Ulughchatta yer tewresh apitige qar apiti ulandi

Qizilsu ulughchat yer tewresh apet rayonidin igilishimizge qarighanda, ikki kündin buyan bu apet rayonlirida qar yéghip, hawa kélimati tuyuqsiz töwenligen.
Muxbirimiz gülchéhre
2008-10-15
Share
Uyghur-yer-tewresh-305.jpg Uyghur élidiki ilgiriki yer tewreshlerdin bir körünüsh.
AFP Photo

Buning bilen eslidinla yer tewreshte öy ‏ - makansiz qalghan charwichi xelq qoshlap apetke duch kelmekte, kepilerde yashawatqan apet xelqi issinish, ozuqluq qatarliq qutquzush buyumlirigha jiddiy éhtiyaj boluwatqan iken.

Apet üstige apet

5 - Öktebir küni Uyghur élining qirghizistan'gha chégridash rayoni ulughchat nahiyiside shu jay waqti kech 9:53 te ‏ - kechte yer tewresh yüz bergen idi. Tekshürüshlerdin melum bolushiche, bu qétimqi yer tewresh derijisi 6.8 Balgha yetken. Bu qétimqi yer tewreshte qeshqer, atushta yer tewresh sézimi yénik, ulughchat nahiye bazirida körünerlik bolghan. Ulughchat nahiyisi jighin yézisida küchlük yer tewrigenliktin ademler öydin sirtqa qéchishqan, yéziliq hökümet turushluq orundiki topa, shéghil qurulmiliq öylerdin chak ketken. Xitay agéntliqlirida bu yer tewreshte ulughchat nahiyiside töt öy örülüp, 221 éghiz öyge oxshimighan derijide chak ketkenliki, ölüm ‏ - yétim ehwali kélip chiqmighanliqi bildürülgen idi.

Seyshenbe küni ulughchat yer tewresh apiti heqqide Uyghur éli uchur wastiliri tarqatqan xewerlerge qarighanda, hazirgha qeder bu yer tewresh rayonida qalduq yer tewresh hadisisi toxtimighandin bashqa, ikki kündin buyan qattiq qar yéghip apet üstige apet boluwatqan iken.

Öysiz qalghan amma chédir hem issinishqa jiddiy muhtaj

Ulughchat Uyghur élidiki yer tewresh apetliri köp yüz béridighan rayonlarning biri bolup, bu qétimliq yer tewresh ulughchatning jighin we saqal yézilirida bir qeder éghir apetlerni keltürüp chiqarghan idi. Mezkür yézilardiki öyi örülgen 700 nechche a'ililik téxi chédirlargha toluq köchüp kirmey turupla, qar hem soghuq apitide qalghan bolup, ulughchat nahiyilik partkom sékritari fen bawjünning shinjang géziti muxbirigha tonushturushiche, ulughchatta yer tewresh apitige uchrap öysiz qalghan yüzge yéqin a'ililik chédir we waqitliq turalghulargha köchüp kireligen bolsimu, hökümet da'irilirining jiddiy qutquzush boyumlirining waqtida yétip kélelmesliki seweblik, apette qalghan 600 yüz a'ile téxiche kigiz kepilerde turushqa mejbur bolghan. Emma qar hem soghuq hawa hujumida apette qalghan charwichi amma chédir, issinish buyumlirigha, charwilirini qishtin ötküzüshke kéreklik yem ‏ - xeshek qatarliq apettin qutquzush buyumlirigha jiddiy éhtiyajliq iken.

 - 5 Öktebir yüz bergen yer tewresh apiti yene, qirghizistan hemde tibetning bir qisim jaylirighimu éghir tesir körsetken bolup, xelq'araliq metbu'atlarda bu yer tewresh apiti heqqide bérilgen uchurlardin qirghizistan teweside mezkür yer tewresh apiti tüpeyli ölgenler 75 neperge yetken,yüzge yéqin kishi yarilan'ghanliqi bildürülgen idi.

Biz ulughchat apet rayonidiki ammining omumiy weziyiti heqqide yenimu toluq melumatlar élish üchün nahiyilik hökümet ishxanisigha téléfon qilduq, bir neper yash katip yer tewresh apitige uchrighan jayning nahiye sirtidiki charwichiliq rayonlar ikenliki bu heqte köp nerse bilmeydighanliqini bildürdi.

Yardem, yardem, yardem!

Biz yene ulughchat nahiyilik yer tewreshni ölchesh idarisigha téléfon qilduq, ziyaritimizni qobul qilghan inzhénérning éytishiche, ikki kün ilgiri u jighin'gha barghanda u jayda qar yéghiwatqan iken, u yer tewresh tesiridin öyi örülgen hemde öyi dez ketken kishilerning chédirlarda turuwatqanliqini, mekteplerningmu chédirlarda ders bashlighanliqini körgen, bu kishi yene qar yaqqandin kéyin bu jaylarda tagh sérilish hadisiliri yüz bérip 100 tuyaqtin köprek qotaz yütken, xéli köp at ‏ - ulaq we bezi charwa mallarni ziyan'gha uchratqan bolsimu, emma ademlerning ölüm ‏ - yétim ehwali heqqide téxi melumat yoqluqini bildürdi. Uning bildürüshiche, nahiyilik hemde oblastliq da'iriler apetke uchrighan xelqni qutquzushqa heriketliniwatqan bolsimu, emma bezi jiddiy éhtiyajliq boyumlar kéchikiwatqan iken.

Biz bu qétimliq yer tewresh apitidin qutquzush herikitige qomandanliq qiliwatqan ulughchat nahiyilik partkom sékritari fen bawjün'ge téléfon ulighan bolsaqmu, u bizning so'allirimizgha jawab bermidi. Yer tewresh apiti bir qeder éghir bolghan taghliq charwichiliq meydanliridin saqal kentining kent mes'uligha téléfon qilduq.

Jighin yézisigha téléfonimiz nahayiti teste ulandi. Bir qirghiz charwichi ayal ziyaritimizni qobul qilip hawaning bek soghaq bolup kétiwatqanliqi, apet yüz bergen yézilarda yene makansiz qalghan kishilerning köplükini bildürdi.

Uyghur éli métrologiye idarisining tarqatqan uchurliridin melum bolushiche, 14 - öktebir kechtin bashlap ulughchatta bu yil qish kirgendin buyanqi tunji qar yaqqan bolup, ikki kündin buyan toxtimay yaghqan hemde témpératura körinerlik töwenligen, ulughchatning qismen taghliq rayonlirining témpératurisi nöldin töwen 4 gradusqa chüshken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet