Вен җябав дөләт мәнпәәтиниң сөзләш әркинликидин үстүн орунда туридиғанлиқини билдүрди


2006-03-17
Share
2002-Йили июлда, хитай сақчиси бир торханини тәкшермәктә. Хитай һөкүмити нурғун пул хәҗләп интернетни тосуш арқилиқ, хәлқниң әркин торға чиқишиға тосқунлуқ қилмақта. AFP

Хитайда ечилған мәмликәтлик 10 ‏- қурултайниң төтинчи қетимлиқ йиғини сәйшәнбә күни бейҗиңда аяқлашти. Мәзкур йиғинниң йепилиш мурасимида өткүзгән мухбирларни күтивелиш йиғинида, хитай дөләт баш министири вен җябав чәтәл мухбирлириниң хитай һөкүмитиниң интернет әркинликини қаттиқ контрол қиливатқанлиқи вә өктичиләрни қолға еливатқанлиқи һәққидә оттуриға қойған суаллириға җаваб бәргәндә "җуңгодики интернет тор бәтлири изчил һалда тәрәққий қилмақта, һазир биздә тордашлар сани 100 милйондин ашти. Җуңго һөкүмити һәр заман интернет тор бәтлириниң тәрәққий қилишини қоллимақта" дәп көрситип, хитай һөкүмитиниң өктичиләрни қолға алғанлиқи һәққидики конкретни дилолар һәққидә ипадә билдүрмиди.

Вен җябав пәқәт хитай пуқралириниң интернет тор бәтлирини ишлитиш әркинликигә игә болупла қалмай бәлки қанун - түзүмләргә бойсунуши керәкликини шундақла "дөләт, җәмийәт вә коллектип мәнпәәтини қоғдиши керәкликини әскәрткән. У йәнә "тор бәтләр учур тарқитишта аммини хата йолға башлимаслиқи керәк, җәмийәт тәртипигә яман тәсир көрсәтмәслики керәк " дәп көрсәткән.

Һәйран қаларлиқ иш әмәс

Чегрисиз мухбирлар тәшкилатиниң интернет тор бәтлири мәсули җулиян венҗябавниң юқириқи сөзигә қарита ипадә билдүрүп мундақ деди :

"Бу, адәмни һәйран қалдурғидәк иш әмәс. Һазир һәммә иш наһайити ениқ болди. Биз дәсләптә техи хитайдики бу йеңи тәхткә чиққан рәһбәрләрни бир қәдәр тәрәққийпәрвәр вә шундақла мәтбуат әркинликигә бир қәдәр йол қоюши мумкин дәп ойлаптикәнмиз. Әмәлийәттә вен җябав вә ху җинтав қатарлиқлар тәхткә чиққандин буян, мәтбуат вә интернет тор бәтлири җяң земин мәзгилидикидинму қаттиқ контрол қилинмақта".

Хитай мәтбуатлири һазир икки чоң бесим астида

Америкиниң ню йорк шәһиридики хитай ишлири мутәхәссиси доктор шя мин хитай һөкүмитиниң һәргизму мәтбуат контроллиқини бош қоювәтмәйдиғанлиқи һәққидә тохтилип: "хитай мәтбуатлири һазир икки чоң бесим астида қалди, йәни, бири, компартийиниң тәшвиқат министири, йәнә бири база еһтияҗи. Мәтбуат орунлири һазир бир тәрәптин тәшвиқат министирлиқиниң дегини бойичә иш қилмиса болмайдиған, йәнә бир тәрәптин базар еһтияҗиға көңүл бөлмисә болмайдиған әһвалға чүшүп қалған".

Мәзкур мухбирларни күтүвелиш йиғинида, чәтәл мухбирлири америкидики бир қисим чоң ширкәтләрниң хитайниң мәтбуатни контрол қилишиға ярдәм бәргәнликини оттуриға қойған. Чегрисиз мухбирлар тәшкилати болса "хитай дуня бойичә интернет тор бәтлиридә охшимиған пикир баян қилған өктичиләрни әң көп қолға алидиған дөләт " дәп көрсәткән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт