Явропа парламент әзаси ватсон әпәнди камбоджадин қайтурулған уйғурлар һәққидә чақириқнамә елан қилди

Камбоджадин 20 уйғурниң хитайға қайтурулғиниға бүгүн 3 һәптә болди. Буларниң тәқдири һәққидики әндишиләр вә чақириқлар давам қилмақта. Түнүгүн явропа парламент әзалиридин граһам ватсон әпәнди камбоджадин қайтурулған уйғурлар һәққидә мәхсус чақириқ елан қилди.
Мухбиримиз шоһрәт һошур
2010.01.08
Yawropa-birliki-parlament-ezasi-Engliyilik-Graxam-Watson-ependi-305.jpg Сүрәттә, йавропа парламент әзаси әнглийилик грахам ватсон әпәнди.
www.grahamwatsonmep.org Дин елинди.

Ватсон әпәнди, ақивити билинмәйватқан 20 уйғур һәққидә явропа парламентини җиддий бир қарар чиқиришқа, хитай һөкүмитини хәлқара қанун бойичә иш тутушқа вә камбоджа һөкүмитини вәқәниң баш ахири һәққидә доклат беришкә чақирди.

Хитай камбоджада панаһланған уйғурларни дәсләптә, җинайәт гумандарлири дәп атиған, арқидин, уларниң чеграни бузғучилар икәнликини билдүргән, әң йеқинда болса, улардин бириниң от қоюш җинайити, йәнә бириниң болса, партлатқуч бомба ясаш җинайити өткүзгәнликини тилға алған иди. Шуниңдин кейин, мәзкур 20 уйғур һәққидә хитай тәрипидин һечқандақ мәлумат берилгини йоқ; улар үстидин ечилидиған сотниң қандақ болидиғанлиқиму сирлиқ пети турмақта.

Ватсон әпәнди бүгүнки баянатида, камбоджаниң 20 уйғурни уштумтут һалда хупиянә бир қарар билән хитайға қайтурушиниң, хәлқара мунасивәтләр нуқтисидин бир сәтчилик болғанлиқини, әслидә уларниң сиясий панаһлиқ илтимасиниң толуқ қарап чиқилишиға пурсәт берилиши керәкликини, шуңа камбоджа һөкүмитиниң немә үчүн мушундақ бир қарар алғанлиқи һәққидә хәлқара җамаәткә һесаб бериши керәкликини билдүргән. У йәнә, камбоджада ғайип болған икки уйғур тепилған әһвалда, уларни хитайға қайтурмаслиққа вәдә бериши керәк дегән.

Ватсон әпәнди баянатида, хитай һөкүмитигә қаритип мундақ дегән: "хитай һазирниң өзидила, қайтурулған уйғурларниң сотини көзитиш үчүн бир хәлқаралиқ тәкшүрүш гурупписиниң хитайға беришиға мақул болуши керәк. Хитайниң бу уйғурларға адил муамилә қилиши әхлақий бир мәсулийәт, шуңа хитай уларға өлүм җазаси бәрмәслик һәққидә вәдә бериши керәк." Ватсон баянатида, хитай билән камбоджаға хитап қилип йәнә мундақ дәйду: " әгәр бу икки дүләт мәзкур мәсилидә йәнила оғрилиқчә иш қилса, дуняда инавитиниң еғир дәриҗидә төкүлидиғанлиқини унутмаслиқи керәк."

Ватсон әпәнди баянатиниң ахирида, явропа парламентиниң мәзкур вәқәгә алақидар җиддий қарар чиқириши өчөн өзиниң һәрикәт қиливатқанлиқини билдүргән.

Бүгүн вакаләтсиз милләтләр тәшкилатиниң баш катипи марина бусдачин мәхсус баянат елан қилип, явропа парламент әзаси ватсонниң чақириқини қоллайдиғанлиқини билдүргән. У ватсонниң чақириқини, хәлқара җамаәтниң иззәт -  етибарини көтүридиған, хәлқара җамаәтниң инсан һәқлири пиринсипидин ваз кәчмәйдиғанлиқини испатлайдиған әмәлий бир қәдәм дәп мәдһийилигән. У, "ватсонниң сөзлири, болупму һәрикити башқиларниму һәрикәткә кәлтүргүси" дегән.

Буниңдин аввал, йеңи зеландийә парламент әзаси Mr. Keith Locke, австралийә парламент әзаси Michael Danbey, канада парламент әзаси Wayne Marston, италийә парламент әзаси Marco Perduca қатарлиқ кишиләрму баянат елан қилип, 20 уйғур мәсилисидә хитай вә камбоджани тәнқид қилған иди.

Нөвәттә камбоджани зиярәт қиливатқан 3 нәпәр америка дөләт мәҗилиси әзасиму, камбоджа баш министири Hunsen билән көрүшкәндә, 20 уйғур мәсилисини тилға алған вә уларниң ақивитидин әндишә қиливатқанлиқини билдүргән.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Пикир

Anonymous
Jan 08, 2010 01:34 PM

Дунйа пул,иқтисад,пайда -мәнпәәт билән ﯪварә,езиливатқан хәлқләр билән йавропалиқ,ﯪмерика вә йәнә башқа бир немиләрниң немә кари дәйсиләр?!?!?!?!