Америка җасуслуқ сүний һәмраһини башқурулидиған бомбида етип чүшүрмәкчи


2008.02.14

Американиң 2007 - йили 13 - авғуст гуамдики манәвәрида, һәрби парахоттин қоюп бәриливатқан башқурулидиған бомбиси. AFP Photo

Бирләшмә агентлиқида хәвәр қилинишичә,һазир америка дөләт мудапиә министирлиқи кардин чиқип йәргә чүшүп кетиш еһтималлиқида турған бир җасуслуқ сүний һәмраһини башқурулидиған бомбида етип чүшүрүш қарариға кәлгән.

Хәвәрдә америка дөләт мудапиә министирлиқи хадимлириниң ейтқанлиридин нәқил елип көрситишичә, һазир америка һәрбий даирилири мәзкур US 193 номурлуқ сүний һәмраһни америка деңиз армийиси парахотидин қоюп берилидиған башқурулидиған бомба билән етип чүшүрмәкчи икән. Мәлум болушичә, бу кардин чиққан сүний һәмраһ һазир аләм бошлуқидики контроллуқини йоқатқандин кейин йәр йүзигә қарап җиддий илгириләватқан болуп, 3- айниң башлирида йәршари атмосфераға киридикән.

Мәхпий индуктор мәсилиси

Б б с дә, анализчи висәнт довнниң ейтқанлирини нәқил елип көрситишичә, һазир америка даирилириниң мәзкур сүний һәмраһни җиддий һалда етип чүшүрүш қарариға келишидики асасий сәвәб, бу сүний һәмраһқа мәхпий сүрәткә елиш индуктори орунлаштурулған болғачқа, америкида дөләт мудапиә идарилири бу илғар техникиниң башқиларниң қолиға чүшүп кетишини халимайдикән. Бу сүний һәмраһниң чоңлуқи бир данә кичик аптобусчилик, еғирлиқи бир тонна әтрапида болуп, 2006- йили декабирда орбитиға чиқирилған, аләм бошлуқида ишқа кириштүрүлүп узун өтмәй компютер системисидин кашила чиқип йәр йүзи контрол мәркизидә башқуруш мумкинчилик болмай қалған.

Шуниң билән америка һөкүмити бу сүний һәмраһни етип пачақливетишни тоғра тапқан болуп, һазир улар америка һәрбий парахотидики бир башқурулидиған бомбини мәхсус бу сүний һәмраһни етип чүшүрүш үчүн өзгәртип қураштурған.

Әмма, бу алаһидә өзгәртип қураштурулған бомбиниң қайси орундин қачан қоюп берилидиғанлиқи биз гә техи намәлум болғандин башқа, америка һөкүмәт хадимлири сүний һәмраһ пачақланғандин кейин униң парчилириниң қәйәргә чиқидиғанлиқи һәққидиму конкретни тохталмиған.

Сүний һәмраһни етип чүшүрүш бир назук мәсилә

Орбитидики сүний һәмраһни етип чүшүрүш мәсилиси бир сәзгүр мәсилә болуп, өткән йили январда хитай һөкүмити өзиниң кардин чиққан бир һаварайи сүний һәмраһини етип чүшүргәнликини уқтурғандин кийин хәлқара җәмийәттә җиддий инкас қозғиған. Мутәхәссисләр сүний һәмраһ парчиланғандин кийин пәйда болған қалдуқлар орбитидики башқа үскүниләргә зәхмәт йәткүзүп қоюш вә аләм бошлуқида әхләтләрни пәйда қилиши мумкин дәп қарашқан иди.

Хитай һәрбий даирилири 2007- йили 11- январ, хәлқара җәмийәтни алдин хәвәрләндүрүп қоймастинла, мәхпий һалда шичаң аләм бошлуқи мәркизидин башқурулидиған бомба қоюп берип бир һаварайи сүний һәмраһни етип чүшүргән.

С н н дә көрситишичә, әйни вақитта хитайниң бу қилмишидин японийә даирилири әндишиләнгәнликини билдүргән вә хитайдин бу қилмишиниң мәқситини чүшәндүрүп беришни тәләп қилған болса, америка һөкүмәт хадимлири хитайниң бу қилмишиниң америка һәрбий сүний һәмраһлириға тәһдит елип келидиғанлиқини билдүргән.

Америка 1985- йили орбитидин чиқип кәткән бир сүний һәмраһни етип чүшүргән

Америка 1980 ‏- йилидин башлапла аләм бошлуқидики сүний һәмраһларни башқурулидиған бомба билән етип чүшүрүш иқтидарини шәкилләндүргән болуп, америка 1985- йили орбитидин чиқип кәткән бир сүний һәмраһни башқурулидиған бомба билән етип чүшүргән иди.

Мәлум болушичә, америка даирилири һазир бу US 193 типлиқ сүний һәмраһни пачақлиғанда башқа сүний һәмраһларға зәхмәт йәткүзүп қоюштин сақлинишқа зор тиришчанлиқ көрсәтмәктә. (Җүмә)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.