Xitay hökümiti tibet tömür yolini rikazigha qeder uzartmaqchi

• 
  2006-03-13

Xitay da'iriliri düshenbe küni chingxey - tibet tömür yolini tibet paytexti lxasadin tibetning 2 - chong shehiri rikazighiche uzartidighanliqini jakarlidi. Shinxu'a axbarat agéntliqining xewer qilishiche, rikazi walisi jampa funsok tibet tömür yol qurulushigha da'ir mesililer heqqide toxtalghan, emma u bu qurulushning 2010 - yili pütüdighanliqini bildürdi.

Lékin tibet tömür yol qurulushini tenqid qilghuchilar - tibet rohani dahisi dalay lama we uning qollighuchiliri, bu qurulush tibetning nazuk ékologiyilik tebi'iy muhitini weyran qilish bilen birge, tibet yer asti bayliqining bulang - talang xaraktérlik échilishini we xitay köchmenlirining tibetke éqip kirishini tézlitip, tibet medeniyitini weyran qilish rolini oynaydu, dep qarimaqta.

Lékin xitay da'irilirining eskertishiche, chingxey-tibet tömür yoli tibet iqtisadining tereqqiyatini tézlitidiken. Shinxu'a axbarat agéntliqining eskertishiche, jampa funsok " dunya boyiche eng égiz bu tömür yol tibet iqtisadining tereqqiyatigha yardemchi bolidu we yerlik puqralargha menpe'et yetküzidu " deydu. Bezi közetküchilerning eskertishiche, tibetler tömür yol mesiliside Uyghurlar 1950 - yillarning axirliri duch kelgen weziyetke duch kelmekte. Eyni yillarda xitay hökümiti lenju - ürümchi tömür yoli Uyghurlarning iqtisadi tereqqiyatini tézlitidighan zor qurulush, dep atighan we buninggha qarshi turghan Uyghurlar " yerlik milletchilik" bilen eyiblinip basturulghan idi.

Xitay hökümiti chingxeyning gélmud rayonidin lxasaghiche baridighan tömür yolgha 27 milyard yüen meblegh salghan. Bu qurulush ötken yili 10 - ayda pütti. Bu yil 7 - ayda sinaq teriqiside qatnash bashlaydu. (Erkin)