Пәнтиган стратегийисидә 'хитай муһим тәһдит амили' дәп көрситилди

Америка мудапиә министирлиқи пәнтагон, 4 йиллиқ стратегийә бәлгисини елан қилди. Бәлгидә америка армийисиниң бундин кейин пәқәтла икки йәрдә уруш қилиш әмәс, бәлки көп тәрәплимилик һуҗумларға қарши өзини қоғдиши керәклики алдинқи орунға қоюлди.
Мухбиримиз ирадә
2010-02-02
Елхәт
Пикир
Share
Принт
2009 - Йили 8 - март америка хитай парахотлириниң җәнубий деңиздики тоқунушида, америка парахотиниң алдини тосуп, америка парахотиниң җидди тормуз қилишини кәлтуруп чиқарған икки хитай парахотиниң һәрикитидин көрүнүш.
2009 - Йили 8 - март америка хитай парахотлириниң җәнубий деңиздики тоқунушида, америка парахотиниң алдини тосуп, америка парахотиниң җидди тормуз қилишини кәлтуруп чиқарған икки хитай парахотиниң һәрикитидин көрүнүш.
US. Navy Photo

Доклатта хитайғиму алаһидә йәр берилгән болуп, у америкиға тәһдит яритидиған дөләтләр қатаридин орун алди.

Америка мудапиә министирлиқи пәнтагон1 - феврал күни өзиниң 2010 ‏ - йили елан қилинған 4 йиллиқ истратегийә бәлгисини елан қилди. Мәзкур бәлгидә бундин 4 йил бурунқи 2006 - йиллиқ доклатта дейилгининиң әксичә, америкиниң ялғуз икки нуқтида уруш қилиши әмәс, бәлки көп тәрәплимилик тәһдитләргә тақабил туруш иқтидарини йетилдүридиғанлиқи алаһидә тәкитләнди.

Б б с ниң хәвәр қилишичә, бу бәлгидә интернет һуҗумлири, йәр шари характерлик иссип кетиш, қораллиқ исянлар тилға елинған болуп, америкиниң һәрбий қурулмисиниң юқирида исми тилға елинған тәһдитләр билән бирликтә йәнә, дуняниң һәр қандақ бир йеридин кәлгүси тәһдитләргә тақабил туруш иқтидарини йетилдүрүшкә қарап шәкиллиниши нишан қилинған.

Бәлгидә "бундин кейин америка армийисиниң қурулмиси, көлими вә шәкиллинишидә пәқәт район характерлик тоқунушларнила өрнәк қилиш тоғра әмәс", дәп тәкитләнгән болуп, сүний һәмраһ вә интернет һуҗумлири, террор тәшкилатлири вә техиму көп дөләтләрниң ядро қораллириға игә болуш еһтимали америкиға келидиған болғуси тәһдитләр арисида көрситилгән.

Америка мудапиә министирлиқи елан қилған 2010 - йиллиқ истратегийә пиланида билдүрүлүшичә, пәнтагонниң әң муһим нишани йәнила америка һазир ирақ вә афғанистанда елип бериватқан урушларда ғәлибә қилиш вә бу дөләтләрдики террор тәшкилатлирини тар‏ - мар қилиш икән. Шуңа бу нишан бойичә һәр иккила урушта муһим рол ойнаватқан тик учарлар, учқучисиз җәң айропиланлири вә алаһидә һәрикәт әтрәтлирини сәпләш үчүн мәбләғ аҗритилиши керәклики оттуриға қоюлған.

Б б с ниң хәвәр қилишичә, америка мудапиә министирлиқи дөләт мәҗлисигә 2011 - йиллиқ мудапиә хам чоти үчүн 700 милярд доллар тәклип сунған болуп, бу өткән йилға қариғанда 44 милярд доллар йәни 2 пирсәнт көп икән.

С н н вә а б д қатарлиқ телевизийә истансилири бу һәқтә бәргән хәвәрдә, пәнтагонниң 4 йил ичидә дуняға болған көз қаришида муһим өзгиришләр болғанлиқини, шуңа бу қетимлиқ бәлгидә муһим өзгиришләр оттуриға қоюлғанлиқини тәкитлигән.

Америка мудапиә министирлиқи елан қилған 4 йиллиқ пиланда хитайға алаһидә йәр айрилған болуп, хитай тәһдит пәйда қиливатқан асасий дөләт дәп қаралған. Хитайниң һава мудапиә вә һуҗум қилиш сестимилирини тәрәққий қилдурғанлиқи алаһидә тәкитләнгән.

Буниң билән бирликтә йәнә, иран вә шималий корийиниңму һуҗум иқтидарини тәрәққи қилдуруватқанлиқи йезилған. Бәлгидә йәнә навада хитай, шималий корийә, иран қатарлиқ дөләтләрдин тәһдит кәлгән тәқдирдә, буниңға қарши америка деңиз вә һава армийилириниң "бирлишип уруш қилиш пиланлири" му маддилар һалида йезип чиқилған икән.

Бүгүн хитай ташқи ишлар министирлиқиниң баянатчиси ма чавшү мухбирниң: "доклатта хитай һәққидә дейилгәнләргә қандақ қарайсиз?" дегән соалиға җаваб берип: "америка кона муқамни товлап, хитайниң өзини қоғдаш характерлик дөләт мудапиәси тоғрилиқ қалаймиқан сөзлимәктә. Улар һәм бизниң һәрбий ишлиримизни очуқ - ашкара әмәс дәйду. Бу хитайниң ички ишлириға арилашқанлиқ болуп һесаблиниду. Биз буниңдин нарази. Хитай әзәлдин бери тинч тәрәққий қилиш йолида меңип, һәрбий ишлирида очуқ - ашкааә болуш үчүн күч сәрп қилди. Биз америкиниң хитайға қарита адил позитсийә тутушини арзу қилимиз " дегән.

Гәрчә хитай даирилири һәрбий күчини тәрәққи қилдурушиниң "өзини қоғдаш характерлик" вә "тинчлиқпәрвәр" икәнликини илгири сүрүватқан болсиму, хәлқара җәмийәт буниңға нисбәтән гуманий нәзәрдә болмақта. Чүнки, хитай йеқинқи 20 йилдин буян һәрбий хам чотини һәр йили 10 нәччә пирсәнттин көпәйтип кәлди. Хитайниң бу йилқи ашкара елан қилған һәрбий хам чотиниң өзила 71 милярд доллар болуп, вашингтондики анализчилар бу рәқәмни хитай һәрбий хам чотиниң пәқәт ашкариланған бир қисмидин ибарәт, дәп қариған иди.

Униң үстигә, хитайниң аләм бошлуқи техникисини тиз сүрәт билән тәрәққи қилдуруватқанлиқиму кишиләрдә әҗәблиниш пәйда қиливатқан бир пәйттә, хитай һава армийисиниң қомандани шү чиляңниң, хитай һава армийиси қурулғанлиқиниң 60 йиллиқи мунасивити билән бултур 11 - айда хитай мәтбуатлириниң зияритини қобул қилғанда ейтқан: "мәлум мәнидин ейтқанда, аләм бошлуқини контрол қилиш йәр йүзини, деңиз вә електрон дунясини контрол қилиш демәкликтур вә аләм бошлуқи һәрбий һазирлиқлар мусабиқисиниң йүз бериши'тарихий муқәррәрлик'" дегән сөзи, хәлқара мәтбуатлар вә һәрбий көзәткүчиләрниң диққитини қозғап, хитайниң "тенчлиқ билән тәрәққи қилиш" вә "пәқәтла мудапиә характерлик һәрбий тәрәққият" дегән сөзлиригә қарита күчлүк гуман пәйда қилған иди.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.
Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт