Amérika dölet mejliside xitayning yunikal néfit shirkitini sétiwélish teklipi heqqide yighin ötküzüldi


2005.07.15
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Xitay hökümitining künsiri köpiywatqan énérgiye éhtiyajini qamdash üchün hemde afriqa we kaspi déngizidiki néfit we tebi'iy gazning xitaygha yüzlinishini kapalendürüsh üchün élip bériwatqan pa'aliyetliri amérikidiki nurghun kishilerni xitay hökümitining axirqi meqsidi toghrisida endishlendüriwatqan bir peyitte, xitayning sinok néfit shirkitining amérikining yunikal néfit shirkitini sétiwilish üchün bergen 18 milyard besh yüz milyon dollarliq teklipi amérikida qattiq ghulghula qozghidi.

Xitay néfit shirkitining teklipi shundaqla, amérikida xitayning iqtisadiy tereqqiyati toghrisida perqliq köz qarashta bolghan siyasetchiler we mulahizi'ichiler otturisidiki munazirilernimu ölghaytiwetti.

Oxshash bolmighan qarashlar

Amérikidiki nurghun siyasiy mulahizichiler, xitay sinok néfit shirkitining amérikining yunikal néfit shirkitini sétiwelish üchün xéridar bolghanliqini, xitay hökümitining dunyadiki néfit menbelirining kontrolluqini qolgha keltürüshni meqset qilghan herikitining bir basquchi dep qarimaqta.

Bezi mulahizichiler bolsa, xitay néfit shirkitining yunikal néfit shirkitini sétiwélish teklipining normal bir iqtisadiy pa'aliyet ikenlikini, bu heriketni bashqa türlük tebirleshning toghra bolmaydighanliqini tekitlimekte .

Wal stirit zhornal gézitining xewirige qarighanda, amérika dölet mejlisining nurghunlighan ezaliri we amérika mudapi'e ministirliqi xadimliri, xitay shirkitining amérika néfit shirkitini sétiwélish teshebbusi , kelgüside amérika we xitay otturisidiki dunyaning siyasiy we iqtisadiy rehberliki üchün élip bérilidighan toqunushni tézlitidighanliqini bayan qilmaqta. Lékin amérikidiki bezi sodigerler we ilmiy xadimlar, xitayning iqtisadiy tereqqiyati we bashqa döletler bilen bolghan iqtisadiy munasiwiti xitayni téximu démokratlashturup , uni dunyaning muqimliqi üchün muhim rol oynaydighan bir döletke aylanduridu, déyishmekte.

Dölet mejlisidiki yighin

Qandaq bolushidin qet'iy nezer, charshenbe küni amérika dölet mejliside xitay sinok néfit shirkitining amérikining yunikal néfit shirkitini 18 milyard besh yüz milyon dollargha sétiwélish teklipi toghrisida ötküzülgen yighinda, amérika dölet mejlisining ezaliri, xitayning shirkitining yunikal shirkitini sétiwélish teklipni tenqid qilip, bu teshebbusning amérikining istratégiyilik milliy menpe'iti üchün bir tehdid ikenlikini tekitlidi.

Amérika dölet mejlisi herbiy ishlar komitétining re isi dunkan hunter yighinda qilghan sözide, énérgiyining istratégiyilik bir madda ikenlikini we buning amérikining milliy bixeterliki mesilisi bilen zich munasiwetlik ikenlikini tekitlidi .

Amérika birleshme agéntliqining xewer qilishiche, amérika dölet mejlisi herbiy ishlar komitétida ötküzülgen yighinda söz qilghan amérika dölet mejlisi ezaliri we mutexessisler, xitay néfit shirkitining asasliq meqsidining peqet iqtisadiy menpe'et emes, xitay hökümitining dunyadiki énérgiye menbelirining kontrolluqini qolgha keltürüsh pilanini emeliyleshtürüsh ikenlikini bildürdi.

Yighinda söz qilghan sabiq amérika merkiziy axbarat teshkilatining mudiri jimiz wulsi, "xitay shirkitining meqsitining peqet iqtisadiy menpe'et ikenlikige ishinish exmeqliq . Bu xitay shirkitining idarichilirining 70٪ pirsenti xitay hökümiti we xitay kommunist partiyisi teripidin teyinlen'gen" , dédi.

Yéqinda, amérika kéngesh palatasi ezalirimu prézidént bushqa bir parche xet ewetip, xitay néfit shirkitining amérikining yunikal néfit shirkitini sétiwélish teklipige guman bilen qaraydighanliqini bildürüp, uningdin, bu mesilining amérikining milliy bixeterlik mesilisi bilen bolghan munasiwitige diqqet qilishni telep qildi.

Yuquridiki heriketlerning tesiri bolsa kérek, peyshenbe küni amérikida élip bérilghan bir qétimliq rayini sinashta, amérika xelqining mutleq köp qismi, xitay sinok néfit shirkitining amérikining yunikal shirkitini sétiwélishigha qarshi ikenlikini ipadiligen . (Qanat)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.