jiyang dajün yazghan "sherqiy türkistanda boran chapqunluq 70 yil" mawzuluq kitabidimu pakitlar bilen yézilghanliqini yazghan.

Prof. Dr. Alimjan inayet ependi tor bétide shéng shisey teripidin öltürülgen Uyghurlarning tizimlikinimu élan qilghan.  

Yuqiridiki awaz ulinishidin, ixtiyariy muxbirimiz erkin tarimning prof. Dr. Alimjan inayet ependi bilen élip barghan söhbitining tepsilatini anglaysiler.


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet