Хитай -японийә мунасивитидики җиддийлик техи пәсәймиди


2005.04.13
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Хитайда японийигә қарши намайиш йүз бәргәндин кейин, японийидиму буниңға қарита қарши инкаслар давамлашти. Хитай -японийә мунасивитидики җиддийлик һазирға қәдәр техи пәсәймиди.

‘Бирләшмә агентлиқи ниң хәвәр қилишичә, шаңхәй шәһриниң баянатчиси җавяң "шаңхәйдә туриватқан чәтәлликләрни шаңхәй шәһриниң өзиниң қоғдаш қабилийити бар. Шаңхәйдә мәбләғ селиш муһитиға зиян йәткүзидиған һадисиләргә йол қоюлмайду" дегән болсиму, әмма хитайда японийигә қарши намайиш йүз бериватқанда, шаңхәйдә турушлуқ 80 миң чәтәллик аһалиниң аран 4 тин бир қисмини тәшкил қилидиған японлуқлар рестуранларда һақарәтләш обйекти қилинған вәқәләр йүз бәргән.

Хитай мәтбуатлири хитайда йүз бәргән намайишни японийидә тарихини бормилайдиған китаб нәшир қилинғанлиқи кәлтүрүп чиқарди, дегән көз қарашни оттуриға қойиватқан иди. Бу көз қарашни японийиниң баш миниситири юниширо койзуми әпәнди рәт қилип "хитайда йүз бәргән намайишни хитай һөкүмити өз контироллиқида елип барди" дегән.

Хитай сиясий тәдбир қолланса, японийә иқтисадий тәдбир қолланмақта

Б б с ниң хәвәр қилишичә, өткән һәптидин башлап, хитайда японийигә қарши намайиш өткүзүлүшкә башлиған иди. Хитайда давамлишиватқан бундақ намайиш өлкиләргичә кеңәйди. Һәтта намайишта зораванлиқ һәрикәтләрму келип чиқти. Хитай- японийә мунасивитидә җиддийлик пәйда қилидиған бундақ вәзийәт таза әвҗигә көтүрүливатқанда, хитайниң баш министири вен җа бав әпәнди "хитай – японийә мунасивитидики мәсилиләр ахирқи һесабта японийиниң тарихқа тоғра муамилә қилишиға бағлиқ болуп қалиду. японийә һөкүмити тарихий мәсилиләр бойичә өткүзгән сәвәнликигә төвә қилиши керәк" дәп тәкитлигән.

Бирләшмә агентлиқиниң токйодин хәвәр қилишичә, японийиниң сода министири шойики накагава әпәнди "японийиниң нефит -тәбиий газ ширкәтлиригә шәрқий деңиздики тәвәлики техичә талаш-тартишта туриватқан районида су астидин тәбиий газ қезишқа һоқуқ бериш рәсмийитини өтүлүшкә башлиди. Шәрқи деңизда тәбиий газ қезиш 4 - ай ичидила башлиниду" дегән.

Америка һазирқи хитай-японийә мунасивитигә әпсуслиниду

"Франсийә агентлиқи" ниң вашингтондин хәвәр қилишичә, хитайда японийигә қарши өткүзүлгән намайишларни америка ташқи ишлар министирлиқиниң баянатчиси ричард бавчер әпәнди "әпсуслинарлиқ вәқә" дәп атиған. Бавчер әпәнди бу һәқтә ипадә билдүргәндә "хитай һөкүмитиниң чәтәл дипломатлирини зораванлиқ һәрикәтләрдин хали қилишқа капаләтлик қилиш мәсулийити бар. Бу қетим хитайда йүз бәргән японийигә қарши намайиш зораванлиқ һәрикәткә айлинип кәтсә, хитай һөкүмити уни контрол қилмиди. Биз буниңға толиму әпсуслинимиз" . Дегән.

Хитайда йүз бәргән намайишта намайишчилар японийә әлчиханисиға ботулка, консерва қутиси, таш-даңгал атқанлиқи, япон рестуранлиридики хизмәтчиләрни тиллап һақарәтлигәнлики, япон маллирни байқот қилиғанлиқи қатарлиқ вәқәләр тоғрисида америка ташқи ишлар министирлиқиниң баянатчиси бавчер әпәнди " бу икки дөләтниң мунасивити район характерлиқ муқимлиқ үчүн наһайити муһим, биз баштин - ахир бу икки дөләтниң дөләт мунасивитидики мәсилиләрни тинч вә йеқин хошнидарчилиқ шәкилдә һәл қилинишни үмид қилип келиватимиз" дегән. Шундақла , бавчер әпәнди йәнә "тарихий вәқәләр тоғрисида бизниң мустәқил көз қаришимиз бар, бу һәқтә һазир биз йәнила бу икки дөләтниң ихтилабларни сөһбәт арқилиқ һәл қилишини тәвсийә қилимиз" дегән. (Вәли)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт