Хитайда мал баһаси давамлиқ өрләмду?


2008-01-03
Share

'Чуңчиң вақит гезити' дә 2008 ‏- йил 1 ‏- айниң 3 ‏- күни елан қилинған мал баһаси һәққидики санлиқ мәлуматларға қариғанда, 2007 ‏- йилиниң ахириға қәдәр чуңчиң шәһиридә ашлиқ, гөш, өй яки өй иҗариси, су, ток вә башқа йеқилғу баһалири %5.5 Өрлигән. Бу шәһәр хитайдики 36 чоң шәһәрниң ичидә мал баһаси өрләш җәһәттә 12 ‏- орунда туриду. Әмди 2008 ‏- йилида, бу шәһәрдә мал баһаси буниңдин бәк өрләп кәтмигәндиму, йәнила мушу сүрәт давамлишиши мумкин, дәп мөлчәрләнгән.

Мал баһаси җәмийәтниң назук нервилириға әң тез тәсир қилидиған сәзгүр мәсилә

2008 ‏- Йили йетип келиш билән тәңла, хитай һөкүмити уйғур аптоном районида, мал баһасидин ибарәт җәмийәтниң назук нервилириға әң тез тәсир қилидиған бу сәзгүр мәсилигә қарита 'макролуқ контрол қилишни күчәйтиш ' дегән сиясәтни оттуриға қоюп, йәнила әркин базар игилики қанунийитигә хилап иш көрүшкә башлиди. 'Тәңритағ тори' ниң 2008 ‏- йил 1 ‏- айниң 1 ‏- күни баян қилишичә, аптоном райониниң дөләт земинини идарә қилиш оргини буниңдин кейин макролуқ контрол қилишни күчәйтиш арқилиқ, туралғуларниң иҗарә баһасини төвәнлитиш вә йәр -туралғу тәрәққи қилдурушта көпләп йәр игиләштин, мал баһасиниң өрләп кетишидин сақлиниш керәк, дәп җиддий тәкитлигән. Бу вақитта хәлқниң, болупму уйғурларниң мал баһалири бирдинла өрләп кәткәнлики мәсилисигә болған инкаслири аллиқачан җиддий түс алған иди.

Радиомиз мухбириниң игилишичә, хитай һөкүмити мал баһасини контрол қилиш керәк дегәнсири, уйғур юртлирида мал баһаси шунчә тез өрлигән. Пәқәт қой гөшиниң баһасила бир килограми 26 йүәнгә йәткән. Бу җиддий һадисә, қурбан һейтта қой қурбанлиқ қилидиған кишиләргә җиддий қийинчилиқ туғдурған. Инкасларға қариғанда, хитай һөкүмити 2008 ‏- йилида гөшни орап қачилаш әслиһәлирини бәрпа қилиш үчүн мәбләғ салидикән, бу пилан әмәлгә ашса, бу хил қой гөшиниң баһаси бир килоси 70 йүәнгә чиқиши мумкин икән.

Хитай һөкүмити 2007 ‏ - йилидики иқтисадий тәрәққиятниму, һәл қилинмиған пул пахаллиқиниму тәң өткүзүвалди

‏-‏ Иқтисадий тәрәққиятниң әң юқири пәллисигә йәтти, дәп аталған 2007 ‏- йили ашлиқ, гөш, өй баһалири өзлүксиз өрләп, пул пахаллишип өтүп кәтти,‏-‏ дәп баян қилиниду 'хитай иқтисад гезити'ниң тор бетидә 1 ‏- айниң 1 ‏- күни елан қилинған 'йеңи йилдики мал баһаси һәққидә мөлчәр' дегән мақалидә, 2008 ‏- йили олимпик мусабиқисини өткүзүш дәп аталған бир дағдуға ичидә турған хитай һөкүмити дәл мушу һәл қилинмиған мәсилини өз пети өткүзүвалди, бу мәсилә һазир 2008 ‏- йилида йәнила давамлишиватиду.

Хитайда иқтисадий мәсилигә нисбәтән хата чүшәнчә бар

‏-‏ Хитайда мал баһаси дегән иқтисадий мәсилигә нисбәтән хата чүшәнчә бар, ‏-‏ дәп баян қилиниду б б с 2007 ‏- йилиниң ахирида елан қилған бир иқтисадий мулаһизидә, ‏‏- шуңлашқа хитай һөкүмити 'базарни аватлаштуруш, мал баһасини муқим қилиш' дегән сиясәтни оттуриға қойиду вә бу сиясәт арқилиқ пул пахаллишиш мәсилисини һәл қилмақчи болиду. Әмәлийәттә бундақ сиясәт билән пул пахаллишиш мәсилисини һәл қилғили болмайду.

Бу мақалидә оттуриға қоюлған мулаһизидә ейтилишичә, хитайда ишикни ечиветиш-ислаһат елип бериш башланғандин кейин, иқтисад һәр йили оттура һесаб билән %8 дин өрлиди, мал баһасиму өрлиди, әмма ишчи, деһқанларниң буниңға мунасип һалда өрләшкә тегишлик кирими өрлимиди. Бундақ әһвал астида, турмуш буюмлири, туралғу, давалиниш, маарип баһасиниң өрлиши кәң хәлқ аммисиға қәһәтчилик пәйда қилди. Шуңлашқа мал баһасидики кичиккинә бир өзгиришму, һазир хәлққә нисбәтән шу қәдәр җиддий мәсилә болуп қеливатиду.

Уйғур районлирида йиллиқ оттуричә кирими 700 юәндин төвән кишиләр қандақ иқтисадий капаләткә еришти?

'Тәңритағ тор бети' дә елан қилинған бир хәвәрдә баян қилинишичә, уйғур аптоном районида 2007 ‏- йил 11 ‏- айниң ахириғичә, йезилардики оттуричә кирими 700 юәндин төвән 1 милйон 290 миң кишиниң %98 и иқтисадий җәһәттин капаләтләндүрүлүп болған. Әмма бу алаһидә илтипаттин бәһриман болған бир киши аран 60 юән пулға еришкәнликини билдүргән.

Буниңдин мәлумки, хитайниң өз районлиридики хәлқниң намратлиқ дәриҗиси билән хитай әң көп байлиққа еришиватқан уйғур аптоном районидики хәлқниң намратлиқ дәриҗисидә наһайити чоң пәрқ бар. Уйғур юртлирида хәлққә әң керәклик нәрсиниң баһаси хитай районлириға селиштурғанда әң көп өрлигән.

Пул базар игиликидә әркин алмаштурулмиса, қизил рәқәм һәл болмайду

Йеқинқи үч һәптидә, хитай пулиниң америка доллири билән алмаштуруш нисбитидә йәнә бир қетим чоң өзгириш болди, ‏-‏ дәп баян қилиниду америка авазиниң бир хәвиридә, ‏-‏ хитай пулиниң қиммити %6.6 Өрлиди. Бу чағда хитай-америка оттурисидики содидики қизил рәқәмму 232 милярд америка доллириға йәтти.

Мутәхәссисләрниң баян қилинишичә, иқтисадий қанунийәт буйичә ейтқанда, хитай билән башқа дөләт оттурисида содида келип чиққан қизил рәқәм өрләп кәтсә, хитай пулиниң қиммити өрлитилсә бу мәсилә өзликидин һәл болуп кетиду. Әгәр һөкүмәт контрол қиливелип, пул базар игиликидә әркин алмаштурулмиса, қизил рәқәм һәл болмайду, бәлки униң әксичә, хитайда пул пахаллиқи тезлишиду, мал баһаси өрләп кетиду, бундақ әһвал астида хәлқниң иш һәққи өлчими йәнила юқири көтүрүлмисә, иқтисадий кризис еғирлишиду, бу җиддий сиясий кризисқа айлиниши мумкин. (Вәли)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт