Wang léchüenning siyasi ittipaqdishi sin shuyi wezipisidin qalduruldi

Xitayning shinxu'a agéntliqining17 - dékabirdiki xewiride, xitay merkizi hökümitining shendung ölkisi siyasiy kéngesh re'isi sin shuyini parixorluq chiriklik délosigha chétilghini üchün, wezipisidin élip tashlighanliqini xewer qildi.
Muxbirimiz mihriban
2009-12-18
Élxet
Pikir
Share
Print
Süret, xitayning shinxua agéntliqining17 - dékabirdiki xewiride, xitay merkizi hökümitining shendung ölkisi siyasiy kéngesh reisi sin shuyini parixorluq chiriklik délosigha chétilghini üchün, wezipisidin élip tashlighanliqini bérilgan xewer. Sürette, sin shuyining melum yighindiki körünüshi.
Süret, xitayning shinxua agéntliqining17 - dékabirdiki xewiride, xitay merkizi hökümitining shendung ölkisi siyasiy kéngesh reisi sin shuyini parixorluq chiriklik délosigha chétilghini üchün, wezipisidin élip tashlighanliqini bérilgan xewer. Sürette, sin shuyining melum yighindiki körünüshi.
www.peacehall.com Din élindi.

Sin shuyi Xitayning Uyghur aptonom rayonigha belgiligen partkom sékrétari wang léchüenning siyasiy ittipaqdishi bolup, uning tuyuqsiz wezipisidin qaldurulushi jem'iyette küchlük inkas qozghighan. Sin shuyining tuyuqsiz emilidin élip tashlinishi, kishilerde bu ishning wang léchüenning texttin chüshüshi bilen munasiwiti barmidu dégen'ge oxshash her xil perezlerning kélip chiqishigha seweb bolghan.

Boshün tor békitining bu heqtiki xewiridin melum bolishiche, sin shuyi wang léchüenning yashliq dewridin bashlapla birlikte ösüp yétilgen hem siyasiy hayatida eng yéqin munasiwette bolghan shériki iken. U bu qétim eyiblen'gende asasliqi jinen sheherlik hökümetning partkom sékrétari bolup turghan 9 yil ichide shendung ölkiside yüz bergen köp qétimliq parixorluq, chiriklik we qestlep adem öltürüsh délolirigha chétishliq dep eyiblen'gen.

Yeni u, 2007 - yili 10 - ayda pash qilin'ghan jinen chijéng birleshme shirkitidiki meblegh délosi, jinendiki xelq bashqurushidiki eng chong shirket lino guruhining chiriklik déloliridin bashqa, özining ashnisi jinen sheherlik xelq qurultiyining bashliqi düen yixéni partlitip öltürüwétish jinayiti bilen eyiblen'gen iken.

Xewerde körsitilishiche, sin shuyi ilgiri wang léchüenning teklipi bilen shendungning hökümet ömikini bashlap, Uyghur aptonom rayonigha tekshürüshke barghan. Uning wang léchüen bilen siyasiy we iqtisad jehettin yéqin hemkarliq munasiwiti bar bolup, netijide jinen shehiri bilen ürümchi shehiri otturisida dostluq hemkarliq munasiwiti ornitilip nurghun soda kélishimliri imzalan'ghan iken.

Uningdin bashqa sin shuyining küy'oghli kong ji'é mesilisi. Kong ji'é bolsa ilgiri wang léchüen shendungdin Uyghur aptonom rayonigha yötkep kélip, 1994 - yili chöchek shehiride qazagha yoluqqandin kéyin, wang léchüen teripidin " xelq qehrimani" dep teriplinip, pütün memliket boyiche öginish ülgisi qilip tiklen'gen kong fenséngning oghli. Kong ji'ému wang léchüen we sin shuyi qatarliqlar teripidin etiwarlinip, jinen shehiride muhim hökümet xizmetlirige qoyulghan bolup, u, 2007 - yili 4 - ayda jinen sheherlik yashlar komitétining sékrétarliq wezipisige qoyulghan iken.
 
Halbuki wang léchüen Uyghurlar teripidin 1 - nomurluq qatil dep eyiblinip kéliwatqan bolsa, xitaylar teripidin shinjangdiki eng chong parixor dep süretlinip kéliniwatqan idi.

"5 - Iyul weqesi"din buyan jiddiyliship ketken Uyghur éli weziyiti, xelq'araning diqqet - étiwarini qozghighan bolup, gerche xitay hökümiti 5‏ - iyul weqesining jawabkarliqini dunya Uyghur qurultiyigha artqan bolsimu, lékin Uyghur weziyitini közetküchilerning bu heqtiki qarishi bashqiche.

Közetküchiler, "5‏ - iyuldiki milliy toqunushning bash jawabkari wang léchüen we uning chong xenzuchiliq siyasiti, bolupmu wang léchüen hökümitining bu yillarda Uyghur élide yürgüzüp kéliwatqan qattiq basturush siyasiti, yerlik xelq bolghan Uyghurlarning naraziliqini kücheytip, '5 - iyul weqesi'ge oxshash weqelerning yüz bérishige seweb bolghan" dep qarap kéliwatqan idi.
 
Hazir teywende xitay tili öginiwatqan, erkin yazghuchi pa'ul mozurmu özining Uyghurlar heqqide yazghan, "müshkülatta qalghan zémin'gha sayahet" namliq maqaliside, Uyghur élide yüz bériwatqan bu bir qatar weqeler heqqide öz qarishini otturigha qoyup," bu rayonda uchurning qamal qilinishi bilen, ösek sözler köpiyip, hemme yerni ensizlik qaplimaqta.

Ürümchide yaman nami pur ketken, shepqetsiz yerlik hökümran, Uyghur aptonom rayonining sékrétari wang léchüenning téxiche jazagha tartilmasliqi, uzun yillardin buyan türlük basturushlar sewebidin keskinliship ketken shinjang weziyitini eng yaman haletke keltürüp qoymaqta" dégen idi.

Xongkongda chiqidighan, "yonulush" zhurnilining bash muherriri jang wéygo ependi, bügün istansimiz Uyghur bölümining ziyaritini qobul qilip, xelqning wang léchüen'ge bolghan naraziliqi heqqide öz qarishini ipadilep mundaq déidi: "wang léchüenni, xitay hökümitining yerlik Uyghur qatarliq milletler üstidin yürgüzüwatqan, bir partiyilik mustebit tüzümi astidiki basturush siyasitining Uyghur aptonom rayonidiki ijrachisi déyishke bolidu. Shunga u bu yerdiki puqralar arisida mustebit hökümranliqning simwoligha aylan'ghan. Xelq xitay kompartiyisige bolghan naraziliqini, wang léchüen hökümranliqigha bolghan naraziliq arqiliq ipadilimekte. Hazir xelq arisida wang léchüenning texttin chüshüshini telep qilghan sadalarning küchiyishi mana mushu sewebtin boluwatidu. Xelq hazir bu xil mustebit tuzumni özgertishni wang léchüenni texttin chüshürüshni telep qilish arqiliq ipadilewatidu."

Dunya Uyghur qurultiyi, chet'ellerdiki kishilik hoquq teshkilatliri, gherb démokratik döletliri we chet'ellerdiki xitay démokratliri, " '5 - iyul weqesi'ning kélip chiqishidiki eng chong jawabkarliqini wang léchüen üstige élishi kérek" dep tekitleshmekte. 2009 - Yili 9 - ay mezgilide, chet'el we xitay chong quruqluqidiki bezi démokratik zatlar dunya Uyghur qurultiyi bilen birliship, xitay rehbiri xu jintawgha wang léchüenning wezipisini élip tashlashni telep qilip ochuq xet yazghan idi.
 
Eyni chaghda bu ochuq xetke, amérika we xitay chong quruqluqidiki bezi démokratik zatlardin bolup az dégende 250 adem imza qoyghan. Imza qoyghanlar ichide tibetler we dunya Uyghur qurultiyidiki rehbiri zatlarmu bar bolup, bu xet b d t ning nyu - yorktiki omumi qurultiyi shundaqla pétistburgdiki 20 dölet guruhining bashliqlar yighinigha qatnishidighan xu jintawning amérikidiki mezgilide élan qilin'ghan idi.

Wang léchüen peqet Uyghur élidila xelqning naraziliqini qozghap, qatil dep qarilip xelq teripidin jazalash telep qiliniwatqan shexs bolmastin, belki chet'ellerdiki Uyghur teshkilatliri hem xitay kishilik hoquq démokratliri teripidin eyibliniwatqan shexs bolup, kishilik hoquq közitish teshkilatliri teripidin tenqidlinip kéliniwatqan idi. U hetta bu yil 5 - ayda ispaniye soti teripidin xitaydiki " insaniyetke qarita jinayet ötküzgen qatillar" dep eyiblinip, tutush buyruqi chiqirilghan 8 ademning biri idi.

Gerche "5 - iyul" ürümchi weqesidin kéyin, puqralarning xitay hökümiti Uyghur aptonom rayonigha belgiligen partkom sékrétari wang léchüen'ge bolghan naraziliqi küchiyip, wang léchüenni texttin chüshürüwétish heqqidiki telepler küchiyiwatqan bolsimu, emma xitay hökümiti wang léchüen heqqide téxiche bir qarar almighan bolup, amérika awazi radi'o istansisining 2 - noyabir künidiki xewiride, Uyghur aptonom rayoni axbarat merkizi idarisining waqitliq mes'uli li jyenning, 2 - noyabir küni amérika awazi radi'o istansisining béyjingdiki muxbiri jang nenning ziyaritini qobul qilghinida, wang léchüenning yéqin arida Uyghur aptonom rayonidin ketmeydighanliqini bildürgenliki xewer qilin'ghan idi.

Emma bu yil 12 - aydin buyan, wang léchüenning Uyghur élidin kétidighanliqi heqqidiki xewerler köpiyiwatqan bolup, apollo tor békitining 13 - dékabir künidiki xewiride, xitay merkizi hökümitining wang léchüenni yéqinda béyjinggha qayturup kélip, uning ornigha xitay jama'et xewpsizlik ministirliqining ministiri ming jenjuni qoyushni oylishiwatqanliqi, chingxey ölkisining hazirqi ölkilik partkom sékrétari chang wéniméngni jenjuning ornigha xitay jama'et xewpsizlik ministirliqining ministiri qilip belgilimekchi bolghanliqi xewer qilin'ghan bolsimu, emma xitay hökümet terep bu heqte éniq bir xewer bermigen idi.

Xitay merkizi hökümitining tünügün tuyuqsizla shendung ölkilik siyasiy kéngeshning re'isi sin shuyini parixorluq, chiriklik we qestlep öltürüsh délolirigha chétishliq dep eyiblep, uni barliq wezipiliridin qaldurushi, kishilerde sin shuyining wezipisidin qaldurulushi bilen wang léchüenning Uyghur aptonom rayonidin yötkep kétilip, uning ornigha hazirqi jama'et xewpsizlik nazaritining naziri ming jenjuning Uyghur aptonom rayonigha partkom sékrétari bolup belgilinishi otturisida melum baghlinish bolushi mumkinlikini perez qilmaqta.
 
Pikirler (5)
Share

Isimsiz oqurmen

ﯪQ it kök it hemmisila oxshash it emesmu ?

Dec 22, 2009 06:07 AM

Isimsiz oqurmen

Wak bekri qandaq qilar ejep ensirdim u guydin

Dec 21, 2009 06:04 AM

Isimsiz oqurmen

Biz haman özimizge tayinishimiz kirek.

Dec 21, 2009 01:08 AM

Isimsiz oqurmen

Xitay hükümiti wang léchüenni yötkigen bilen , yene bir xitay texitke chiqidu. Pütün xitaylar xitay kummunist partiyesidin terbiye ﯪlghan, shunglashqa texittki xitayning ﯪlmishishi uyghurlagha hichqandaq payda élip kelmeydu. Uyghurla üzini üzi qoghdishi kérek. Yügüslawiye urushliridek, seyyare urush élip bérishmu , ﯪzatliqqa irishishning bir yaxshi yuli bulushi mümkin.

Dec 20, 2009 11:32 PM

Isimsiz oqurmen

Hemmisi oxshash ,bizge hich bir paydisi yoq,biz haman özimizge tayinishimiz kirek.

Dec 20, 2009 08:08 AM

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Toluq bet