Өйлири тартивелинған хуршидә ханим әрзини давамлаштурмақта

Хуршидә ханим ғулҗа шәһәрлик өй башқуруш идариси тәрипидин тартивелинған ата мирас олтурақ өйиниң игилик һоқуқини тәләп қилип, әрз қилиш җәрянида йолуққан һәқсизлиқларни баян қилди.
Мухбиримиз меһрибан
2011.09.02
urumqi-qurulush-305 Үрүмчидә уйғурлар топлушуп олтурақлашқан райунда чеқиливатқан бинадин бир көрүнүш
AFP Photo

1949-Йили хитай коммунист һөкүмити уйғур елини өз контроллуқиға алғандин кейин, 50-60-йиллардин башлап, уйғур елиниң һәрқайси җайлирида қол иликидә бар уйғурларниң өй-җай, йәр-земинлирини, зомигәр помишшик, капиталистларни бастуруп, мүлүклирини мусадирә қилиш, сотсиялистик қурулушниң еһтияҗи билән һөкүмәт пуқраларниң өй, мүлүклирини ишлитип туруш дегәндәк намлар билән тартивелишқа башлиған.

Гәрчә 80-йилларниң башлири хитай һөкүмити әйни чағдики һәрикәтниң хата икәнликини уқтуруп, һөкүмәт тәрипидин игиливелинған пуқраларниң мал-мүлүк, өй-земинлириниң бир қисмини қайтуруп берилидиғанлиқини уқтурған болсиму, әмма нурғунлиған уйғурларниң мал-мүлүк, йәр-земинлири қайтуруп берилмәйла қалмастин, булар кейинки чағларда түрлүк намлар билән сетиветилгән.

Ата-анисидин қалған қору-җай земинлири даириләр тәрипидин тартивелинип, узун йиллардин буян әрз қилип, бүгүнки күнлүктә бейҗиңғичә келип әрзини давамлаштуруватқан хуршидә ханим әнә шуларниң бири. Хуршидә ханим өзлириниң өйиниң 60-йилларда “артуқ өй болғини үчүн һөкүмәт бир мәзгил пайдилиниду” дегән намда тартивелинип, өй башқуруш идариси тәрипидин игиливелинғанлиқини. Кейинки мәзгилләрдә өй башқуруш идарисиниң бу җайларни өз алдиға сетивәткини үчүн өзиниң узун йиллардин буян әрзни давамлаштуруп келиватқанлиқини баян қилди.

Хуршидә ханим баянида ата-анисидин қалған қору-җайлар һөкүмәт тәрипидин тартивелинғандин кейин, муқим тапавити болмиған өзи һәм қериндашлириниң башқиларниң өйлирини иҗаригә елип олтурушқа мәҗбур болуватқанлиқини, өй башқуруш идарисиниң болса өйни қайтуруп бериш яки төләм төләшниң орниға уларниң земинлирини башқа ширкәтләргә сетиветип, һәссиләп пайда еливатқанлиқини билдүрди.

Хуршидә ханим йәнә нәччә он йилдин буян, әйни йиллири өй-земинлири тартивелинған өзигә охшаш нурғун уйғурларниң әрзини давамлаштуруш җәрянида, алдаш, попоза, тәһдит қатарлиқларға учрап келиватқан болсиму, әмма өзиниң бу хил һәқиқәтни һәм баравәрликни тәләп қилиш ирадисидин янмайдиғанлиқини билдүрди.

Хитай вәзийитини көзәткүчиләрниң қаришичә, нөвәттә хитайдики иҗтимаий муқимсизлиқларни пәйда қиливатқан муһим амилларниң бири, хитайдики әрздарлар мәсилиси дейишкә болидикән. Сиясий анализчилардин бейҗиң баһари журнилиниң муһәррири ху пиң әпәнди йәр-земинлири коммунист һөкүмәт тәрипидин игиливелинған әрздарларниң коммунист һөкүмәткә наразилиқи әң күчлүк болған иҗтимаий күч икәнликини илгири сүрди.

Коммунист һөкүмәт 50-,60-йилларда йәр ислаһати, помишиш, содигәр, капиталистларға зәрбә бериш дегән нам билән, пуқраларниң мал-мүлүк, йәр-земинлирини омумниң дегән намда игиливалған болса, 80-йиллардин кейин базар игиликини тәрәққий қилдуруш дегән намида, әйни йиллири игиливелинған байлиқларни коммунист әмәлдарлириниң шәхси мүлкигә айландуруп байлиқ топлиди. Нөвәттә бу әһваллар хәлқниң наразилиқиниң барғанчә күчийишигә сәвәб болуп, хитайдики коммунист һөкүмәткә қарши наразилиқ һәрикәтлириниң көпийишини кәлтүрүп чиқармақта.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.