Хитайниң германийә билән болған мунасивәтни әслигә кәлтүрүшкә алдиришидики сәвәбләр


2008-01-29
Share

22 - январ күни германийә билән хитайниң ташқи ишлар министирлири берлинда сөһбәт өткүзүп, төт айдин артуқ давам қилған хитай - германийә мунасивәтлиридики сүркилишкә хатимә берилгәнликини җакарлиғандин кейин, германийә вә хитай мәтбуатлирида икки дөләт мунасивитиниң әслигә келишигә сәвәб болған амиллар һәққидә бәс - муназириләр қанат яйди. Мәлумки, икки дөләт арисидики мунасивәтниң бузулушиға кишилик һоқуқ мәсилиси сәвәб болған иди.

Бүгүн бу мунасивәтниң әслигә келишигә иқтисади мәнпәәтиниң сәвәб болғанлиқи һәммигә аян. Шундақ болсиму, хитай ахбарат вастилири билән германийә ахбарат вастилири бу мәсилидә бир ‏- биригә түптин охшимайдиған қарашларни оттуриға қоюшмақта.

Ангела меркел ханим кишилик һоқуқ мәсилисидә хитай үстидин ғәлибә қилди

Хитай ахбарат вастилири германийә ташқи ишлар министири стәин мәир әпәндиниң "бир җуңго сиясити"гә һөрмәт қилидиғанлиқини билдүргәнликини, икки дөләт мунасивитидики соғуқчилиққа хатимә бәргән асасий амил қилип көрсәтмәктә һәмдә 2007 - йили 9 - айда далай ламани министирлар мәһкимисидә қобул қилип, хитайниң тибәт сияситиниң явропада мәғлубийәткә учришиға сәвәбчи болған ангела меркел һөкүмитини гоя хитайға намақул болғандәк һаләттә тәшвиқ қилишқа тиришмақта. Әксичә, германийидики сиясий анализчиларниң қарашлири башқичә болуп, улар германийә баш министири ангела меркел ханимниң кишилик һоқуқ мәсилисидә хитай үстидин ғәлибә қилғанлиқини оттуриға қоюшмақта.

Германийидә нәшрдин чиқидиған "манхәим сәһәрлик гезити", "мәҗмуә гезити", "нүрнберг гезити" вә "дуня" гезитлиридә бир қанчә күндин буян елан қилиниватқан мулаһизиләргә асасланғанда, хитай тәрәпниң германийә - хитай мунасивәтлирини әслигә кәлтүрүш үчүн германийигә зор дәриҗидә йол қоюшқа мәҗбур болғанлиқи тилға елинмақта.

Д у қ ниң баш катипи, яврупа шәрқий түркистан бирлики тәшкилатиниң рәиси долқун әйса әпәнди, хитайниң икки дөләт мунасивитини әслигә кәлтүрүшкә алдиришиға тибәт вә уйғурлар мәсилисиниң асасий сәвәб болғанлиқини тилға алди.

Кишилик һоқуқ мәсилиси германийә ташқи сияситиниң ядроси

Диққәтни чекидиғини шуки, 22 - январ икки дөләт мунасивитиниң әслигә кәлгәнлики җакарлиниш билән тәңла, иқтидардики һөкүмәтниң баянатчиси клаеден әпәнди 23 - январ күни "көлин йетәкчи гезити"дә дәрһал баянат елан қилип, "хитайларниң ипадиси, германийә баш министириниң һәқлиқ икәнликини көрсәтти" дегән һәмдә "биз хитай билән болған мунасивәттә кишилик һоқуқ мәсилисини изчил тәкитләймиз, бу бизниң ташқи сияситимизниң ядроси" дәп хитап қилған.

Германийә баш министири ангела меркел ханим болса, өзиниң кишилик һоқуқ мәйданида тәвриниш болғанлиқи яки хитайдин әпу сорайдиғанлиқиға аит һечқандақ бир ипадиниң бишаритини көрсәтмигән. Униң үстигә, германийиниң техи икки ай илгирила түзүлгән"йеңи асия истратегийиси"дә тилға елинған "хитайға пәрқлиқ муамилә қилиш" дегәндәк маддиларда һечқандақ өзгириш болмиған. (Әкрәм)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт