Tonulghan Uyghur kompozitori shahide shahimerdanowa tashkentte alemdin ötti

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2020-02-17
Élxet
Pikir
Share
Print
Tonulghan kompozitor, özbékistan jumhuriyitining xizmet körsetken erbabi shahide shahimerdanowa yéqinda 82 yéshida alemdin ötti.
Tonulghan kompozitor, özbékistan jumhuriyitining xizmet körsetken erbabi shahide shahimerdanowa yéqinda 82 yéshida alemdin ötti.
RFA/Oyghan

Uyghurlarning uzun yillardin buyan ottura asiyaning qazaqistan, qirghizistan, türkmenistan jumhuriyetliridin tashqiri yene özbékistandimu yashap kéliwatqanliqi melum. Eyni waqitlarda sowét ittipaqi terkibide bolup kelgen özbékistanda medeniyet, edebiyat, sen'et, ma'arip we bashqimu sahelerde dangqi chiqqan Uyghur serxilliri köplep yétilip chiqqan. Dölet erbabi xélem xudaberdiyéf, akadémik yarmuhemmet mubarekof, yazghuchilar yehiya tahirof, sultan jamal, dangliq naxshichilardin abdurehim exmedi, xalisxan qadirowa shularning jümlisidindur. Ene shundaq körneklik shexslerning yene biri tonulghan kompozitor, özbékistan jumhuriyitining xizmet körsetken erbabi shahide shahimerdanowa yéqinda 82 yéshida alemdin ötti.

Biz tashkent shehiride yashawatqan özbékistanning xizmet körsetken sen'et erbabi, özbékistan kompozitorlar ittipaqining re'isi rustem abdullayéf ependi bilen alaqileshtuq. U ziyaritimizni qobul qilip, mundaq dédi: "Ataqliq kompozitor, özbékistandiki tunji ayal kompozitor alemdin ötti. U intayin talantliq hem köp tereplimilik kompozitor idi. Shahide shahimerdanowa boris zéydman'gha oxshash ataqliq kompozitorlarning qolida oqudi. U bizning yene bir ataqliq kishimiz sha'ire zulfiyening köpligen eserlirige muzika yazdi. Uning yazghan naxshilirini bolsa öz waqtida rena sheripowa, mukapat shemiyéwa qatarliq dangliq naxshichilar éytqan idi. Uning yazghan zhanirliri xilmu-xil. Kamériliq muzika bilen bille yene kwartét, fortépiyano, iskiripka üchümu yazghan muzikiliri köpchilikke yaxshi melum. Shahimerdanowa özining kespiy xizmitidin tashqiri jem'iyet ishlirighimu aktip qatniship kelgen. U öz waqtida özbékistan radiyo-téléwiziye komitétida Uyghur ansambilini bashqurdi."

Igilishimizche, shahide shahimerdanowa 1928-yili Uyghur élining qeshqer shehiride dunyagha kelgen. 1964-Yili u özbékistanning tashkent dölet konsérwatoriyaside kompozitsiye sinipini, 1970-yili proféssor boris zéydmanning sinipida assisténtura kespi boyiche oqushni tamamlighan. U simfoniyaning, iskiripka we orkéstir üchün konsértning, "Azad sherq ayali" kantata-dastanining, "Seley chaqqan" muzikiliq komédiyesining, "Amannisaxan" muzikiliq dramisining we 100 din oshuq naxshilarning aptori.

Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan quddus ghojamyarof namidiki akadémiyelik dölet Uyghur muzikiliq komédiye tiyatirining "Nawa" ansambili rehbiri niyaz tursunof ependi mundaq dédi: "Qilghan nurghun emgeklirini yaxshi bilimen. Mesilen, 1985-yilliri tashkentte Uyghur ansambiligha rehberlik qilghan idi. Shu yilliri u ansambilgha meshrepning, lutpulla mutellipning, xélil hemrayéfning tékistlirige nurghun naxshilarni ijad qildi. 1986-Yili Uyghur tiyatirigha kélip, 'seley chaqqan' muzikiliq dramisini sehnileshtürdi. 20 Ge yéqin özbék ansambillirigha naxshilar ijad qilghan. 1989-Yili amannisaxan toghriliq sehne eserni qoydi."

Niyaz tusunofning éytishiche, shahide shahimerdanowa yene Uyghur ansambiligha rehberlik qilghan yilliri "12 Muqam" ni retlep chiqip, shuningdin nawa, ushaq, charigah, sigah, bayat, ejem, iraq qatarliq muqamlarni plastinkigha yézip chiqirish ishlirigha yétekchilik qilghan.

Toluq bet