Xitay néme üchün térrorchi küchlerni qollawatidu ?


2007-01-17
Share

Xitay hökümitining atalmish sherqiy türkistan térrorchilirining pamir igizlikidiki lagirigha hujum qilip 18 térror gumandarini öltürüp 17 kishini tirik qolgha chüshürgenlikini élan qilip, weqening qandaq we qaysi jayda yüz bergenliki, weqede ölgen we tirik qolgha chüshken kishilerning kimliki heqqide éniq uchur bermigenliki, xelq'ara metbu'atlarda türlük inkaslarning peyda bolushigha seweb bolghan.

Bezi metbu'atlarda weqede öltürülgen kishilerning sherqiy türkistan islami herikitining ezasi yaki emesliki üstide munazire qilin'ghan bolsa, yene bezi metbu'atlarda xitayning bundaq bir weqening yüz bergenlikini dunyagha jakarlash arqiliq dölet ichi we sirtida bezi meqsi'etlerge yetmekchi bolghanliqi otturigha qoyulghan.

Bügün rajindir puri teripidin hindistanda chiqidighan dölet adimi gézitide élan qilin'ghan " körünmigen urush" namliq maqalide bolsa, xitay hökümitining sherqiy jenubiy asiya döletlirini muqimsizlashturush üchün térrorchiliq küchlirini qandaq qollighanliqi otturigha qoyulghan.

Maqaliside, 2006‏- hindistan, bén'gal we sirilankada élip bérilghan térrorluq hujumlarda 2765 kishining ölgenlikini eskertken rajinder puri, pütün térror teshkilatlirining meqsidining oxshash ikenlikini we térrorluq teshkilatlarning bir menbe teripidin idare qiliniwatqanliqi éhtimalliqining küchlük ikenlikini tekitligen.

Maqaliside, térrorluq teshkilatlargha riyasetchilik qiliwatqan zadi kim, dep sorighan aptur maqalisini dawamlashturup mundaq deydu: "mutexessislerning qandaq tehilil qilishidin qet'iynezer 1990‏- yillirining otturilirida xitayning malaka boghuzidiki pa'aliyetliri heqqide bir doklat teyyarlighan amérika dölet mejlisi térrorchiliq we partizanliq urushi xizmet guruppisining diréktori yosif bodanskini eslishimiz kérek. Bondanski xitay azadliq armiysining sherqiy jenubiy asiya döletlirini muqimsizlashturush istratégiyisi heqqide élip bérilghan uzun tekshürüshlerdin kéyin teyyarlighan mezkur doklatida mundaq dégen: "malaka boghuzi we etrapidiki islamiy térrorchiliq mesilisi dölet himayisidiki térrorchiliq pa'aliyitining tipik bir misali hésablinidu. Derweqe bezi döletlerdiki islamiy térrorluq pa'aliyetliri, xitay xelq jumhuriyti we az bolsimu bu döletning yéqin ittipaqdashliri bolghan iran we pakistanning istratégiyilik menpe'etliri tüpeyli téximu kücheygen. Pakistan we iran, xitayning istratégiyilik menpe'etlirini küzde tutqan halda, uzaq sherqtiki pa'aliyetlirini kücheytip, taylandni islam térrorchilirining uzaq sherqtiki pa'aliyet merkizige aylandurdi".

Rajinder purining hindistanda chiqidighan "dölet erbabi" gézitide élan qilghan maqaliside bildürüshiche, bodanskining amérika dölet mejlisige sun'ghan doklatida yene mundaq déyilgen: "béyjing hökümiti pakistandin hindistanning sherqiy rayonidiki buzghunchiliq heriketlirini kücheytishini telep qildi. Pakistan herbiy razwétka idarisi 1993‏- yili küz ayliridin bashlap béyjingning yardimi bilen heriketlirining da'irisini kéngeytip, hem mayanmar hem bén'galdiki lagirlirini kéngeytti. Pakistan razwitka idarisining bén'galdiki térrorchi terbiylesh lagirlirida ishlitilgen qorallar we partlatquchi dorilar xitayda yasalghan idi hemde bu lagirlarda térrorchilarni terbiyiligen bén'galliq ofitsérlarning hemmisi xitayda alahide terbiyilgen'gen ofitsérlar we kishiler idi. Hindistanda tunji térrorluq hujumining 1995‏- yilining féwral éyida hindistanning sherqiy rayonigha jaylashqan asam ölkiside bir herbiy poyizgha qarshi élip bérilghanliqi tessadipiy bir weqe bolmisa kérek. Rayonda jiddiy bir toqunushqa teyyarliq qilghan xitay hökümiti hindistanda yoshurun heriketler élip bérish üchün bén'galda we bén'gal qoltughidiki kalapar we munakata rayonlirida hemde chitagongdiki teknaf arilida özi terbiyilesh lagirliri qurdi. Bu lagirlarda xitay xadimliri tamil we hindistandiki bashqa térror teshkilatlirining ezalirini térrorluq we buzghunchiliq heriketler élip bérish toghrisida terbiylidi"

Xitay hökümitining buzghunchiliq pa'aliyetliri, ‏- deydu rajinder puri maqalisde,‏- bolupmu jang zémin hakimiyet béshigha chiqqandin kéyin téximu kücheygen idi. Xitayning nöwettiki rehbiri xu jintawning qandaq siyaset élip baridighanliqi, jang zéminning siyasitini özgertidighan yaki özgetmeydighanliqi téxi éniq emes.

Rajinder puri hindistanning "dölet erbabi" gézitide élan qilghan maqalisini dawamlashturup mundaq deydu" ötken hepte xitay hökümiti Uyghurlarning shinjangda térrorluq pa'aliyetlirini kücheytkenlikini ilgiri sürdi. Lékin Uyghur musteqilchiliri xitay hökümitining bu muddi'asini derhal ret qildi. Xitay hökümiti Uyghurlarni térrorchi dep atash arqiliq özining térrorchiliq bilen alaqisi yoqluqini ispatlashqa tirishiwatidu . Elwette , xitay özining térrorchiliq bilen chitishliqi barliqini héchqachan étirap qilmaydu. Shuning üchün hindistan razwétkisi özi xulase chiqirishi kérek. (Qanat)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet