Түркийәдики уйғурлар: "рози һейитни сеғиниш, ғәм-қайғу вә әнсирәш билән вәтинимизниң әркинликигә дуа қилип өткүзүватимиз"

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-05-13
Share
Түркийәдики уйғурлар: Түркийәдики уйғур җамаити намайиш қилмақта
Social Media

13-Май күни ислам дунясиниң әң чоң һейтлиридин бири болған рози һейтниң биринчи күни. Һейит инсанлар арисидики адавәтләрни унтулдуридиған, өз-ара һәмкарлишишни күчәйтидиған вә қериндашлардәк қучақлишип һейтлишидиған күндур. Бәзи уйғурларниң ейтишичә, бу күн чәт әлләрдә яшаватқан уйғурларға нисбәтән муң, қайғу, сеғиниш вә ғәм басидиған, шундақла һиҗран отлири йәниму күчийидиған, көңли йерим болидиған күн икән. 

Бу йил рози һейтта түркийәдә 9 күн тәтил болған болсиму, корона вабаси түпәйли сиртқа чиқиш чәкләнгән болғачқа, кишиләр һейтни өйлиридә өткүзүшкә мәҗбур болмақта. Өткән йилидин буян дуняға тез сүрәттә ямриған корона вируси вабаси түркийәдики уйғур җамаәтчиликиниң нормал һаятиғиму зор давалғушларни елип кәлди, 4 йилдин буян вәтәндики уруқ-туғқанлиридин хәвәр алалмиған, 15 күндин буян корона вабасидин түпәйли өйидин сиртқа чиқиши чәкләнгән мушундақ бир пәйттә түркийәдики уйғурлар рози һейтини көңли йерим бир һалда өткүзмәктә. Өткән айда түркийәдә корона вирусидин юқумланғанларниң сани көпийип кетип, 1-май күнидин тартип карантин йолға қоюлған иди. 13-Май күни, йәни пәйшәнбә күни һейит намизини маска тақап, арилиқ ташлап олтуруш қаидисигә бойсунған һалда оқушқа рухсәт қилинған болсиму, әмма һейит намизидин кейин өзара байрамлишиш вә зәрәткарлиққа берип аләмдин өткән йеқинлириниң қәбрисиниң бешида дуа қилишқа рухсәт қилинмиди. Биз түркийәдики уйғурлар әң көп олтурақлашқан истанбул, коня, қәйсәри вә әнқәрә қатарлиқ җайлардики уйғурларниң рози һейтни өткүзүш әһвали тоғрисида мәлумат игилидуқ. Қәйсәридики шәрқий түркистан мәдәнийәт вә һәмкарлиқ тәшкилати башқуруш һәйитиниң әзаси хәйруллаһ әфәндигил әпәнди илгири һейит намизини түркистан мәсчитидә оқуп, миллий кейимлирини кейип, барлиқ өйләргә һейит пәтиси оқуп өткүзүп кәлгәнликини, бу йил корона вируси вабаси түпәйли өйдин чиқмай, уйғурларниң әркинлики үчүн өйдә дуа-тилавәт қилип олтурғанлиқини баян қилди.

Түркийәниң истанбул шәһри уйғурлар әң көп олтурақлашқан шәһәрләрдин бири болуп, корона вирусидин юқумланған яки һаятидин айрилған уйғурларниң саниму әң көп шәһәрләрдин бирси. Истанбулдики уйғурлар рози һейит намизини оқуғандин кейин, тәшкилат мәсуллиридин мәрһум  абдулһәкимхан  мәхсумниң қәбрисигә берип дуа қилған. Шәрқий түркистан тәшкилатлар бирликиниң рәиси һидайәтулла оғузхан әпәнди уйғурларниң бу йилқи рози һейитта көңи йерим өткүзгәнликини баян қилди. 

Һидайәтуллаһ оғузхан әпәнди уйғурлар иҗтимаий мунасивәткә зор әһмийәт беридиған милләт болғачқа, корона вирусиға сәл қарап келиватқанлиқини, уйғурларниң корона вабасидин сақлиниш тәдбирлиригә қаттиқ риайә қилиши керәкликини баян қилди. 

Түркийәниң оттура райониға җайлашқан коня шәһридә 90 аилә уйғур бар болуп, улар рози һейитини қандақ өткүзди? султан сатуқ буғрахан вәхпиниң коня шубиси рәиси абдуләһәт удун әпәнди түркийәдә 17 күн сиртқа чиқиш чәкләнгән бир заманда өзара һейит пәтиси қилалмиғанлиқини баян қилди. 

Абдуләһәт удун әпәнди конядики уйғурларниң  5 йилдин буян аилилири  билән алақисиниң үзүлүп қалғанлиқини, уларниң нәдә икәнликидин бихәвәр икәнликини, уларниң әркинликкә еришиши үчүн дуа қилғанлиқини баян қилди. 

Түркийәниң пайтәхти әнқәрәдики уйғурларниң рози һейти қандақ өтти? бу һәқтә зияритимизни қобул қилған шәрқий түркистан тәтқиқат вәхпиниң рәиси дохтур абдулкерим абдулхәмит әпәнди рози һейитта дидар көрүшүп өз ара һейитлишалмиған болсиму, әмма син екранлар арқилиқ һейитлашқанлиқини баян қилди. 

Түркийәдә тунҗи корона вируси вабасидин қаза тапқан тунҗи бимар өткән йили 3-айниң 11-күни көрүлгән болуп, өткән йилиму рози һейт билән қурбан һейтни аммивий йосунда өткүзүш чәклимигә учриған

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт