Турпанда зәһәрлик чекимлик ясаш завути паш болди


2006.09.19

Уйғур ели қанун тор бетидин ашкарилинишичә, йеқинда турпан вилайәтлик җамаәт хәвпсизлик идариси, тоқсун наһийилик сақчи җамаәт хәвпсизлик идариси билән гуаңҗу шәһәрлик сақчи даирилири һәмкарлишип турпан даирисидә зәһәрлик чекимлик пишшиқлап ишләш вә сетиш билән шуғуллиниватқан 16 кишидин тәркип тапқан бир гуруһни паш қилған. Хитай даирилири бу җинайәтчиләрниң ичидә ваң вә дең фамилилик җинайәтчидин башқа йәнә бир шяңгаң пуқраси барлиқини елан қилған болсиму, қалғанлириниң салаһийитини ашкарилимиди.

ялқунтағ бағридики җинайи қилмиш

Хәвәрләрдин қариғанда мәзкур зәһәрлик чекимлик пишишлап ишләш вә сетиш билән шуғуллинип кәлгән гуруһ билән тәң йәнә, зор миқдарда зәһәрлик чекимлик боюмлирини қолға чүшүргән. Қолға чүшкән бу зәһәрлик боюмлар асасән ефедрин боюмлири болуп, улар җәмий 629 килограм хам ефедрин, 118 килограм ефедрин җәвһири һәмдә йәнә 50 тонна келидиған ефедрин мәлһими қатарлиқлар икән.

Ефедрин -кәндирдин айрип чиқирилған бир хил күчлүк хумар қилиш характеригә игә чәкләнгән зәһәрлик чекимлик түригә киргүзүлгән химийилик тәркип.

Бу зор миқдардики ефедрин зәһәр боюмлири тоқсун наһийисидики мәлум завутниң искилатидин байқалған. Дәсләпки қәдәмдә ениқлинишиға қариғанда паш болған бу зәһәр гуруһидики дең фамилилик җинайәтчи, мәзкур завутниң аилилик қорусида олтурушлуқ, искилатниң қаранчуқи икән. Сақчилар йәнә деңниң өйини ахтуруп мәлум миқдарда хероин тапқан.

Нөвәттә районниң сақчи даирилири зор миқдарда зәһәрлик чекимлик боюмлири тепилған бу завутни печәтләп тәкшүрүш елип бармақта икән.

Сақчи: һазирчә сиртқа ашкарилимаймиз, башлиқ тәстиқлиши керәк

Биз 50 тоннидин артуқ ефедрин боюмлири байқалған тоқсундики завут һәмдә мәзкур делоға четишлиқ җинайәтчиләр һәм делониң тәкшүрүлүш әһваллири һәққидә турпан һәмдә тоқсун сақчи даирилиригә телефон қилған болсақму, әмма телефонни алған сақчилар бу һәқтә һазирчә мәлумат берәлмәймиз дәп җаваб бәрди.

Уйғур елида мәзкур ефедрин ясаш завути байқалғандин башқа йәнә 2006 - йилидин буянқи әң зор миқдардики зәһәрлик чекимлик йөткәш делоси паш болған. Йәни шихуа агентлиқиниң сәйшәнбә хәвәр қилишичә, кунмиңдин учқан бир қетимлиқ айропилан 17 - сентәбир күни үрүмчигә қонған һаман үрүмчи зәһәрлик чекимликкә зәрбә бериш сақчи әтрити 7530 гирам сап хроинни уйғур елигә йөткәп кәлгән үч нәпәр зәһәр әткәсчисини қолға алған. Бу, бу йил киргәндин буянқи әң зор миқдарда зәһәрлик чекимлик йөткәш делоси һесаблинидикән.

Һазирчә сақчи даирилири мәзкур зәһәр йөткәш делосиға четишлиқ төт адәмни қолға алғанлиқини елан қилғандин башқа бу һәқтә тәпсилий мәлумат бәрмиди. Биз мәзкур делониң ениқлиниш әһваллири һәққидиму сақчи даирилиригә телефон қилған болсақму йәнила уларниң рәт қилишиға учридуқ.

Гәрчә мәзкур икки дело уйғур елида паш болған зәһәрлик чекимликкә даир делолар ичидә зәһәрлик чекимлик миқдари алаһидә зор, четишлиқ адәм сани көп болған җәмийәттиму күчлүк инкасларни қозғаватқан вәқәләр болсиму, сақчи тәрәп бу һәқтики учурларни қамал қилмақта.

Бундин икки күн илгири хитай һөкүмити бәлгилимә чиқирип "бундин кейин һәрқандақ чоң делоларни пәқәт алий сот мәһкимиси өзила елан қилиш һоқуқиға игә. Һәрқандақ мәтбуат орунлириниң чоң делолар һәққидә пикир баян қилиш яки хәвәр елан қилиш һоқуқи йоқ" дәп җакарлиди.

Хитай һөкүмити йеқиндин буян мәтбуат саһәсини техиму қаттиқ контрол қилиш үчүн, арқа ‏- арқидин йеңи бәлгилимиләрни елан қилди. Мәсилән, дәсләптә чәтәл мәтбуатлириниң хитайда учур тарқитишиға түрлүк чәклимиләрни қоюп, барлиқ хәвәрләр чоқум шинхуа агентлиқиниң тәстиқидин өтүши керәк дәп җакарлиған иди. (Гүлчеһрә)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.