2 - Нөвәтлик хәлқаралиқ түрк дуняси мәдәнийәт илмий муһакимә йиғини рәсмий башланди

2 - Новәтлик хәлқаралиқ түрк дуняси мәдәнийәт илмий муһакимә йиғини түркийиниң измир шәһриниң чәшмә дегән йеридә рәсми башланди. Бу илмий муһакимә йиғиниға, америка, явропа дөләтлири, русийә федератсийиси, японийә, оттура асия түркий җумһурийәтлири вә түркийидин болуп 400 әтрапида, тарихчи, түрколог, археолог, әдәбиятшунас, язғучи вә шаирлар қатнашмақта.
Мухбиримиз әркин тарим
2010.04.19
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Turk-Dunyasi-Medeniyet-qurultiyi-Izmir-Turkiye-305.jpg Сүрәттә, 4 - айниң 19 - күни башланған 2 - нөвәтлик хәлқаралиқ түрк дунйаси мәдәнийәт илмий муһакимә йиғини ечилиш мурасимида сөз қиливатқан түркийә җумһурийитиниң рәис җумһури абдуллаһ гүлниң баш секритари проф. Др. Мустафа исән әпәнди.
RFA Photo / Erkin Tarim

Бейҗиң вә германийидин кәлгән һәмдә түркийиниң һәрқайси университетлирида ишләватқанлардин болуп 10 нәпәр уйғур мутәхәссис бу муһакимә йиғиниға қатнашти. 4 - Айниң 25 - күнигичә давам қилидиған мәзкур илмий муһакимә йиғинида мутәхәссисләр түркий милләтләрниң тарихи, тили, әдәбияти, сәнити, өрп - адәтлири вә бүгүнки мәсилилири һәққидики илмий мақалилирини оқумақчи.

4 - Айниң 19 - күни әтигән саәт 10дики ечилиш мурасимида бу йиғинниң саһибханлиқини қиливатқан, егә университети түрк дуняси тәтқиқат иниститути мудири проф. Др. Фикрәт түркмән сөз қилди. У сөзидә, бу илмий муһакимә йиғининиң 2006 - йили, биринчи қетимлиқини чақирғанлиқини, униңға 800 әтрапида мутәхәссис қатнашқанлиқини, улар оқуған илмий мақалиларни 4 том қилип нәшир қилдурғанлиқини, буниңдин кейин һәр 4 йилда бир қетим бу йиғинни чақиридиғанлиқини ейтти. У, сөзидә түрк дунясини бирләштүридиған әң муһим амиллардин бириниң мәдәнийәт икәнликини, шуңа бу илмий муһакимә йиғининиң муһим икәнликини тәкитлиди.
Turk-Dunyasi-Medeniyet-qurultiyi-Izmir-Turkiye-1-305.jpg
Сүрәт, 4 - айниң 19 - күни башланған 2 - нөвәтлик хәлқаралиқ түрк дунйаси мәдәнийәт илмий муһакимә йиғини ечилиш мурасимиддин бир көрүнүш.
RFA Photo / Erkin Tarim

Арқидин түрк тил тәтқиқат идариси башлиқи проф. Др. Шүкрү халуқ ақалин сөз қилди. У сөзидә нуқтилиқ һалда түркийә тил тәтқиқат идарисиниң 80 йилдин бери елип барған тәтқиқатлири һәққидә тохталди.

Кейин, түркийиниң измир вилайитиниң валиси җаһит қирач әпәнди сөз қилди. У сөзидә албанийидин сәддичингичә болған арилиқта түркий милләтләрниң яшаватқанлиқини, буларниң һәммисиниң тили, дини охшаш бир милләт икәнликини, бундақ бир йиғинға саһибханлиқ қилғанлиқи үчүн измир валиси болуш сүпити билән өзини бәхтлик һес қиливатқанлиқини ейтти. Сөзиниң ахирида бу илмий муһакимә йиғининиң мувәппәқийәтлик болушини тилиди.

Уларниң сөзлиридин кейин, түркийә җумһурийитиниң рәис җумһури абдуллаһ гүлниң баш секритари проф. Др. Мустафа исән сөз қилди. У сөзидә түрк дунясиниң әһмийити һәққидә тохталди. У, өткән йили "түрк җумһурийәтлири консейи" намида бир бирлик қуруш үчүн қарар мақулланғанлиқини, бу бирликкә қазақистан, қирғизистан, әзәрбайҗан, түркийиниң қошилидиғанлиқи һәққидә қарар мақуллиғанлиқини, түркмәнистан көзәткүчи болуп қатнашқанлиқини, әмма өзбекистанниң бу бирликкә қатнашмиғанлиқини ейтти. У сөзидә йәнә түркий милләтләрниң бүгүнки күндә әң парлақ дәврини яшаватқанлиқини, өзиниң бир түркшунас болуш сүпити билән, түрк дунясидики түркологийә тәтқиқатиға әһмийәт беридиғанлиқини, бу һәқтә иш пиланлири һазирланса иқтисадий җәһәттин ярдәм беридиғанлиқини ейтти.

Бу йиғинниң саһибхани измир егә университети түрк дуняси тәтқиқат иниститути оқутчучиси проф. Др. Алимҗан инайәт әпәнди мәзкур йиғин һәққидә тохтилип, бу йиғинға хитай тәвәсидин 8 уйғур мутәхәссисни тәклип қилғанлиқини, буларниң түркийиниң бейҗиңда турушлуқ әлчиханисидин виза алған болсиму, бирақ хитай хәвпсизлик хадимлириниң уларниң бир қисиминиң түркийигә келишигә рухсәт қилмиғанлиқини, келәлмигәнләр ичидә мәркизи милләтләр университети оқутқучиси илһам тохтиниңму барлиқини сөзләп бәрди.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.