Xitayda tarqitiliwatqan yapon'gha qarshi qutratqu

Xitay bilen yaponiye otturisida yüz bergen aral majirasida, yaponiye xitay kapitanini qoyup berdi, lékin epu sorashni ret qildi. Xitay yaponiyining 4 adimining3 ni qoyup berdi, yene birini qoyup bermidi, xitay yaponiyige siyrek topa (yersharida kem uchraydighan yer minéralliri) éksport qilishni eslige keltürdi, emma resmiyetlerni qiyinlashturdi.
Muxbirimiz weli
2010-10-04
Share
Xitaygha-qarshi-Yaponluqlar-namayishi-305 Süret, yaponluqlarning yéqindin béri élip barghan xitaygha qarshi namayishliridin körünüshler.
RFA Photo / Süretni chiwlong ishligen.

Démek birinchi basquchluq majirada kim yenggenliki we kim yéngilgenliki melum emes. Hazir her yaponiyide xitaydin nepretlinidighan adem sani köpiyiwatidu, xitayda bolsa, yapon'gha qarshi nepret qozghaydighan qutratqu tarqitiliwatidu.

Yéqindin buyan xitayda, amérikidiki xarward uniwérsitétida postdoktor bolghan, en'gliyidiki oksford uniwérsitétida postdoktor bolghan, hazir shangxeydiki xuychu'en shirket bashqurush meslihet ornining bashliqi bolup turuwatqan, yaponiye hawa qatnishi," filipis", "kodak", "motorola", xitay éléktronluq uchur - alaqe shirkiti qatarliq chong shirketlerge mulazimet qilghan, xitaydiki eng talantliq terghibatchi dep teswirlen'gen yüshiwéy isimlik bir shexsning, yapon'gha qarshi qutratquluq nutqi intérnét arqiliq tarqiliwatidu. Buni, xuddi teywende turuwatqan musteqil tetqiqatchi, erkin asiya radi'osining obzorchisi lin bawxu'a ependi tehlil qilghandek, hazir xitayda yapon'gha qarshi nepret qozghashni meqset qilghan qutratqularning tépik wekili dep atash mumkin. Xitayche tor gézitlerde, hazir bundaq qutratqularning tékistliri barla emes, belki élxet arqiliq tarqiliwatidu, uning hetta MP - 3 nusxiliri bar iken.

'Emdi xitay derhal yapon'gha qarshi urushqa teyyarlanmisa, xitaylar özining xan milletlikini yoqitip qoyidu'

Yuqirida nami körsitilgen erbabning yapon'gha qarshi nepret qozghashni meqset qilghan qutratqusi mundaq dep bashlinidu: men xitayda oqughuchilargha chiqarghan imtihan so'allirining ichide, "jawu urushi" dégen néme, bu urushta qandaq kélishim imzalan'ghan? yaponiyige qanchilik kömüsh tölem bergen? dégen so'allarning barliqini kördüm. Emma yaponiyige bérip közetsem, yaponiye bilen xitay yüz yilda bir qétim urush qilidu, 19‏ - esirde yüz bergen ching sulalisi - yaponiye urushini xitaylar jawu urushi deydu, bu urushta xitaylar yüz milyon ser kümüsh tölem bergen, 20‏ - esirde yüz bergen yaponiye - xitay urushini xitaylar sekkiz yilliq yaponiyige qarshi urush deydu, dégenlerni yaponiyide oqughuchilar alliqachan yadqa bilidiken. Belki 21‏ - esirde yüz béridighan urush qachan bolidu? kim yéngidu? kim yéngilidu? kim qaysi jehette üstünlükke ige? dégen so'allarghimu, yaponiye oqughuchiliri alliqachan jawab tépip, inchike tehlil qilip boptu. Emdi xitay derhal yapon'gha qarshi urushqa teyyarlanmisa, xitaylar özining xan milletlikini yoqitip qoyidu.

'Mushu esirde yüz béridighan xitay - yaponiye urushi 2015‏ - yilidin 2020‏ - yilighiche partlaydu'

Xitaydiki yüshiwéy isimlik bu erbabning nutqida éytilishiche, bu esirdiki xitay - yaponiye urushi 2015‏ - yilidin 2020‏ - yilighiche partlaydu. Uning teswirlishiche, teywen xitayning qoligha ötkendin kéyinla, yaponiyining dunyadin import qilghan yéqilghularni toshuydighan déngiz yoli taqilip kétidiken. Yaponiye özining molokko aralliri arqiliq, jenubiy déngiz, teywen boghuzi we sherqi déngizdin ötidighan qatnash yolini qoghdash üchün, kélong bilen gawshongni muhasirige almaqtin özge chare yoq iken. Bu chaghda xitay déngiz armiyisi yaponiyige qarshi urushqa atlinidiken.

'Xitaygha qarshi urush qilishning 4 chong sewebi'

Yüshiwéy isimlik bu erbab xitay choqum yaponiye bilen urush qilmisa bolmaydighanliqining 4 chong sewebini otturigha qoyghan, uning bayan qilishiche, yaponiye alliqachan xitay bilen urush qilishqa teyyarlinip boldi. Birinchidin, kömürni yéqilghu qilmaydighan yaponiye, xitayning shijaju'ang, datong, teyyu'en sheherliridin chiqidighan kömürni import qilidu. Yaponiye bu kömürni némige serp qiliwatqanliqini héchkim bilmeydu. Biz bayqiduqki, yaponlar bu kömürlerni sémont bilen muqimlap, özining déngiz qirghaqlirigha chökürüp saqlashqa bashlighili 30 yildin ashti. Yaponlar bu yéqilghu zapisini xitay bilen urush qilghanda qézip chiqirip ishletmekchi.

Ikkinchidin, sün'iy hemrah arqiliq közetseng, yaponiye pütünley yéshil körünidu, chünki yaponla zéminida ösken ormanni kesmeydu. 110 Milyon yaponning 3 waxliq tamiqida qollinidighan chokini xitaydin yaghach import qilip yasaydu. Yaponlar uni ishlitip bolghandin kéyin qaytidin yighip, uningdin qeghez yasap xitaygha satidu. Xitay kommunist partiyisining 'xelq géziti' yaponiyiliklerning tükürüki arilashqan shu qeghezde bésilidu.

Üchinchidin, yer sharida kem uchraydighan yer minérallirini yaponiyige erzan bahada sétip bay bolghan xitay baywechchiliri, hetta öyidiki téléwizorlarning ékranining ashu siyrek topida yasalghanliqini hergiz bilmeydu. Bu kalwa xitay baywechchiliri yene, eger siyrek topini yaponiyige sétishni toxtatsa, xitayning nurghun sana'iti derhal aqsap qalidighanliqinimu bilmeydu. Emeliyette hazir xitayning iqtisadiy xeter ichide.
 
Tötinchidin, men yünnen'ge barsam, yiraq sehralardiki mekteplerde qolliniwatqan üstel, orunduqlarning, birkimge bir tal chokinimu bikargha bermeydighan yaponlar teripidin 'i'ane' qilin'ghanliqini kördüm. Pütünley xiyanetchilikke bérilip kétip, ma'aripqa meblegh salmighan xitay emeldarlirigha shu oqughuchilar nepretlenmesmu? urush bolsa, ular yapon'gha qarshi turarmu? xitay hazir özini qoghdaydighan ewladlardin ayriliwatidu.

Toxtimay urush meshiqi qiliwatqan yaponlargha xitay qandaq teng kélidu?

Yüshiwéy isimlik bu erbabning éytishiche, yaponlar özlirini 'biz ikki pay oq tégip ölmigen böre' déginini anglidingmu? qachanla bolmisun 'yapon - xitay dostluqi' dégen bayraqni kötürüwétidighanliqini körüwatqansen? yaponlar alliqachan teyyarlinip boldi. Xitay xelqtiki qaysi anggha tayinip urush seperwerliki qilidu? yaponiyige qarap baq, eskerlirini dunyaning qeyiride urush meshiqi qilidighan purset bolsa, shu yerde meshiq qilduruwatidu. Pars qoltuqi urushida yük toshughuchi qisimlarning köpinchisi yapon idi. Afghanistandimu amérika qisimlirigha yardemlishiwatqanlarning köpinchisi yapon. Yéqinda pakistanda azraq weqe chiqiwédi, shuni birterep qilidighan'ghimu yapon kirdi. Bundaq toxtimay urush meshiqi qiliwatqan yaponlargha xitay qandaq teng kélidu? shu qeder köp meblegh bilen yétiliwatqan yapon ewlatlirigha, xitay ewladlirining eqliy sapasi teng kélelemdu? yaponiye özining herbiy qisimlirini 'qoghdinish etriti' dep atap gepni kichik qilghan bilen, emeliyette uning déngiz armiyisining sani hazir dunya boyiche amérikidin qalsa ikkinchi orunda turidu.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

 
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet