Америкида тәйвән билән дипломатик мунасибәтни әслигә кәлтүрүш лайиһиси оттуриға қойди


2005.02.17

Франсийә агентлиқиниң вашингтондин хәвәр қилишичә, 2 - айниң 16 - күни америка дөләт мәҗлисидә кариладо шитатидин сайланған авам палата әзаси җумһурийәтчи том танкиридо "америка тәйвән билән дипломатик мунасивәтни әслигә кәлтүрүши керәк" дегән мәзмунда бир қанун лайиһиси оттуриға қойған.

Авам палата әзаси җумһурийәтчи том танкиридо америкиниң дөләт мәҗлисигә қойған лайиһисигә "америка һөкүмити бейҗиң һөкүмитиниң 'тәйвән җоңгониң бир қисми' дегән мәйданини етирап қилиш үчүн 'бир җоңго' дегән сиясәтни давамлиқ қоллиниватқанлиқи, әмәлийәттә пакитқа һөрмәт қилмиғанлиқ. Тәйвән өзиниң рәһбәрлирини өзи сайлап чиқиватқан әркин, мустәқил дөләт. Тәйвән, коммунист партйиниң рәһбәрликидики арал әмәс, бурунму коммунист партийә тәйвәнгә һечқачан рәһбәрлик қилип бақмиған. Һазир америка һөкүмити ‘бир җоңго дәп аталған әхлақий җәһәттә алдамчилиқ характергә игә вақти өткән ақмас сиясәтни ташливитидиған вақит болуп қалди." Дегән.

Авам палата әзаси җумһурийәтчи том танкиридо дөләт мәҗлисидә оттуриға қойған лайиһисидә йәнә "америка һөкүмити әмди чоң қуруқлуқтики мустәбит коммунист һөкүмити биләнму, демократик тәйвән һөкүмити биләнму, һәр иккиси билән нормал мунасивәттә болдиғанға һечқандақ сәвәп йоқ" дәп көрсәткән.

Куңчуән: тәйвәнниң мустәқил болушиға һәргиз йол қоюлмайду

"Шинхуа тори" да 2 - айниң 17 - күни елан қилинған хәвәрдә баян қилинишичә, хитай ташқи ишлар министирликиниң баянатчиси коңчуән әпәнди "америкиниң юқири дәриҗилик әмәлдарлириниң бир қарар америка һөкүмәтлири әмәл қилип келиватқан "бир җоңго" сияситини әстайидллиқ билән иҗра қилип тәйвәнни мустәқиллиққа меңиштин тосушини үмид қилимиз" дегән. У баянатида йәнә "хитайниң тинч шараитта тәрәққи қилиши асияға вә дунядики һәр қайси дөләтләргә тинчлиқ вә тәрәққи қилиш пурсәтлирини елип келиду.

Һазир тәйвән боғузида җиддийлик пәйда қиливатқанлар тәйвән мустәқилчилири. Хитай өзиниң тәйвәнни тинчлиқ билән бирликкә кәлтүрүш, бир дөләттә икки хил түзүм йолға қоюш дегән сияситини таки тәйвән бирликкә кәлтүрүлгичә қәтилик билән иҗра қилиду, тәйвәнниң мустәқил болушиға һәргиз йол қоймайду" дәп җакарлиған.

Портер гос: хитай тәйвән боғузидики һәрбий күч тәңпуңлиқини бузувәтти

японийидә чиқидиған "киото хәвәрлири" дә баян қилинишичә, америка мәркизи ахбарат идарисиниң башлиқи портер гос кеңәш палатасиға йоллиған докилатида коммунист хитайниң 2004 - йилида тәйвәнгә қарита көпәйткән ядро парахотлири вә урунлаштурған башқурулиидиған бомбилиирниң сани тәйвән боғузидики һәрби куч тәңпуңлиқини бузивәткәнликини баян қилған.

Җоһн кәк әпәнди "америка авам палатасида оттуриға қоюлған лайиһә хитайға тақабил турушни мәқсәт қилған болуши мумкин

Франсийә агентлиқиниң хәвәр қилишичә, америкидики мирас фонд җәмийитиниң хитай мәсилилири мутәхәссиси җоһн кәк әпәнди "америка авам палатасида оттуриға қоюлған лайиһә хитайниң тәйвәнниң мустәқиллиқиға қарши туруш үчүн оттуриға қойиватқан қанун лайиһисидә тақабил турушни мәқсәт қилған болуши мумкин. Чүнки хитайда оттуриға қойиливатқан лайиһә тәйвәнниң мәвҗутлиқини инкар қилип, уни қораллиқ бирликкә кәлтүрүш үчүн асас тәйярлашни мәқсәт қилиду" дәп тәһлил қилған.

Хитай һөкүмити тәйвәнниң мустәқиллиққа меңишидин әнсирәватиду

Америка авазиниң хәвиридә баян қилинишичә, америкиниң 1979 - йилидики президенти кат әпәнди әйни вақитта америкиниң дөләт мәҗлиси билән мәслиһәт қилинмиған әһвал астида у өзи тәйвән билән алақини үзүп, бейҗиңни итирап қилған иди. Бундақ қилишни дөләт мәҗлиси қарар қилмиған. Америка 1979 - йили тәйвән билән дипломатик мунасивәтни үзүп 4 айдин кейин, тәйвән билән болған мунасивәт һәққидә бир қанун түзүп чиқилған. Бу қанун һазирға қәдәр иҗва қилиниватиду. Бу қанунда тәйвән америкиниң иттипақдиши қилинған иди. Һазир тәйвәгә қорал сетип бериш, дәл мушу қанунға асасән боливатиду. Әмма һазир хитай һөкүмити тәйвәндә мустәқиллиқ хаһишлирни чен шуйбиән улғайтивәтти, у, тәйвәнни мустәқиллиққа башлимақта дәп әнсирәватиду. (Вәли)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.