Уйғур районида «җуңхуа хәлқ җумһурийитиниң туюқсиз вәқәләргә тақабил туруш қанунини йолға қоюш чариси» иҗра қилинишқа башлиди

Уйғур аптоном райони «җуңхуа хәлқ җумһурийитиниң туюқсиз вәқәләргә тақабил туруш қанунини йолға қоюш чариси» ни 1-авғусттин башлап рәсмий йолға қоюшни қарарлаштурди.
Мухбиримиз ирадә
2012-07-31
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитай қораллиқ күчлири хитай дөләт байрими һарписида террорлуққа қарши маневир елип барди. 2010-Йили 30-сентәбир, үрүмчи.
Хитай қораллиқ күчлири хитай дөләт байрими һарписида террорлуққа қарши маневир елип барди. 2010-Йили 30-сентәбир, үрүмчи.
AFP

«Шинҗаң уйғур аптоном райониниң, җуңхуа хәлқ җумһурийитиниң тасадипий вәқәләргә тақабил туруш қанунини йолға қоюш чариси» аптоном районлуқ 11-нөвәтлик хәлқ қурултийи даимий комитетиниң 36-қетимлиқ йиғинида қарап чиқип мақулланған иди. Мәзкур чарә тасадипий вәқәләргә тақабил туруш қанунини уйғур елиниң әмәлий әһвалиға қарап туруп әмәлийләштүрүшни нишан қилған һалда бекитип чиқилған болуп, әйни чағда бу қарар елан қилинғандила көзәткүчиләр вә ахбарат саһәлириниң қаттиқ диққитини қозғиған иди.

Чүнки, бу чаридә кишиләрниң әң асасий һоқуқлирини дәпсәндә қилидиған вә шуниңға йол ачидиған нурғун зиддийәтлик маддилар бар. Мәсилән, йолға қоюш чарисидә дөләтниң бихәтәрлики вә амминиң мәнпәитигә зиян йәткүзидиған, пуқраларниң җисманий вә маддий бихәтәрликигә зиянлиқ аммиви характердики вәқәләр вә террорлуқ, зораванлиқ вәқәлири йүз бәрсә җамаәт хәвпсизлик органлириниң нәқ мәйдандики вәзийәткә асасән қаттиқ чарә қоллиниши, вәқәни алдин-ала вә тез сүрәттә бир тәрәп қилиши күчкә игә қилинған.

Мәзкур чарә бу йил майда елан қилинғанда истратегийә тәтқиқатчиси доктор әркин әкрәм хитай даирилириниң уйғур елидики мустәқиллиқ һәрикәтлириниң алдини елиш, муқимлиқни сақлап, өз һакимийитини сақлап қелиш үчүн мушундақ бир чарини бәлгиләп чиққанлиқини билдүргән иди.

Бу чариниң мәзмунидин қариғанда, буниңдин кейин уйғур елидики наһийидин юқири дәриҗилик орунларда мәхсус туюқсиз вәқәләрни бир тәрәп қилиш қоманданлиқ штаби қурулидиған болуп, уйғур елидики һәр дәриҗилик органлар буниңдин кейин һәрқандақ җиддий вәқә йүз бәргәндә «җиддий вәқәләрни бир тәрәп қилиш қоманданлиқ штаби» ниң буйруқиға бирдәк бойсунидикән.

Мәсилән, чариниң биринчи баби 5-маддисида мундақ дейилгән:
-Наһийидин юқири дәриҗилик органлар мәхсус җиддий ишларни башқуруш рәһбәрлик аппарати вә түрлүк мәхсус қоманданлиқ штаблирини қуруп чиқиду. Қоманданлиқ рәһбәрлик аппаратлири шу мәмури райондики хәлқ һөкүмитиниң рәһбири хадимлири вә шундақла шу йәрдә турушлуқ хәлқ азадлиқ армийиси, қораллиқ қисимниң мәсул хадимлиридин тәркиб тапиду.

Юқиридики җиддий ишларни башқуруш рәһбәрлик аппарати вә түрлүк мәхсус қоманданлиқ штаблириниң җиддий ишларни башқуруш хизмити тәшкилий системисини наһийә-шәһәр, йеза-базар һөкүмәтлиригә, коча иш башқармилиридин, мәһәллә-кәнт комитетлириғичә, мәһәллиләргә, иҗтимаий тәшкилат, мәктәп вә кархана-кәспий орунларғичә кеңәйткәнниң сиртида, күндилик башқуруш хизмити, вәқә туғулуши еһтималлиқи болған район, орунлар, шәхсләрни көзитишму чиңитилидиған болуп, бу һәқтә чариниң 2-баби 15 маддисида-адәм җиқ йиғилған җайларда, вәзийити мурәккәп, сәзгүр районларда, асаслиқ нишан районлар вә охшимиған шараитларда җиддий ишларни бир тәрәп қилиш системисини орнитиш, җиддий ишларни бир тәрәп қилиш иқтидарини ашуруш керәк, дәп көрситилгән.

Уйғур елидә һәрқандақ бир наразилиқ һәрикити йүз бәрсә, сақчи органлири вәқәни дәрһал террорлуқ билән бағлап, у кишиләрни нәқ мәйданда етип өлтүрүш арқилиқ бир тәрәп қилип келиватқан иди. Бу аптоном район рәһбәрлириниң «хәвпни увисидила уҗуқтуруш» дәйдиған йолйоруқиға бинаән йүргүзүлүватқан болуп, вәқәни җайидила тунҗуқтуруветиш, шу вақитниң өзидила бир тәрәп қиливетишни әң асасий хизмәт принсипи қилип кәлмәктә. Бу чарә мана бу хил хизмәт принсипини қануний асасқа игә қилидиған болуп, чариниң 5 ‏-баби 43-маддисида «түрлүк лайиһини вақтида қозғитип, түрлүк тасадипий җамаәт вәқәлирини дәл вақтида биртәрәп қилиш, тәдбирни тоғра бәлгиләп, иккиләмчи вә йеңи бир һадисидин сақлиниш, тасадипий җамаәт вәқәлири бир тәрәп қилинип болунғандин кейин хуласиләш» дәп бәлгиләнгән.

«Әмәлийләштүрүш чариси» дә йәнә җиддий вәқәләрниң йүз бериши вә тәрәққияти һәмдә буларни бир тәрәп қилиш хизмити һәққидә сахта учур тарқатқан орун вә шәхсләрни җазалаш, йолға қоюш чарисини әмәлийләштүрмигән орун вә шәхсләрни қандақ җазалаш һәққидики бир қатар маддилар бекитилгән.

Бу йолға қоюш чариси 8-айниң биринчи күнидин етибарән уйғур аптоном район миқясида иҗра қилинишқа башлинидиған болуп, уйғур район даирилири 30-июл күни бу һәқтә ахбарат елан қилиш йиғини ачқан. Аптоном районлуқ хәлқ қурултийи даимий комитетиниң мудири әркин имирбақи йиғинда қилған сөзидә, йолға қоюш чарисиниң елан қилинип йолға қоюлуши шинҗаңниң һалқима тәрәққияти вә узақ әминликини илгири сүрүштики муһим тәдбир шундақла аптоном районниң инақ җәмийәт бәрпа қилиш қурулуши, хәлқниң һаяти, мал-мүлүк бихәтәрлики, иҗтимаий инақлиқ, муқимлиқни қоғдашта муһим түрткилик рол ойнайду, дәп көрсәткән.

Әмма, чәтәлләрдики көзәткүчиләр болса, юқиридики қаттиқ қол чариниң уйғур елидики вәзийәтни техиму өткүрләштүрүп, сотсиз өлүм вәқәлирини техиму көпәйтиветидиғанлиқини билдүрмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт