Уйғур деһқанлири: 'көчмәнләр көпәйди, баһа өрлиди, кәлгүлүк йәнила деһқанға кәлди'

Бу йил киргәндин буян уйғур аптоном район даирилири районда тәрәққият тезлишип, хәлқниң бай болушқа вә райондики деһқанларниң намратлиқтин қутулушқа йүзләнгәнликини тәшвиқ қилишқа башлиди. Әмма радиомиз зияритини қобул қилған уйғур деһқанлири болса, бу йил мал баһаси өрләп, турмушниң барғанчә қийинлишиватқанлиқини билдүрди.
Мухбиримиз миһрибан
2010-10-04
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сүрәт, йеңисар диһқанлириниң налисини дунйаға аңлитишқа бәл бағлиған, бу син - алғуни ишләп тор бәтлири арқилиқ дунйаға тарқатқан йаш диһқан һеким сийит вә шу дәрт тартқан деһқанлар вәкиллириниң 'йеңисар диханлириниң налиси' намлиқ син - алғудики көрүнүшлиридин бири.
Сүрәт, йеңисар диһқанлириниң налисини дунйаға аңлитишқа бәл бағлиған, бу син - алғуни ишләп тор бәтлири арқилиқ дунйаға тарқатқан йаш диһқан һеким сийит вә шу дәрт тартқан деһқанлар вәкиллириниң 'йеңисар диханлириниң налиси' намлиқ син - алғудики көрүнүшлиридин бири.
Сүрәт, Youtube.com Торидики 'йеңисар диханлириниң налиси' намлиқ син - алғудин елинди.

Бултур үрүмчидә йүз бәргән "5 - июл үрүмчи вәқәси"дин кейин, бу йил 5 - айда хитай һөкүмити"шинҗаң хизмәт йиғини" ечип, уйғур аптоном райониға  19 өлкә мәбләғ селип, "районда иқтисадни йүксәлдүрүп, мәңгүлүк әминлик бәрпа қилидиғанлиқини җакарлиған иди.

Шундин буян уйғур аптоном районлуқ һөкүмәт даирилириниң тәшвиқатлирида, 19 өлкиниң мәбләғ селиши билән, районда иқтисад йүксилип, хәлқ турмушида болупму деһқанлар турмушида йүксилиш болғанлиқи һәққидики хәвәрләр көпләп берилди.

Һалбуки, радиомиз игилигән учурлардин мәлум болушичә, 19 өлкидин кәлгән хитай ширкәтлириниң йәрлишиши нәтиҗисидә, деһқан чарвичиларниң йәрлири бу ширкәтләр тәрипидин мәҗбури сетивелинип, нурғунлиған деһқанлар йәрлиридин айрилишқа мәҗбур болған. Хитай ширкәтлири билән бирликтә кәлгән көчмән хитай нопуслириниң көпийиши һәм бултур қиш бу йил әтиязда йүз бәргән түрлүк тәбиий апәтләр сәвәбидин районда йемәк - ичмәк, күндилик турмуш буюмлири қатарлиқларниң баһаси шиддәт билән өрләп кәткән. Райондики хизмәт пурсәтлири йәнила хитай көчмәнлиригә берилгәнлики үчүн, йәрлик уйғурлар йәнила ишсизлиқ, намратлиқ һалитидин қутулалмиған.

Бүгүн радиомиз зияритини қобул қилған уйғурлар 19 өлкидин кәлгән хитай  ширкәтлири уйғур елигә йәрлишишкә башлиғандин буян, адәм көпийип, йәр қисилишип, мал баһасиниң техиму өрләп кәткәнликини, һөкүмәт  бир йүрүш етибар бериш сиясәтлирини җакарлиған болсиму, әмма  уйғур деһқанлириниң бу сиясәтләрдин бәһримән болалмиғанлиқини билдүрди.

Зияритимизни қобул қилған бир деһқан, бултурдин буян өрләп кетиватқан мал баһаси һәққидә тохтилип, буниң бултурдин буян районда йүз бәргән қар апити, ямғур апити қатарлиқлардин башқа районға   йәрлишиватқан хитай ширкәтлири һәм улар билән бирликтә кәлгән хитай көчмәнлириниң көпийиши билән мунасивәтлик икәнликини  илгири сүрди.

Зияритимизни қобул қилған  уйғурлар, 19 өлкидин кәлгән хитай ширкәтлириниң бу райондики йәр асти кан байлиқлиридин көмүр қатарлиқларни зиядә ечиши һәм уларни хитай өлкилиригә тошуши нәтиҗисидә, районда  деһқан чарвичилар өз земинлиридин көчүрүлүп, нурғун терилғу йәрләр һәм яйлақлар вәйран қилинғандин башқа, көмүр қатарлиқларниң баһаси шиддәт билән өрләп, йәрлик уйғурлар турмушиға зор қийинчилиқларни елип кәлгәнликини баян қилди.

Тәңритағ ториниң  30 - сентәбирдики хәвиридә, 19 өлкә районға йәрләшкәндин кейин, һөкүмәтниң районға қаратқан баҗ сияситидә етибар бериш сияситини қолланғини үчүн,  2010 - йилниң алдинқи 8 ейида шинҗаңниң тәбиий байлиқ беҗи 99.1% Өскәнликини, бу йил йил ахириғичә районниң тәбиий байлиқ беҗи бир милярд 600 милйонға йетидиғанлиқи хәвәр қилинған. Хәвәрдә йәнә уйғур аптоном район даирилириниң бу баҗ тапавитиниң бир қисмини пенсийигә чиққан кадирлар һәм һәрқайси идарә җәмийәтләрдики хизмәтчиләр үчүн турмуш ярдәм пули қилип  аҗритишни қарар қилғанлиқи йезилған.  

Зияритимизни қобул қилған бир йеза хизмәтчиси һазир деһқанларниң иҗтимаий суғуртиға қатнаштурулуп,  60 яштин ашқан деһқанларға ейиға 60 йүәндин ярдәм пули бериливатқанлиқини билдүрди.

Әмма зияритимизни қобул қилған уйғур деһқан болса, мал баһаси зиядә өрләп кәткини үчүн, деһқанларниң турмушта барғанчә қийниливатқанлиқини, яшанғанларға берилидиған 60 йүән пулниң әмәлийәттә аилисидә әмгәк күчи йоқ дәп қаралған аз сандики кишиләргила бериливатқанлиқини билдүрди. У йәнә мал баһаси өрләп кәткәндин буян, һөкүмәтниң йәнила һөкүмәт хизмәтчилиригила ярдәм пули қошуп бәргәнликини, деһқанларниң болса бу хил ярдәмгә еришәлмәйдиғанлиқини билдүрди.

Хитай вәзийитини көзәткүчиләрниң қаришичә, нөвәттә "5 - июл үрүмчи вәқәси"дин кейин, хитай һөкүмитиниң уйғур районида сақлиниватқан түрлүк иҗтимаий мәсилиләрни һәл қилишта алған тәдбирлиригә дуня җамаәтчилики йеқиндин диққәт қилишқа башлиған.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт