Америка 2007 ‏- йилидн башлап қанунсиз хитай көчмәнлирини һәр йили түркүмләп хитайға қайтуриду


2007-03-29
Share

"Америка авази"ниң 29 ‏- март күнидики хәвиридә баян қилинишичә, америка дөләт земини бихәтәрлик министирлиқи 2007 ‏- йилидин башлап хитай қанунсиз көчмәнлирини һәр йили 500 дин түркүмләп хитайға қайтурушни пиланлиған вә хитай даирилирини бу йил қайтурулидиған 500 нәпәр қанунсиз хитай көчмәнни қобул қилишқа чақирған. Хәвәрдә ейтилишичә, бу хизмәт һазирға қәдәр делоси ениқлинип болған түмәнлигән қанунсиз хитай көчмәнлирини толуқ қайтуруп болғичә давам қилиду. Көчмән ишлирини көзәткүчи әрбабларниң баян қилинишичә, қанунсиз көчмәнләр өз дөлитигә қайтурулуштин бурун, америкида уларниң қанун буйичә әрз сунуш һоқуқи капаләткә игә.

Америкиниң қануни буйичә қанунсиз көчмәнләр чуқум өз дөлитигә қайтурулиду

Нюйорк университети қанун паколтетиниң көчмән қануни тәтқиқатчиси музәппәр чишти әпәндиниң баян қилишичә, америкиниң қануни буйичә қанунсиз көчмәнләр чуқум өз дөлитигә қайтурулиду. Америкида һазирға қәдәр "қанунсиз көчмән" дәп ахирқи сот һөкүми чиқирилған адәм санила 37 миң. Бундақ кишиләр давамлиқ ениқлиниватиду. Америка һәрбир қанунсиз көчмәнни тутуп туруш үчүн, һәр күни аз дегәндә 95 америка доллири чиқим тартиватиду, бу америка хәлқи үчүн аз йүк әмәс. Әмма һазир америкида биҗириливатқан "қанунисз көчмән" делолири бир аз мурәккәп, буниң ичидә сиясий панаһлиқ тиләп тәстиқланмиғанлар бар, уларниң йәнә әрз сунуп, өз дөлитигә қайтурулса зиянкәшликкә учрайдиғанлиқини испатлаш һоқуқи бар. Нимила болмисун америка қанунсиз көчмәнләрни һаман өз дөлитигә қайтуриду. Тәтқиқатчи чишти әпәндиниң баян қилишичә, бәзи кишиләр америкиға кәлгәндин кейин өзиниң кимликини испатлайдиған һәммә материяллирини йоқ қиливәткәчкә, униң кимликини ениқлап чиқиш қейин боливатиду.

2006 ‏- Йили, америка өз дөлитигә қайтурушни пиланлиған 119 адәмни хитай һөкүмити қобул қилишни рәт қилған иди. Америка һөкүмити хитай билән "қанунсиз көчмәнләрни қайтуруш келишими" имзалиғандин кейин, гәрчә хитай һөкүмити йәнә қандақтур "қанунсиз көчмәнләрниң һәммисигә охшаш муамилә қилиш керәк" дейиш арқилиқ сиясий панаһлиқ тилигәнләрниму қайтурушни тәләп қилған болсиму, әмма америка һөкүмити униңға писән қилмай, қайтурушни қарар қилған бир түркүм адәмни, уларға яхши муамилә қилиш шәрти билән қайтурди.

Чәтәлләрдә қанунсиз хитай көчмәнлириниң һәрхил һәрикәтлири әйибләш арқилиқ түзитиш мумкин болмиғандин кейин қанун буйичә сотлинишқа башлиди

Бирнәччә йилдин буян нәшрият йүзидә көрүлгән доклатлар вә хәвәрләргә қариғанда, хитай чәтәлләргә қарита ишик ачқандин кейин, чәтәлләрму хитай пуқралириниң өз дөлитигә келишигә асанлиқ яратти. Тәрәққи қилған дөләтләр хитайларниң келип маарип тәрбийиси көрүп, өз дөлитигә қайтип йеңилиқ яритишини үмид қилатти. Шу сәвәбтин хитайлар дуняниң һәммә йеридә пәйда болушқа башлиди.

Бу җәрянда, гәрчә бирмунчә хитай пуқралири қанунлуқ иш қилған болсиму, әмма хитайларниң бәзи "көчмән аламәтлири" ниң дуняда тәсири интайин начар болди. 2006 ‏- Йили 4 ‏- айда лос анҗилис гезитидә бесилған "көзгә көрүнмәйдиған қанунсиз көчмәнләр" дегән мақалидә, америкиға нормал һаләттә виза елип кәлмәй, бәлки әткәсчиләргә пул берип юшурун кәлгән яки ялған һөҗҗәт ясап кәлгән яки чегридин оғрилиқчә өтүп кәлгән хитайларниң қанунсиз ишләватқанлиқи, җәмийәт әхлақини бузидиған әң рәзил ишларни қиливатқанлиқи паш қилинған иди. 2007 ‏- Йили 3 ‏- айниң 27 ‏- күнидики америка мәтбуатлиридиму, қанунсиз хитай көчмәнлириниң шәһванийлиқ делолири нюйорк штатиниң баффоло йәрлик сотида сориливатқанлиқи һәққидә тәпсилий хәвәр бесилди.

Буниңдин бурун, башқа дөләтләрдә қанунсиз хитай көчмәнлириниң яман ишлири әйибләшкә учриғанда, коммунист хитай һөкүмитиниң зувани болған "хәлқ гезити 2000 ‏- йили 4 ‏- айда, "хитай пуқралириға яхши муамилә қилмиди", "қанунсиз көчмән дәп әйиблиди" дәп франсийә һөкүмитигә наразилиқ билдүридиған мақалә бесилған иди.

Чәтәлләрдә тәсири техиму яман болуватқан мәсилә хитай көчмәнлири ичидики җасуслуқ мәсилиси

Чәтәлләрдә тәсири техиму яман болуватқан мәсилә хитай көчмәнлири ичидики җасуслуқ билән шуғуллиниш мәсилиси. Йеқинда америкиниң җәнуби калифорния йәрлик сотида хитай көчмәнлири ичидики җасуслуқ делоси сотлишиқа башлиди. Хәвәргә қариғанда, 1985 ‏- йилидила аллиқачан америка пуқралиқиға өткән, америкида яхши маарип, хизмәт вә турмуш шараитигә еришип болған болсиму, йәнила узун йилларғичә чоңқур юшурунуп , коммунист хитай үчүн җасуслуқ қилиштин ваз кәчмигән мәй даҗж қатарлиқ хитай җасуслири америкиниң дөләт мудапиә техникисини оғрилап хитайға йоллап бериш үчүн һәрикәт қилип қолға елинған.

Буниңдин бурун, америкида буниңға охшаш делолар аз байқалмиди. Һәтта америка универстетлирида профессор болуп туруп, йәнә башқа намәлум вастилар арқилиқ хитайға башқурулидиған бомбиға ишлитидиған електиронлуқ ядро деталлирини икиспорт қилған җасуслуқ һәрикәтләрму байқалған иди. Хитайниң австралийидики әлчиханисидин хитай коммунист һөкүмитидин йүз өрүп чиқип кәткән чен юңлин әпәндиниң ейтишичә, шимали амеирикида миңдин артуқ хитай җасуси юшурунған. Гәрчә бундақ кишиләр һәрхил баһанә билән, һәтта ялған ейтип сиясий панаһлиқ тиләш арқилиқ өзиниң кимликини юшуруп, мәһәллиләрдә милләтчилик, юртвазлиқ баһанилири билән һәрхил сиясий бузғунчилиқ яки иқтисадий ахбарат оғрилаш билән шуғуллиниватқан болсиму, улар йәнила америка бихәтәрлик тармақлириниң нәзиридин сақит болалиғини йоқ. (Вәли)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт