Süriye ottura sherqning partlash aldida turghan bombisi

Süriye ereb baharining eng uzun toxtap qalghan békiti bolup qalghan. 18Aydin biri süriye krizisi hel bolmay kelmekte.
Ixtiyariy muxbirimiz ömerjan
2012-08-21
Share
suriye-namayish-305.png Süriyediki 4-may küni ötküzülgen namayishtin bir körünüsh
AFP

Tehlilchilerge köre, birleshken döletler teshkilati xitay bilen rusiyining witosi seweblik ikki qoli baghlinip qalghan, charisiz ademge oxshap qalghanliqtin waqit shunchilik uzun'gha sozulup ketken. Hazir süriye esed küchliri bilen xelq armiyisi otturisidiki küch tengliki asasen oxshash derijide bolup qalghan. Bu ikki küchning héchqaysisi ya aldigha mangalmighan yaki keynige qaytalmighan. Bu toqunush yene nechche ay sozulidu. Buni héchkim texmin qilalmaydu.

Chünki, süriye weziyiti hazir süriye xelqige hésdashliq qilidighan döletler bilen süriyidiki esed hakimiyitini qollaydighan xitay, rusiye we iran'gha oxshighan döletler otturisidiki küch sinishishqa oxshap qalmaqta.

Londonda chiqidighan “Ottura sherq”gézitining 2012-yili 20-awghust sanida, yazghuchi basim jesr teripidin“Süriye ottura sherqning partlash aldida turgha bombisi” dégen témida bir maqale élan qilin'ghan bolup, maqalide mundaq dep yézilghan:
“Süriyining hazirqi weziyiti bu esirde mundin ilgiri körülmigen rayon xaraktérlik weziyet bolup, chong döletler otturisidiki ziddiyetke aylinip qaldi. Süriye her xil din we her xil mezhepler yashaydighan bir dölet. Ichki urushning yüz bérishi köz bilen kirpikning arisida qalghan ish. Esed küchliri yéngilidighanliqini ten almaydu, xelq küchliri teslim bolushni xalimaydu. Meyli ereb döletliri bolsun, meyli gherb we amérika bolsun, héchbir dölet süriye tupriqining bölünüshini xalimaydu. Bu ijabiy ish. Emma hazirghiche bu urushning toxtap, mesilining hel bolmasliqi ademni bi'aram qilidu. Süriye krizisi köpligen chong döletlerning menpe'iti bilen baghlinishliq bolup qalghanliqtin bu döletler öz arisida kéliship bolalmay shundaq boluwatamdu? buni héchnéme dégili bolmaydu. Emma shu éniqki, süriyidiki esed hakimiyiti eyni waqittiki iraqning saddam hakimiyitidek küchlük bolmisa kérek.”

Ishendürelmigen yalghanlar

Yene mezkur gézitte yazghuchi mishil kilu dégen kishining qelimi bilen “Ishendürelmigen yalghanlar” dégen témida bir maqale élan qilin'ghan bolup, maqalide mundaq dep yézilghan:
“Gherblikler süriye krizisi toghriliq tekrarlap kelgen 3 chong yalghan bar. Ular mundaq: birinchidin, süriye xelqi oxshash bolmighan din, oxshash bolmighan millet we oxshash bolmighan mezheplerdin terkib tapqan xelq bolghanliqtin, ulargha ariliship netije qazan'ghili bolmaydu. Chünki bu ademlerni ittipaqlashturghili bolmaydu. Ikkinchisi, esed hakimiyitining herbiy küchi pewqul'adde yuqiri bolghanliqtin, ular bilen jiddiy urushush süriyide uzun'gha sozulghan yerlik urushni keltürüp chiqidu. Üchinchisi, süriyidiki inqilabchilarni birleshtürüsh mumkin emes. Biz bu bahanilerge bir-birlep jawab bérip deymizki, süriyide yashaydighan her xil ta'ipe we her xil din ademliri süriyige tünügün yaki bügün kélip qalghan ademler emes. Tarixtin biri ular bar idi. Süriyidiki ta'ipewazliq iraqqa qarighanda köp emes. Esedning herbiy küchi eyni waqittiki saddamning herbiy küchidin zor emes. Uni yenggen yerde esedni qandaqmu yenggili bolmisun? süriyidiki inqilabchilar her xil pikir-éqim we her xil siyasiy yönilishlerge bölün'gen küch bolsimu, ularning ortaq weten yolida birlishelishi qiyin emes.”

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet