2007 ‏- Yili Uyghurlarning öz teqdirini özi belgilesh tuyghusi téximu yuqiri örleydighan yil


2007.01.02

2007 ‏- Yili yétip kélish bilen teng xitay re'isi xujintaw yéngi yil nutiqi élan qilip 'bir jonggo' dégen siyasetni qaytidin tekitlidi, bu jehette muresse qilinmaydighanliqini jakarlidi. Bu chaghda, teywen prézidénti chén shuybyenmu yéngi yil nutiqi élan qilip 'teywen jonggoning bir qismi emes' likini téximu küchlük jakarlidi. B b s ning xewer analizida bayan qilinishiche, chén shuybyenning yéngi yil nutiqi buningdin kéyin xitayning ghezipini téximu örlitishi mumkin. 2007 ‏- Yili kirish bilen teng, xitayning Uyghur aptonom rayon re'isi isma'il téliwaldimu yéngi yil nutiqi élan qilip, bu yéngi yilda Uyghur musteqilchilirigha téximu qattiq zerbe béridighanliqini tekitligende, Uyghur milliy herikitining yétekchisi rabiye xanimmu erkin asiya radi'osi arqiliq bayanat élan qilip, Uyghurlarni özining kishilik hoquqini qolgha keltürüsh üchün téximu ünümlük küresh qilishqa chaqirdi. Kishiler buningdin 2007 ‏- yilida xitayning bashqa milletlerge qaratqan siyasiti qandaq bolidighanliqini we xitayda kishilik hoquqidin mehrum qilin'ghan milletlerning xitay kommunist hökümitige qaritilghan qarshiliq heriketliri qandaq bolidighanliqini perez qilmaqta.

Dunya Uyghur qurultiyining mu'awin re'isi, kanada Uyghur jem'iyitining re'isi mehemmet ependining tehlil qilishiche, 2007 ‏- yilida xitay hökümitining bashqa milletlerge qaratqan siyasitide, mesilen, xitay - teywen munasiwetliride, burundin saqlinip kéliwatqan ziddiyetler téximu kéngiyidu. Xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan siyasitimu téximu jiddiylishidu. Bu jeryanda Uyghurlarning öz teqdirini özi belgilesh tuyghusi téximu yuqiri pellige kötürilidu.

Xujintaw yéngi yil nutiqida, ötken yilda xitay hökümitining siyasetliride nahayiti zor ghelibe qazinilghanli'iqi, emdi 2007 ‏- yilida bu ghelibini téximu kéngeytidighanliqi bayan qilin'ghan idi. Mehemmet toxti ependi xitay hökümitining ötken yillardiki bashqa milletlerge qaratqan siyasitining netijisini tehlil qildi. Uning qarishiche, xitay hökümitining ötken yillarda teywen'ge qaratqan siyasiti teywen xelqining musteqilliq tuyghusini we iradisini téximu örletti. Emdi 2007 ‏- yilida xitay hökümitining , xuddi isma'il téliwaldi jakarlighandek, Uyghurlarning musteqilliq heriketlirini téximu qattiq basturudighan siyasitimu, Uyghur xelqning öz teqdirini özi belgilesh, özining kelgüsi istiqbalini özi yaritishtek musteqilliq tuyghusini téximu yuqiri örlitidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.