Уйғурларниң дости - там лантос әпәндиниң аилә - тавабатиға чоңқур тәзийә


2008.02.12

TomLantos2-200.jpg
Уйғурларниң йеқин дости, там лантос әпәнди, 2007 - йили 2 - айниң 21 - күнидики русийә зияритидә. AFP Photo

Америка дөләт мәҗлисиниң әң нопузлуқ әзалириниң бири, америка дөләт мәҗлиси авам палатаси ташқи ишлар комитетиниң рәиси вә дөләт мәҗлиси кишилик һоқуқ гурупписиниң башлиқи там лантос әпәнди, 11‏ - феврал күни, 80 йешида вапат болди.

Там лантос әпәнди, уйғур миллий һәрикитигә болупму, кишилик һоқуқ мәсилсигә әң көп көңүл бөлүп келиватқан сиясәтчи болуп, уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханимниң хитай түрмисидин азат қилинишида көп күч чиқарған шуниңдәк америка дөләт мәҗлисидә уйғурларға аит елинған һәр хил қарар лаһийилириниң қобул қилинишида һалқилиқ рол ойниған иди.

Том лантос әпәнди, америка дөләт мәҗлисидә хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаратқан сиясити һәққидә онлиған гуваһлиқтин өтүш йиғини орунлаштуруш арқилиқ, уйғур миллий һәрикитиниң америка дөләт мәҗлисидә техиму кәң даиридә тонулушиға чоң һәссә қошқан.

Там лантос әпәнди, 2006‏ - йили 3‏ - айниң 14‏ - күни уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханимниң тәшәббуси билән америка дөләт мәҗлисидә өткүзүлгән тунҗи уйғур мәдәнийәт күниниң ичилиш мурасимида қилған сөзидә өзиниң мәзкур мәдәнийәт күнигә қатнашқанлиқидин хошаллиқ һес қилидиғанлиқини билдүрүш билән уйғурларға болған өз қәлбини изһар қилип мундақ дегән" мән америка дөләт мәҗлисиниң кишилик һоқуқ комитетидики барлиқ хизмәтдашлиримға вакалитән, йәр шаридики әң әркин болған дөләт мәҗлисигә тәклип қилғанлиқимиздин интайин мәмнун икәнликимизни билдүримән. Биз силәрниң вәтиниңлардики вәзийәткә диққәт қилмақтимиз. Биз силәрниң толуқ әркинликиңлар вә мустәқиллиқиңларни илгири сүримиз. Биз силәрниң диний етиқадиңларни әркин елип берип, дуня вәзийитини өз ноқтиий нәзириңлар билән тонушуңларни үмид қилимиз."

TomLantos-150.jpg
Уйғурларниң йеқин дости, там лантос әпәнди, 2005 - йили 1- айниң 11 - күнидики бейҗиң зияритидә. AFP Photo

Сөзидә, уйғур мәдәнийәт күниниң америка дөләт мәҗлисидә өткүзүлгән тунҗи мәдәнийәт күни икәнликини әскәрткән там лантос әпәнди, йәнә мундақ дегән иди": мән шуниңға ишинимәнки, бүгүн уйғурлар тәрипидин намаян қилиниватқан хилму ‏ - хил бәдиий сүрәтләр, ким - кечәкләр, тамақлар вә башқилар америка қошма штатлириниң дөләт мәҗлисиниң тарихидики биринчи қетимлиқ иш. Буларниң һәммиси талантлиқ бир хәлқиниң намайәндилиридур. Мән дөләт мәҗлисидики хизмәтдашлиримға вакалитән, силәрниң мәсиләңлар ғәлибигә еришкәнгә қәдәр, силәр билән биргә туридиғанлиқимизни билдүримән."

Там лантос әпәнди, 2007‏ - йили 17‏ - сентәбир күни, америка дөләт мәҗлисидә уйғурлар һәққидә елинған 497‏ - номурлуқ қарарниң баш тәйярлиғучиси вә әң күчлүк тәшәббусчиси болуп, қарар лайиһисидә, хитай һөкүмитиниң уйғурлар үстидин йүргүзиватқан диний вә миллий, тил вә мәдәнийәт җәһәттики бастуруш һәрикитини дәрһал тохтитиши, уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири вә дуня уйғур қурултийиниң рәиси рабийә қадир ханимниң пәрзәнтлири вә канада пуқраси һөсәйин җелилни қоюп бериши тәләп қилинған.

Там лантосниң вапати мунасивити билән әркин асия радиосиға баянат бәргән рабийә қадир ханим, лантос әпәндиниң аләмдин кәткәнликигә интайин қайғурғанлиқини билдүрди.

1980‏ - Йлидин бери, америка дөләт мәҗлиси авам палатаси әзаси болуп ишлигән там лантос әпәнди. Өткән йили америка дөләт мәҗлиси ташқи ишлар комитетиниң рәисилик вәзиписигә сайланған иди. (Өмәр қанат)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.