Бейҗиңда зиянкәшликкә учриған уйғур әрздарға аит мәлуматлар


2004.09.28

Хитай һөкүмити -1 өктәбир дөләт байриминиң йеқинлишиши билән авалқи йилларға охшаш аммиви сорунларға қаратқан контроллуқни техиму күчәйтти. Болупму бейҗиң сақчи даирилири бу йәрдики асаслиқ сода мәркәзлирини өз ичигә алған аммиви сорунларға қаратқан бихәтәрлик тәдбирлирини юқири көтүргән һәмдә аммиви йиғилишларға алаһидә көз қулақ болған.

Буниңдин сирт йәнә, хитай компартийисиниң 16- нөвәтлик 4- омумий йиғини вә дөләт байрими мунасивити билән бейҗиңға әрз сунғили бериватқан кишиләр, сақчиларниң күзитидиған асаслиқ нишанлириға айланди.

Мушундақ вәзийәттә өткән шәнбә күни йүз бәргән, уйғур елидин кәлгән бир әрздарниң бейҗиң җәнубий пойез истансисида оннәччә йеригә пичақ тиқилғанлиқ хәвири һәрқайси мәтбуатларниң деққитини тартти. Биз алдинқи күндики программимизда мунасивәтлик сақчи орунлиридин бу вәқә тоғрисида ениқ җавап алалмисақму, әмма бейҗиң "шуәнву дохтурханиси" шу күни кәчтә һәқиқәтән пичақ санчилған, әмма исми намәлум болған бир уйғурниң бу дохтурханиниң җиддий қутқузуш бөлүмигә елип келингәнликини етирап қилған иди. Лекин дохтурхана бу кишиниң исми ениқ болмиғанлиқи үчүн уни қайси бөлүмгә йөткигәнликини ениқлиялмайдиғанлиқини ейтқан.

Бу мунасивәт билән биз сәйшәнбә күни " шуәнву дохтурханиси" ниң ташқи кесәлләр бөлүмигә телефон қилдуқ. Бу йәрдә ишләватқан дохтур бизгә шу күни һәқиқәтән пичақ йигән бир уйғурниң уларниң бөлүмигә йөткәлгәнликини һәмдә уни йәнә сәйшәнбә күни 3 - номурлуқ кесәлханиға йөткигәнликини ейтти. Шундақла биз дохтурдин бу кишиниң исмини сорисақ, дохтур уйғурчә исим узун болғанлиқи үчүн анчә ениқ дәп берәлмәй, тизим дәптиригә йезиғлиқ исимни оқуп беришкә тиришти. Биз униң тәләппузидин бу кишиниң өзиниң исмини ениқ пәрқ қилалмисақму, әмма фамилисиниң ибрайим болиши мумкинликини пәрәз қилдуқ.

Биз йәнә бу бимар йөткәлгән " шуәнву дохтурханиси" ниң 3- номурлуқ кесәлханисиға телефон қилдуқ. Бу йәрдики мәсул дохтур уларниң бөлүмигә һәқиқәтән пичақ селинған уйғур бимарниң йөткәлгәнликини етирап қилди, әмма униң әһвалини телефон арқилиқ сиртқа ейтип берәлмәйдиғанлиқини, һәмдә бу һәқтики мәлуматларни сақчи яки һөкүмәт орунлири арқилиқ билишимизни тәләп қилди. Шундақла бу дохтурму бимарниң исми узун болғанлиқи үчүн ядида туталмиғанлиқини ейтти.

Әмма телифонимиз уланған мунасивәтлик сақчи орунлири мухбирниң зияритини қобул қилиш мәсулийитидин өзини елип қечип, суаллиримизни җавапсиз қалдурди. Илгирики хәвәрләрдә илгири сүрилишичә, хитайниң һәрқайси җайлиридин мәркәзгә әрз сунушқа кәлгән кишиләр бейҗиңниң мәлум бир җайида топлишип туриватқан болуп, буни улар " әрздарлар кәнти" дәп атиған. Биз юқиридики хәвәрни тунҗи елан қилған " улуқ ира гезити" ниң бейҗиңда турушлуқ мухбири билән алақилашқинимизда, у бизгә бейҗиңдики " әрздарлар кәнти" дә һазир уйғурларниң йоқ икәнликини, чүнки бихәтәрлик сәвәбидин уларниң башқа җайларда мөкүнүп йүрүшкә мәҗбур болғанлиқини ейтти.

Фирансийә ахбарат агентлиқиниң хәвәр қилишичә, бейҗиң сақчи даирилири нөвәттә 1- өктәбир мәзгилидики аманлиқни қоғдаш тәйярлиқиға җиддий тутушқа қиливатқан болуп, бейҗиң пойез истансиси, йәр асти төмүр йоли қатарлиқ асаслиқ қатнаш түгүнлиригә техиму көп чарлаш сақчилирини қойған. (Пәридә )

Бир нәпәр уйғур хәлқ қурултийи вәкили бейҗиңда пичақ селип өлтүрүлди

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.