Xitayning lasani qaytidin qurush pilani we 'tibet heqqidiki yalghanchiliq' namliq téléwiziye filimi

Xitay hökümiti hazirqi tibetni ezeldin xitayning zémini, biz tibetni azad qilduq, tibet bir milliy térritoriyilik aptonom rayon aptonom rayon, dalay lama tibetni xitaydin bölüp chiqip musteqil dölet qilmaqchi, deydu. Emma dalay lama bolsa, men tibetning musteqilliqini qollimaymen, tibet xitayning bir aptonom rayoni bolup turidu, emma tibetler yashaydighan bashqa rayonlarnimu öz ichige alghan pütün tibet rayonida toluq aptonomiye bolushi kérek, deydu. Mana bu hazirqi tibet mesilisi.
Muxbirimiz weli
2009-03-17
Share
Tibet-besim-yuqiri-305 Hazir tibet mesilisi hazir nahayiti sezgür basquchta bolup, sürette, 1 - mart küni, sichuendiki tibet rayonida charlash élip bériwatqan xitay qoyalliq saqchiliri.
AFP Photo

Xitay bilen xelq'ara jem'iyetning pikir perqi

Roytérs agéntliqining béyjingdin bayan qilishiche, xelq'arada, kishilik hoquq teshkilatliri xitay hökümitini 'kommunist armiyisi tibetni ishghal qilghandin kéyin, bu rayonni kontrol qilish üchün, bir tereptin xitaydin nopus köchürüp, yene bir tereptin tibet sheherlirining tarixiy qiyapitini tedriji özgertish siyasitini qollandi' dep eyiblep kéliwatidu. Emma xitay hökümiti bolsa, xelq'araning eyiblishige pisent qilmay, 'tibetlerni qulluq we namratliqtin qutuldurduq, tibetni tereqqi qildurduq' dep teshwiq qilip kéliwatidu.

Xitayning lasa shehrini qaytidin qurush pilani

Belki yéqinda yene, tibetning paytexti lasa shehrini qaytidin qurup chiqish pilanini otturigha qoydi we bu meqset üchün teyyarlan'ghan 'zamaniwi lasa layihisini testiqlidi. Shinxu'a agéntliqining bayan qilishiche, xitay lasa shehirini 2020 ‏ - yilighiche ahaliliri hoquqta teng - barawer, iqtisadi güllen'gen, köp medeniyetlik 'zamaniwi sheherge ayanduridiken. Xitayning lasa shehirini qaytidin qurush pilanida hetta, lasa shehrining nopus sanini hazirqi 500 mingdin kamlitip, 450 ming nopusluq sheher qilishni otturigha qoyghan.

Fransiyide ishlen'gen 'xitayning tibet heqqidiki yalghanchiliqi' namliq téléwiziye filimi

Xitay hökümiti tibet paytexti lasa shehirini 'zamaniwi sheherge aylandurush üchün teyyarlan'ghan 'layihi' ni testiqlighandin kéyin, fransiyide, bérnard débord ishligen 'xitayning tibet heqqidiki yalghanchiliqi' namliq 54 minutluq téléwiziye filimi qoyuldi.

Bu filimni bu Intérnét ulinishi Arqiliq körüsh mumkin.

Bérnard débord ependi bu filimni 'dunyada tibet heqqide bir - birige tüptin oxshimaydighan ikki xil awaz bar, buning biri xitay hökümiti wekillik qilighan awaz, yene biri muhajiretti'iki tibet hökümiti wekillik qilghan awaz, buning qaysi rast, qaysi yalghan? buni ayrish üchün, bu körünüshlerge qarang, dep bashlaydu. Bu filimdiki pakitlar aldinqisining tamamen 'yalghanchiliq' ikenlikini ashkarilap turuptu.

Dalay lamaning köz qarshi

B b s ning bayan qilishiche, dalay lama 3 ‏ - ayning 10 ‏ - küni hindistanning dramsala shehiride tibet qozghilingining 50 yilliqini xatirilesh yighinida söz qilip, xitayning chirayliq sözler bilen bézelgen siyasetlirini pash qilip 'xitay tibette yürgüzgen zulum we yoqitish siyasiti, bu 50 yilda, tibetni dozaqqa aylandurdi, xujintaw yéqinda yene bu siyasetni mustehkemlesh we tereqqi qildurush üchün, tibetni bölgünchilikke qarshi turup, weten birlikini qoghdashning seddichinigha aylandurush dégen bir güzel shu'arni otturigha qoydi, dep körsetken.

Tibetlerning üchinchi diniy dahiysi gébamaning köz qarishi

Buningdin burun, tibetttiki üchinchi chong diniy mezhepning dahiysi 14 yashliq gébamaning tibettin qéchip dramslagha kelgenliki eyni waqitta xitayni qattiq ghezeplendürüp, dunyani heyran qaldurghan bir chong weqe bolghan idi. B b s yéqinda dramsalada 24 yashliq gébamani ziyaret qildi. Ziyaret xatirisidin melum bolushiche, gébama eyni waqitta tibettin qéchishni özi qarar qilghan, chünki u bir diniy dahi, uning néme qilishini bashqa adem belgilimeytti. U dramsalagha kelgende, deslepte özining hemme qiliqliri alliqachan xitaylargha oxshap qalghanliqini sezgen, gerche u xitay muhitida aran 10 nechche yil turghan bolsimu.

Gémabaning éytishiche, uning tibettin qéchishgha, özining ustazi (dalay) hindistanda ikenliki, shundaqla eger özi 18 yashqa kirip qalsa, xitay hökümiti teripidin xelq qurultiyining yaki siyasiy kéngeshning mu'awin re'isi qilip qoyulup, iradisige qarshi halda xitay hökümiti üchün sözleshke mejburlinishi mumkinliki sewebchi bolghan.

Amérika dölet mejliside otturigha qoyulghan teshebbus

Amérika awazning bayan qilishiche, amérika dölet mejlisining parlamént bashliqi nensi pélosi xanim tibet qozghilingining 50 yilliqi munasiwiti bilen ötküzülgen pa'aliyette, amérika dölet mejlisige xitayning tibetlerni basturushni derhal toxtitish we tibette amérikining elchixanisini qurush heqqide teshebbus otturigha qoydi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet