Turghun qurban xuddi awazidek yarqin adem idi

Muxbirimiz gülchéhre
2021-08-10
Share
Turghun qurban xuddi awazidek yarqin adem idi Dangliq awaz artisliri turghun qurban(ongda) we sirajidin petqulla ependiler. 2010-Yili, ürümchi.
Photo: RFA

Yuqirida anglighan bu yarqin we süzük awaz, Uyghur aptonom rayonluq téléwiziye istansisining "Dölet 1-derijilik awaz artisi" dep nam alghan tonulghan awaz artisi turghun qurbanning mezkur istansisining bir qurban héytliq sen'et kéchiliki sehnisidiki riyasetchilikidin bir üzünde.

Ündidar arqiliq chet'ellerdiki ijtima'iy alaqe wasitiliridimu turghun qurbanning 10-awghust béyjingda késel sewebidin 53 yéshida alemdin ötkenliki heqqide qayghuluq xewer tarqaldi.

Turghun qurban Uyghur jem'iyitide peqet Uyghurlar yaqturup körgen yüzlerche Uyghurche terjime filimlirida oxshimighan obrazlargha jan kirgüzgen pishqan awaz artisi, Uyghur terjime filim awazi kespide bashlamchi we muweppeqiyet qazan'ghan bir awaz rézhissori bolupla qalmay, u yene muzika, aktyorluq, riyasetchilik qatarliq köp tereplimilik talantqa ige serxillarning biri dep qaralghanidi.

Undidar salonida xelq uning bilen munu jümliler arqiliq widalashqan: "Yaxshi insanlar kishiler arisida az yashaydu, qimmetlik yashaydu, qimmiti bilen yashaydu, ularni biz öz hayatimiz bedilige élip qélishni shunche isteytuq-yu, ular bizge eslimini, eslishini, mungini, küyini, chirayliq awazini tutiya süpitide sunup arimizdin astaghine kétip qélishidu. Ular bizge eziz we qimmetlik bolghan tutiyalar idi-yu, biz ularni tutup qélishqa amalsiz qalduq.

Elwida turghun aka!".

Ündidar salonida uninggha atap yene mersiyeler yézilghan. Ündidar arqiliq tarqalghan uchurlargha qarighanda turghun qurban öpkisi pütünley kardin chiqip hayati xewp astida qalghanliqi seweblik, yéqinda béyjinggha dawalinishqa apirilghan. 7-Ayning 16-küni béyjingdiki "Junggo-yaponiye dostluq doxturxanisi" da uninggha sün'iy öpke sélinip, muwapiq organ tépilghanda öpke yötkesh opératsiyesi qilishni kütüp, közitishte turuwatqaniken.

Bu jeryanda ündidar supilirida uning dawalinishigha i'ane qilish heqqide muraji'etliri élan qilin'ghaniken. Emma u opératsiye qilinip saqiyishqa muweppeq bolalmay 2021-yili 8-ayning 10-küni kechte béyjingdiki doxturxanida alemdin ötken.

Uyghur serxilliri arqa-arqidin tutqun qilinip, sirliq ölüm xewerliri üzülmey kéliwatqan bir mezgilde uning tuyuqsiz ölüm xewiri chet'ellerdiki uning sepdashliri, uning uzun yilliq heweskarliri we her sahediki Uyghurlarnimu qayghugha chömdürdi.

Gerche turghun qurbanning Uyghur jem'iyitide Uyghur kino-téléwiziye saheside ustaz derijisidiki tonulghan awaz artisi ikenlikini, uning oxshimighan filimlardiki wayigha yetküzüp bergen awazini tonusaqmu, epsus uning tepsiliy terjimihali we xizmet netijiliri heqqide melumat saqlanmighan.

Uyghur téléwiziyesining awaz bérip kespining qurulushi we tereqqiyatida belgilik rol oynighan bu shexs heqqide uning bilen ilgiri köpligen kino téléwiziye filimlirida awaz bergen, uzun yilliq kesipdishi we dosti, shinjang téléwiziye terjime awaz bölümining sabiq awaz artisi sirajidin petqulla ependini norwégiyedin téléfon arqiliq ziyaret qilduq. U sepdishi turghun qurbanni esliginide u köz yashlirini toxtitalmay qaldi:

Sirajidin ependining bilishiche, turghun qurban 1968-yili bay nahiyeside tughulghan, kichikidin sen'et jehettiki alahide talanti bilen közge körünüp axiri sen'et mektepning drama fakultétigha qobul qilin'ghan. Obraz yaritishtiki alahide talanti we özgiche yarqin awazi bilen, shinjang téléwiziyesining awaz artisliqigha qobul qilin'ghan. Uzun yilliq tejribe we tirishchanliq netijiside u 1-derijilik awaz artisi we awaz rézhissori bolghan. Bu jeryanda yüzlerche kino-téléwiziye filimlirida asasliq we bir qeder qiyin rollargha bergen awazidiki alahide maharet hem muweppeqiyet bilen nurghun mukapatlargha érishken.

U kichik bala heweskarlardin tartip chonglarghiche awazidin tonuydighan pishqan we özgiche maharetke ige awazi artisi. Uni balilar "Xéymen" namliq karton filimidiki yéngilmes iskilit shah dep tonusa, tamashibinlar uning "5-Bashqarma herikette" filimidiki saqchi bashliqi kawli, "Yiltiz" filimidiki jorji qatarliq obrazlargha qayta jan kirgüzgen bolup, tamashibinlar bu obrazlarni xuddi "Uyghur" dek hés qildurghan derijidiki awaz bérish mahariti bilen tonuydu.

Axirqi mezgillerde u köp qisimliq téléwiziye tiyatiri "Chinggizxan" filimida bash rol chinggizxanning awazini nahayiti obrazliq bérip pishqan maharitini toluq namayende qilghaniken.

Sirajidin yash we saghlam dosti turghun qurbanning bundaq tézla éghir késel bilen alemdin ötkenlikining sirliq biliniwatqanliqini, turghun qurbandin ilgirimu qelbinur elnazi, munewwer ablet qatarliq bashqa bir qanche dangliq Uyghur awaz artisliriningmu her xil rak késellikliri seweblik ölüp ketkenlikini, bulargha studiyening hawa ötmes yaman xizmet shara'iti we éghir xizmet bésimliri seweb boldi dep qaraydighanliqini otturigha qoydi.

Sirajidinning baha bérishiche, turghun qurban ene shundaq bir ömür öz kespige, Uyghur xelqige sadiq bolup yashighan. Talantini we barliqini Uyghur xelqining meniwi hayatini béyitip, ulargha xushalliq we éstétik zoq ata qilishqa béghishlighanidi. U, ene shu nuqtidin we özining yüzligen kino we téléwiziye filimliridiki ashu obrazliq we untulmas awazliri arqiliqmu Uyghur xelqi teripidin ebediy untulmastur.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet