Xitayning herbiy paraxotliri sherqiy déngizda yaponiye bilen talishiwatqan tebi'iy gaz rayonigha kirgen


2005.09.12

"Erkinlik waqit géziti" ning 11 - séntebir küni xewer qilishiche, yaponiyide élip bérilghan parlamént saylimida yunishiro koyzumi ependi köp sanliq awazgha ériship, qaytidin bash ministirliqqa saylan'ghan mushu künlerde, sherqiy déngizda xitay bilen yaponiye otturisida talash - tartish boluwatqan jayda, téximu tepsiliraq éytqanda , xitay "chünshaw néfitliki" dep atawatqan jayda, xitayning 5 herbiy paraxoti peyda bolghan. Buning ichide xitayning bir bashqurulidighan bomba orunlashturulghan qoghlighuch herbiy paraxoti bar.

Talash – tartishtiki énérgiye menbesi

Yillardin buyan, yaponiye bilen xitay otturisida sherqiy déngizda térritoriye talash - tartishi jiddiy bolup kelmekte. Yaponiyidiki parlamént saylimida ghelibe qilghan koyzumi ependi izchil halda yaponiyide pochta qanuni jehette islahat élip bérishni teshebbus qilip kéliwatqan idi. Bu jeryanda yaponiyining néfit achidighan bezi shirketliri sherqiy déngizda tebi'i gaz qézishning qanuniy resmiyetlirini ötep bolghan. Xitayning sherqiy déngizda ikki dölet otturisida térritoriye talash - tartishi boluwatqan bu jayda herbi paraxotlarni orunlashturushi nahayiti bir sezgür waqitqa toghri kelgen. Éytishlargha qarighanda, xitay yene bir nechche heptidin kéyin, mushu térritoriye talash - tartishi bar jayda tebi'iy gaz qézishni bashlaydu.

Yaponiydiki parlamint saylimida ghelibe qilghan koyzumi ependi yaponiye xelqighe yaponiye - amérika hemkarliqi asasida jenubiy koriye, xitay qatarliq döletler bilen munasiwetni yaxshilashni öz ichige alghan 5 mesilini emelge ashurush toghrisida wede bergen. Emdi koyzumi hökümitining déplomatiyisi we élip baridighan islahatliri özining mushu wedilirini emelge ashurushtin ibaret bolidu.

"Nyuyork taymis géziti"ning bayan qilishiche, yaponiye hökümiti bilen xitay hökümiti otturisidiki talash - tartishlar téxi urush qilish derijisige yetmigen, belki hazir yaponiye bilen xitayning teywen mesiliside muresselishishning peyti we sherti piship yetken. Bu mesile xitay - yaponiye otturisida hel qilinishni kütüp turiwatqan bir yoshurun xewp idi. Yaponiye bilen xitay otturisida istratégiye jehette tengpungluqni saqlash nahayiti muhim ish.

Xitayning tehditi we amérika –yaponiye hemkarliqi

Xitayning dölet mudapi'e uniwérsitéti mudapi'e inistitutining bashliqi, judéning newrisi ju chéngxu yéqinda amérikigha qarita atom bombisi étishni otturigha qoyup, bu rayondiki ziddiyetlerni téximu keskinleshtüriwetti. Shundaqla bu ikki döletning qarimu - qarshiliqini ashurup, ularni herbiy teyyarliq musabiqisigha bashlap kirdi. Bu axir yaponiyining yadro qorallarni tereqqiy qildurushini keltürüp chiqiridighanliqi éniq.

Amérika prézidénti jorji w. Bush sabiq prézidént kilinton'gha qarighanda xitay mesilisige nisbeten téximu jiddiy qarap, amérika bilen yaponiye otturisida herbiy sana'et jehettiki hemkarliqni kücheytip kelmekte. Yaponiye qoghdinish etritining dölet armiyisi bolushini qollimaqta. Shunglashqa yaponiye amérikining bashqurilidighan bomba qalqan sistémisigha qatniship, iraqqa esker ewetken idi. Amérikining xitayni muhasirige élishidimu, yaponiye muhim rol oynimaqta. Yaponiyining bultur otturigha qoyghan mudapi'e pilanida, yaponiye - amérika bixeterlik kélishimige asasen, okinawaning qoghdinish küchini ashurup, sherqiy déngizda xitayning kéngiyishini chekleshni tekitligen. Shunglashqa yaponiye bilen amérika teywenni birlikte qoghdashni mushu meqsetlerge yétishning birdin - bir yoli süpitide otturigha qoymaqta.

Yaponiyining tirishchanliqi

"Boshün tor béti" de 12 - séntebir küni élan qilin'ghan "yaponiye molokka boghuzini qoghdashqa kirishti" namliq maqalide bayan qilinishiche, molokka boghuzi yawropa, asiya we afriqa qit'eliri öz- ara alaqe qilidighan xelq'araliq déngiz qatnishidiki bir muhim halqa. Her yili molokka boghuzidin 80 ming paraxot ötidu. Bu jaydiki paraxot qatnishi pütün dunyadiki paraxot qatnishining üchtin bir qismini teshkil qilidu. Yillardin buyan, yaponiye " déngiz qaraqchilirigha zerbe bérish" dégen nam bilen bu qatnash yolidiki döletlerge pul we téxnika jehetlerdin yardem bérip kelmekte. Néfit bahasi örlep ketken hazirqi waqitta, molokka boghuzining muhimliq derijisi téximu yuqiri örlidi. Yaponiye hazir bu qatnash yolidiki 16 dölet bilen déngiz qaraqchiliqigha qarshi turush jehette uchurlardin ortaq paydilinish we hemkarlishish kélishimi imzalap boldi. Buningdin burunmu, yaponiye buyil 6 - ayda malayshiya bilen birlikte herbiy meshq ötküzüp, déngiz qaraqchilirining heriketchan paraxotlirini charlighuchi paraxotlar bilen "dolqun peyda qilip" tosush, tik uchar ayrupilanlar bilen shamal chiqirip qoghlap tutush jehetlerde netije hasil qilghan idi. (Tügidi)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.