Өз терилғу йиридин айрилип қеливатқан деһқанлар барғансери көпәймәктә


2006-07-27
Share

Хитай әмгәк вә иҗтимаий капаләт министирлиқи елан қилған санлиқ мәлуматта көрситилишичә, өткән 10 йил ичидә, тәхминән 40 милйон деһқан өз терилғу йеридин айрилип қалған болуп, бундин кейинки 5 йил ичидә өз йеридин айрилидиған деһқанлар сани йилиға 3 милйондин көпийидикән, 2010 - йилиға барғанда, тәхминән 55 милйон деһқан өз терилғу йеридин айрилип қалидикән.

Йеқинқи йиллардин буян хитайниң һәр қайси өлкилиридә, деһқанларниң йәр мәсилиси һәқиқәтән наһайити еғир мәсилигә айланған, йәрлик һөкүмәтниң деһқанларға бесим ишлитип уларниң терилғу йерини қурулуш ишлириға ишлитидиған қанунсиз қилмишлири барғансери әвҗ елип, деһқанларниң кишилик һоқуқи еғир дәриҗидә дәпсәндә болған.

Әмәлий сан һөкүмәт елан қилғандин көп

Деһқанларниң кишилик һоқуқ мәсилисигә изчил һалда көңүл бөлүп келиватқан деһқан вәкили лю җеңйө әпәнди бу һәқтә тохтилип" һазир хитайдики деһқанларниң йәр мәсилиси еғир һаләттики иҗтимаий мәсилигә айланди. Һөкүмәт бу һәқтә гәрчә нурғун һөҗҗәтләрни чүшүргән болсиму, мәсилини һәл қилишта, һәқиқий чарә -тәдбирләрни қолланмиди " дәп тәкитләп, өз йеридин айрилип қеливатқан деһқанлар саниниң һөкүмәтниң елан қилғинидинму көп икәнликини билдүрди.

"Мәнчә һәқиқий сан һөкүмәт тәрипидин елан қилинған бу сандин хелила ешип кәткән болуп, һазирниң өзидә өз йеридин айрилип қалған деһқанлар сани 70 милйонға йәткән. Деһқанлар мәсилисиниң узундин буян бир тәрәп қилинмаслиқидики сәвәб йәнила мәркизи һөкүмәттә. Чүнки мәркизи һөкүмәт йәрлик һөкүмәт орунлириниң йәр башқуруш қануниға хилаплиқ қилип, деһқанларниң йерини булаң -талаң қилип, уларниң кишилик һоқуқини халиғанчә дәпсәндә қиливатқанлиқиға йәнила йол қоюп кәлмәктә. Бу йил 3 ‏- айда вен җябав деһқанлар мәсилиси һәққидә мәхсус сөз қилип 'терилғу йәрләрни қоғдаш түзүмини яхши иҗра қилиш керәк, деһқанларниң йерини ишлитишкә тоғра кәлсә, уларға йетәрлик төләм һәққи бериш керәк' дәп көрсәткән, мәркизи һөкүмәтму бу һәқтә нурғун һөҗҗәтләрни чүшүрди, лекин таһазирға қәдәр һечқандақ әмәлий һәрикәт елип берилғини йоқ. Мәмликәтниң һәр қайси өлкилиридики йезиларда деһқанларниң кишилик һоқуқи йәнила халиғанчә дәпсәндә қилинмақта. Қанунға хилаплиқ қилип деһқанларни халиғанчә бозәк қиливатқан йәрлик һөкүмәт әмәлдарлири йәнила өз билгинини қилип җазаланмиди. Бу хил һаләтни көргән һәр қандақ адәм, мәркизи һөкүмәт зади немә қиливатиду, улар немә үчүн деһқанларға зиян елип келиватқан бу әмәлдарларни җазалимайду' дәп нәпрәтлиниду".

Мунасивәтлик мәлуматларда көрситилишичә, өз терилғу йиридин айрилип қеливатқан лявниң, сичуән вә җяңсу қатарлиқ хитай өлкилиридики деһқанлар йәрлик һөкүмәтниң терилғу йәрләрни мәҗбурий тартивелиш қатарлиқ болмиғур қилмишлириға қаршилиқ билдүрүп тохтимай мәркизи һөкүмәт орунлириғичә берип дава қилип кәлгән. Улар һәтта ху җинтав вә вен җя бав қатарлиқ дөләт рәһбәрлиригә хәт йезиш арқилиқ, йәрлик һөкүмәтниң қанунсиз қилмишлирини паш қилған. Дөләт рәһбәрлиридин деһқанларниң һоқуқини қоғдаш һәққидә ярдәм сориған.

Әмәлий чарә қоллинилмиса чоң вәқә йүз бериду

Радиомизниң зияритини қобул қилған лю җеңйө әпәнди сөзидә йәнә " әгәр мәркизи һөкүмәт деһқанлар мәсилисини тездин бир тәрәп қилишта, җиддий чарә -тәдбир қолланмай, әтидин кәч киргичә қуруқ шуар товлап, қуруқ һөҗҗәт чүшүрүш биләнла болидикән, ундақта вәзийәт техиму начарлишип, чоң вәқә йүз бериду " дәп билдүрди.

"Шуңа бу мәсилә әгәр мәркизи һөкүмәт тәрипидин тездин бир тәрәп қилинмайдикән, деһқанлар техиму зор зиянға учрайду. Қуруқ шуар товлап, қуруқ һөҗҗәт чүшүрүш биләнла мәсилини һәл қилғили болмайду. Һазир өз һоқуқини қоғдаймән дегән деһқанлар назарәт қилинип, зиянкәшликкә учрап һәтта қолға елинип қамаққа ташланмақта. Бу хил әһвалларни мәркизи һөкүмәт көрүп туруп бир тәрәп қилмайватқанлиқи кишини бәкму үмидсизләндүриду".

Гәрчә хитай өлкилиридики деһқанлар йәрлик һөкүмәт тәрипидин булаң- талаң қилинип, өз йеридин айрилип қиливатқан болсиму, уйғур елигә еқип киргән хитай деһқанлири қисқа вақит ичидә нәччә йүз мо йәргә игә болуп, уйғур деһқанлиридин нәччә һәссә яхши турмуш кәчүрмәктә. Лекин уйғур деһқанлири болса түгимәс һашар әмгикидин баш көтүрәлмәй, өз терилғу йеридин ваз кечишкә мәҗбур болмақта. (Меһрибан)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт