Хитай рак кесәллирини суйиистемал қилмақта


2007-10-03
Share

Рак кесилини давалашта үмид чириғи дәп билиниватқан ген арқилиқ давалаш усули талаш - тартишларға сәвәп болмақта. Дуняда пәқәтла хитайда йолға қоюлған бу хил давалашниң тибабәтчилик материяллирида техи хатирләнмигәнликини ейтқан рак вә ген мутәхәссислири хитайда " үмид тиҗарити" қилиниватиду, демәктә.

Ген арқилиқ давалаш, п53 генниң тошуғучи бир вирус арқилиқ рак һүҗәйрисигә орнитилиши вә рак һүҗәйрилириниң контроллуқ бир шәкилдә өлтүрүлүши дегәнликтур. Нурғун рак түрлиридә әң муһим генлардин бири болған п53 генниң һүҗәйриләрни контрол астида тутуш вә уларни контроллуқ бир шәкилдә өлтүрүш иқтидари бар. Әмма, п53 генидики бәзи өзгиришләр һүҗәйриниң контролдин чиқип ракқа айлинишиға йәни һүҗәйриниң контролсиз һалда җиқлап кетишигиму сәвәп болиду. Ген арқилиқ давалашта п53 гени билән рак һүҗәйрилирини йоқ қилиш мәқсәт қилиниду. Әмма рак вә ген мутәхәссислири бу хил давалашқа шүбһә билән қаримақта. Түркийидин нурғун кесәлләрниң бәзи орун вә кишиләр арқилиқ хитайға әвәтиливатқанлиқини оттуриға қойған мутәхәссисләр, бу хил давалаш усули үчүн қилинған килиникилиқ тәтқиқатларниң техи йетәрлик әмәсликини тәкитлиди.

Бу һәқтә н т в телевизийисиниң тор бетидә чиққан хәвәрдә түркийә һаҗәттәпә университети рак мутәхәссиси, проф. Др. Ибраһим гүллүниң сөзигә орун берилгән болуп, хәвәрдә мундақ дейилгән : һаҗәттәпә университетидин профессор доктор ибраһим гүллү хитайда елип бериливатқан рак кесәлләргә үмид дәп тәшвиқ қилиниватқан ген арқилиқ давалаш һәққидә һәр түрлүк өсмини айрим бир ген арқилиқ давалаш усули бар. Әмма хитай п53 гени арқилиқ пүтүн рак кесәллирини давалайдиғанлиқини дәватиду. Рак кесилини бирла ген арқилиқ давалаймән, дейиш бәкму әхмиқанилиқ. Һазир хитайда елип бериливатқандәк охшаш бир генни пүтүн рак кесәллирини давалашта ишлитиш, бу ишниң қанчилик бимәнә икәнликини оттуриға қоймақта, деди. Мәмликәтлик рак кесили мәслиһәт комитетиниңму башлиқи болған ибраһим гүллү әпәнди 20 йилдин бери давам қилип келиватқан бу давалашниң бәзи рак кесәллиридә күчкә игә икәнликини , әмма бу һәқтики тәтқиқатларниң техи пүтүнләй аяқлашмиғанлиқини ейтти.

Хитайдики ген арқилиқ давалашниң немә икәнлики намәлум

Хәвәрдә йезилишичә йәнә кейинки күнләрдә даңлиқ кишиләрниңму ген арқилиқ давалаш үчүн хитайға барғанлиқини тәкитлигән ибраһим гүллү әпәнди:" чарисизлик адәмгә һәммә ишни қилдуриду. Әмма бу бир үмид тиҗаритидур. Адәмләр хитайда ясалған аптомобилларға ишәнмәйду, хитайда ясалған бир оюнчуқниң дәрһал бузулидиғанлиқини билидую, хитайдики бу ген арқилиқ давалаш һәққидә издинип көрмәйла хитайға бариду. Хитайдики бу давалашниң немә болғанлиқи ениқ әмәс. Техи тибабәт мәнбәлиридә қәйт қилинған һечнәрсә йоқ. Йәни бу йәрдә қилиниватқан үмидни суйиистемал қилиштин башқа бир нәрсә әмәс," дегән.

Бу ишниң тиҗаритини қиливатқанлар бар

Ибраһим гүллү сөзидә йәнә өзлири рак кесили мутәхәссиси туруқлуқ бу кесәлгә гириптар болғанлиқтин өлүш алдида турған дохтурларниң барлиқини ейтип:" әгәр растинла мушундақ иш болса улар немишқа хитайға бармайду? буни ойлаш керәк. Үнүмлүк бир давалаш усули болған болса хитайға алди билән улар барса болатти "деди. У йәнә, "хитайға барған нурғун кесәлләрниң барлиқини, әмма һечбир мана мән тәлтөкүс сақийип кәттим, өсмә йоқ болуп кәтти," дегән адәм көрмигәнликини деди.

Униң дейишичә кесәлләрни хитайға беришқа мақул кәлтүрүш арқилиқ бу ишниң тиҗаритини қиливатқан кишиләр бар икән. Қизиқарлиқи, хитайдики дохтурханиларға беришқа дәвәт қилидиған бу кишиләр дохтурлуқ билән қилчиликму алақиси йоқ кишиләр икән.

Н т в телевизийисиниң тор бетидин орун алған хәвәргә йәнә рак кесили дохтури болған профессор доктор һалук онатниңму сөзиму киргүзүлгән болуп, у кишиләрниң кесәлдин қутулуш үмидиниң суйиистемал қилиниватқанлиқини ейтип мундақ дегән : "хитайдики ген арқилиқ давалаш дегән бир ойдурма. Мәтбуатларда чиқиватқан хата хәвәрләр түпәйлидин кесәлләр қуруқ йәргә үмитлиниватиду. Шуңа сақийимиз дәп хитайға берип, 50 - 60 миң доллар пул төләватиду. Бу кишиләр алдиниватиду, уларға увал әмәсму?

Бу ишта, хитайниң нийити яман

Түркийидә чиқидиған милләт гезитиниң -22 чесладики санида чиққан хәвәрдиму бу мәсилигә орун берилгән болуп, буниңға "түрк кесәлләргә агаһландуруш: ген арқилиқ давалаш үчүн хитайға бармаңлар," дәп тема қоюлған.

Хәвәрдә рак кесилини давалашта түркийиниң явропадинму юқири сәвийидә икәнлики, рак кесилини давалитиш үчүн чәтәлгә чиқишқа керәк йоқлуқи йезилған болуп, бу һәқтә тиббий өсмә кесәлликлири җәмийити башлиқи профессор доктор идрис йүҗәл мундақ дегән: "ген арқилиқ давалаш үчүн хитайға бармаңлар. Бу дөләттикиси тамамән бир тиҗарий иш, әхлақий әмәс. Хитай бу җәһәттә яман нийәтлик. Нурғун дөләттә буни базарға селишқа тиришти. Бу тозаққа чүшүп кәткән дөләтләрниң бири болса түркийә. Нурғун кесәллиримиз хитайға барди. Бу хил давалаш усули үчүн бурун явропада елип берилған тәҗрибиләрниң һәммиси мәғлуп болған, униң үстигә бу хил давалаш усули һәққидә техи һечқандақ җурналда бир нәрсә елан қилинғини йоқ, бирәр илмий муһакимә йиғинидиму бирәр илмий мақалә йезилип баққан әмәс."

Хитай елип бериватқан бу хил суйиистемал қилиш әһвали һәққидә түркийидә мулаһизиләр давамлиқ елип берилмақта. Тонулған даңлиқ рак кесили мутәхәссислири һәр күни мәтбуат вә теливизийәләрдә мәлуматларни берип, кишиләрни бу ишни тиҗарәткә айландурувалған алдамчиларниң алдам халтисиға чүшүп хитайға бармаслиққа агаһландурмақта. (Әркин тарим)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт