Tor hujumi seweblik kéchiktürülgen Uyghurlar heqqidiki guwahliq bérish yighini kéler hepte bélgiye parlaméntida ötküzülidu

Ixtiyariy muxbirimiz Uyghur'ay
2021.05.06
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Tor hujumi seweblik kéchiktürülgen Uyghurlar heqqidiki guwahliq bérish yighini kéler hepte bélgiye parlaméntida ötküzülidu Lagér shahitliridin qelbinur sidiq bélgiye parlaméntida ötküzülmekchi bolghan guwahliq bérish yighinigha qatnishishtin ilgiri muxbirlar bilen. 2021-Yili 4-may, bélgiye.
RFA/Uyghur'ay

Hazir gollandiyede yashawatqan lagér shahidliridin qelbinur sidiq bélgiye Uyghur jem'iyitining teklipi bilen bélgiye parlaméntida ötküzülmekchi bolghan xitayning Uyghur diyaridiki jaza lagérliri toghrisida guwahliq bérish yighinigha qatnishish üchün barghan. Halbuki, tuyuqsiz yüz bergen tor xakkérlirining hujumi seweblik tor késilip, bu pa'aliyet emeldin qalghan we kéler heptide ötküzülidighan bolghan.

4-May küni bélgiye hökümet torini teminligüchi shirket keng da'irilik DDoS (tarqaq shekillik tor mulazimitini ret qilish) hujumigha uchrighanliqi seweblik xitayning Uyghurlar üstidin yürgüziwatqan siyasetlirini “Irqiy qirghinchiliq” dep békitish toghriliq ötküzülmekchi bolghan guwahliq bérish yighini, shundaqla bashqa barliq yighinlarning bikar qilin'ghanliqi xewer qilin'ghan.

“Fudzilla” torida bu toghriliq élan qilin'ghan bir parche xewerde körsitilishiche, bu qétimliq xakkérliq hujumining arqisida xitayning qoli barliqidek guman otturigha chiqqan.

Gollandiyede turushluq lagér shahidliridin qelbinur sidiq xanim ziyaritimizni qobul qilip, bu nöwet bélgiyediki tor hujumi seweblik emeldin qalghan pa'aliyet heqqide radiyomizgha bir qisim melumatlarni yetküzdi.

Lagér shahidi qelbinur sidiq xanim eslide xitayning Uyghur diyarida qurghan lagérida mejburiy oqutquchiliq qilghan bulup, u özining Uyghur élida körgen-anglighanlirini, lagérlardiki Uyghurlargha sistémiliq yürgüzülüwatqan qiyin-qistaqlarni hemde lagérdiki ichkiy ehwallarni xelqi'ar jama'etke ashkarilighan idi.

Uning bu guwahliqliri xelq'ara taratqularda küchlük inkas qozghighan bolup, xitay hökümitining Uyghur élidiki insaniyetke qarshi jinayetliri we irqiy qirghinchiliqlirini jezimleshtürüshte muhim rol oynighan idi.

Qelbinur sidiq xanimning bildürüshiche, gerche 4-may bélgiye parlaméntida ötküzülmekchi bolghan guwahliq bérish yighini tor hujumi seweblik emeldin qalghan bolsimu, emma bu pa'aliyet kéler hepte qaytidin ötküzülidiken.

Bélgiye parlaméntida ötküzülmekchi bolghan bu pa'aliyetni orunlashturushta bélgiyede yashawatqan yash türk pa'aliyetchiliridin esma günmu küch chiqarghan iken. U bu heqte élan qighan tor bayanatida, shu küni qelbinur xanimni körüsh pursitige ige bolghanliqini, qelbni'ur sidiqning nahayti köchlük bir'ayal ikenlikige bolghan qayilliqini bildürgen.

U bayanatida “Bügünkidek muhim bir pa'aliyet bolidighan künde tuyuqsiz kelgen tor hujumigha uchrash ademni heqiqetenmu heyran qalduridu. Buninggha hetta ishen'gili bolmaydu, lékin héchqisi yoq, bu bir axirlishish emes, belki bir bashlinishtur” dep yazghan. U bayanatida özining Uyghurlar bilen bir septe bolghanlqidin pexirlindighanliqini éytqan.

Bilgiye Uyghur jem'iyiti özining tor bétige élan qilghan bayantida körsitishiche, 4-may künidiki Uyghurlar toghrisida guwahliq bérish yighinini bélgiye parlaménti tashqiy ishlar komtéti orunlashturghan bolup, bu yighin'gha dunya Uyghur qurultiyi bilen bélgiye ‍uyghur jem'iyiti uzundin béri teyyarliq qilghan iken.

Bélgiye Uyghur jem'iyiti özining bayantidamundaq dep yazghan: “Yighin emeldin qalghandin kiyin herqaysi partiye rehberliri yénimizgha kilip özliri'ining epsuslan'ghanliqini éytti. Qelbinur xanimning waqit chiqirip béryussélgha kelgenlikige rehmet éytti, shundaqla bu qétimliq yighinning emeldin qalghanliqi üchün epu soridi.”

Qelbinur xanimning éytishiche, firansiye a x t téléwiziyesi qelbinur xanimni bélgiye parlaméntida ziyaret qilghan. U fransiye téléwéziyesige özining xitay lagérlirida körgen-bilgenlirilirini anglatqan.

Amérika hökümiti 19-yanwar küni xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüziwatqan basturush siyasitini “Irqiy qirghinchiliq” dep élan qilghandin kéyin, kanada, gollandiye, en'giliye parlamétliri arqa-arqidin yighin ötküzüp, xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan “Irqiy qirghinchiliqi” ni étirap qalghan. Uyghurlar heqqidiki qanun layheliri yéngi zillandiye parlamétidimu tonushturulghan idi. Mushunda bir peytte bélgiye parlaméntining Uyghurlar heqqide guwahliq yighini chaqirishi her sahening diqqitini qozghimaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.