Washin'gtonda türmidin chiqqan tibet rahibesini kütiwélish pa'aliyiti ötküzüldi

• 
  2006-04-03

• Muxbirimiz peridening bu heqtiki melumati
• Download story audio

30‏- May küni, washin'gtondiki xelq'ara tibet herikiti 15 yil xitay türmiside yatqan tibet rahibesi funsok nyijon üchün kütiwélish murasimi uyushturdi. Bu kütiwélish murasimida, 15 yil xitay türmiside yétip chiqqan tibet rahibesi funsok nyijon özining qoyup bérilishi üchün küch chiqarghan barliq qollighuchilirigha köp rehmet éytti hemde özining buningdin kéyinmu tibetning musteqilliqi üchün dawamliq heriket qilidighanliqini bildürdi. U sözide özining qollighuchilirigha, tibetlerning diniy dahiysi dalay lamagha hemde xelq'ara teshkilatlargha rehmet éytti.

Qiyin qistaqlar uning küresh iradisini chingitqan

38 Yashliq tibet rahibesi funsok nyijon gerche 2004‏- yili türmidin qoyup bérilgen bolsimu, lékin uning erkin pa'aliyetliri cheklen'gen hemde pasportqa iltimas qilishimu ret qilin'ghan idi. Uning qoyup bérilishi, xitay dölet re'isi xu jintawning amérikigha ziyaretke kélishidin burun bolghan. U 1989‏- yili "dölet hakimiyitini aghdurush teshwiqati élip barghan" dégen jinayet bilen türmige tashlan'ghan idi. Funsokning éytishiche, u türmide éghir qiyin-qistaqlargha uchrighan hemde salametliki nacharlap ketken.

Uning éytishiche, türmidiki éghir qiyin ‏- qistaqlar peqet uning tibet üchün xizmet qilish iradisini téximu chingitish rolini oynighan. U sözide yene "heqiqet, tibet xelqi terepte turidu" dédi.

Kütiwélish yighinigha qatnashqan bu tibet rahibesi bilen oxshash teghdirni béshidin kechürgen Uyghur kishilik hoquq pa'aliyetchisi rabiye qadir xanim funsokning türmidin qoyup bérilgenlikini tebriklidi hemde buning üchün küch chiqarghan her qaysi orunlargha rehmet éytti. Bu heqte radi'omizning ziyaritini qobul qilghan rabiye xanim yene bu rahibe qiz heqqide toxtilip, kichik waqtida dalay lama heqqide söz qilghanliqi üchün türmige tashlinip, 15 yil xitay türmiside bu qizning yenila bextlik ikenlikini, yeni uning xitay türmisidin saq salamet chiqqanliqini, sherqiy türkistan türmiliride yétiwatqan Uyghur siyasiy jinayetchilirining türme waqtining qisqartilish emes, toshay dégende yene uzartiliwatqanliqini otturigha qoydi. Rabiye qadir xanim yene tibetler bilen Uyghurlar duch kéliwatqan zulumlarning neqeder oxshashliqi otturigha qoydi.

Xelq'ara tibet heriketliri üchün bir chong ilham

Tibet rahibesi üchün orunlashturulghan kütiwélish yighinigha yene, dalay lamaning amérikidiki wekili tashi wangdumu qatnashti. U sözide rahibening sewrchanliqi we chidamliqidin tolimu tesirlen'genlikini éytip, uni xelq'ara tibet heriketliri üchün bir chong ilham" dep teswirlidi. U mundaq dédi:

"Uning erkinlikini tebriklewatqan waqtimizda, biz yene türmide yétiwatqan nechche ming tibet siyasiy mehbuslarni untulup qalmasliqimiz kérek. Shundaqla tibettiki 6 milyon kishi hazir yenila özlirining asasiy kishilik hoquqi üchün köresh qiliwatidu"

Tashi sözide yene, funsokning kechürmishliri we töligen bedellirining tibettiki mesililerning yenila mewjutliqidin dérek béridighanliqini bildürdi.

Tibet rahibesi funsok nyijon türmige kirip qalghan chéghida aran 23 yash bolup, bir nechche yillardin kéyin u hemde uning bilen birge türmige tashlan'ghan bir nechche rahibeler birlikte yurti we uruq-tuqqanlirigha bolghan séghinishini ipadilep türmide mexpiy halda bir naxsha léntisini chiqarghan. Kéyin bu lénta sirtlarghiche tarqilip ketkendin kéyin, xitay hökümiti ularning mudditini yene uzartqan idi. (Peride) ‏‏