Shayar nahiyeside ishlen'gen "Tunji ayrilish" namliq filim b d t ning jenwediki merkizide qoyulghan

Muxbirimiz nur'iman
2020-10-27
Share
tunji-ayrilish.jpg "Tunji ayrilish" filimining b d t jenwe merkizide qoyulush élani. 2020-Yili öktebir, shiwétsariye.
Social Media

Xitay hökümitining b d t da turushluq da'imiy ömiki birleshken döletler teshkilatining medeniyet pa'aliyetliri programmisi ishxanisi bilen hemkarliship, 23-öktebir "Tunji ayrilish" namliq filimni qoyghan.

Xitay yazghuchi we rézhissor wang linaning tunji esiri bolghan "Tunji ayrilish" filimi yézidiki üch Uyghur balisi we ularning déhqanchiliq a'ililirini merkez qilghan filim bolup, filimda yéza mektepliridiki xitay tili oqutush sewiyisining töwenliki, "Parlaq" kelgüsi üchün xitay tili öginishning muhimliqi we buning üchün balilarning chékiwatqan iztirapliq hayati teswirlen'gen. Chet'ellerdiki axbarat wasitiliri bu filimge baha bérip: "Wang rézhissor bu filim arqiliq xitaydiki musulman az sanliq yerlik milletler duch kelgen xirislarni nahayiti héssiyatliq ipadiligen," dep yazghan.

Mezkur filim bérlinda "Xrustal éyiq" mukapatigha, tokyoda "'asiyaning kelgüsi' namliq eng yaxshi filim" mukapatigha érishken, xongkong filim bazirida körülüshke bashlighandin kéyin téximu köp soda pursiti we kino féstiwali teklipnamilirini qobul qilghan.

4-Öktebir londonda ötküzülgen "Yashlar kino féstiwali" da "Tunji ayrilish" filimi qoyulushqa tallan'ghan bolup, london uniwérsitéti sherqshunasliq we afriqa tetqiqati institutining proféssori, Uyghur medeniyiti tetqiqati bilen shughullan'ghili 20 yil bolghan reychil harris xanim we london Uyghur ansambilining naxshichisi we shundaqla dunya Uyghur qurultiyi london ishxanisining mudiri rehime mehmut xanim qatarliqlar bahalighuchiliqqa teklip qélin'ghan.

Reychil harris xanim ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi: "Bahalighuchiliq teklipini alghan waqtimda ikkilendim. Xitay rézhisisor teripidin ishlen'gen, nöwette yüz bériwatqan 'medeniyet qirghinchiliqi' ni ipadilimigen bir filimge bahalighuchi bolush méni bi'aram qildi. Lékin filimni körgendin kéyin qararim özgerdi. Bu filim aqsuning shayar nahiyeside süretke ilin'ghan iken. Yézidiki Uyghur balilirining hayati pütünley Uyghur tilida, turmushqa nahayiti yéqin ishlen'gen. Bilishimche, bu filimning rézhissorimu shayarliq iken."

Reychil xanim bu filimning xitayda qoyulghanliqigha heyran qalghanliqini bildürdi. U yene mundaq dédi: "Méningche, bu filim nahayiti zéreklik bilen ishlen'gen. Siyaset heqqide biwasite héchqandaq gep-söz yoq. Bu teripi pütünley körgüchilerning özige qaldurulghan. Men filimdin Uyghur tili we medeniyitige qaritilghan basturushning bashlan'ghanliqini, yéza xelqining siyasiy sistéma teripidin bésiliwatqanliqini hés qildim. Bu filim 2014-2016-yilliri arisida süretke ilin'ghan. U chaghda téxi ochuq-ashkara basturush bashlanmighan waqitlar idi. Eger filimni körgen kishi diqqet qilsa, yézilardiki Uyghurlarning qandaq bozek qiliniwatqanliqini hés qilalaydu."

Mezkur filim 2018-yili bazargha sélin'ghan bolup, körürmenlerning ijtima'iy taratqulardiki inkaslirigha qarighanda, dölet hakimiyiti we siyasiy sistémisining sebiy balilarning hayatigha körsetken tesiri ularni chöchütken.

Rehime mehmut xanim bu qétimliq bahalashqa qatnishish arqiliq filimda déyilmigen nuqtilarni körsitish pursitige érishkenlikini tekitlidi. U mundaq dédi: "Xitay eslide namrat Uyghurlargha qandaq köngül bölüwatqanliqini teshwiq qilmaqchi bolghan. Lékin gherbning közqarishi boyiche, filimdiki hayat kartinisi bolsa tallash hoquqidin mehrum qalghan we mustemlike astida éziliwatqan bir xelqning échinishliq turmushidur. Biz bahalashtiki so'al-jawab arqiliq xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüzüwatqan qirghinchiliq siyasitini anglattuq."

Rehime mehmut xanim eskertip ötkinidek xitay hökümiti her bir pursette özining rayondiki atalmish "Yaxshi" siyasitini teshwiq qilishqa urunuwatqan bolup, 23-öktebir "Tunji ayrilish" filimi b d t ning medeniyet pa'aliyetliri programmisi boyiche qoyulghan.

Bu heqte dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa ependi inkas bildürüp, mundaq dédi: "Xitay hökümiti özining jinayitini yoshurush üchün herxil usullarni qollinip keldi. Bu filim qoyushmu ashu usulining biri. Lékin xitayning bu teshwiqati bazar tapalmaydu, xitayning mahiyitini nurghun döletler tonup yetti, dep qaraymen."

Melum bolushiche, birleshken döletler teshkilatining jenwe medeniyet pa'aliyetliri programmisi birleshken döletler teshkilatining jenwediki ish béjirish orni we xelq'ara teshkilatlarni sen'et we medeniyettin teng behrimen qilishni meqset qilghan medeniyet diplomatiyisi hésablinidiken. Medeniyet pa'aliyetliri sen'et körgezmisi, muzika konsértliri, naxsha-ussul nomurliri we kino qoyush qatarliqlarni öz ichige alidiken. Bu pa'aliyetlerge déplomatlar, b d t sistémisining xizmetchiliri, b d t ning merkizige kirish ruxsiti bolghan her qandaq kishi qatnashsa bolidiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.