Түркийәдики уйғурлар пәрзәнтлиригә ана тил өгитишкә алаһидә әһмийәт бәрмәктә

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2022.07.19
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Түркийәдики уйғурлар пәрзәнтлиригә ана тил өгитишкә алаһидә әһмийәт бәрмәктә Конядики “сатуқ буғрахан тәлим-тәрбийә мәркизи” намидики ана тил мәктипиниң паалийитидин көрүнүш. 2022-Йили июл, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәдики уйғурлар узун йиллардин буян уйғур ана тил мәктәплирини ечип, балилириға уйғур тили өгитиш вә миллий кимлик йетилдүрүш үчүн тиришчанлиқ көрсәтмәктә. Түркийәниң истанбул, коня шәһиридики уйғур муһаҗирлириму ана тил мәктипи ечип өз пәрзәнтлиригә өз миллий тил-йезиқи, өрп-адәтлири, тарихи, чуғрапийәси вә әдәбиятини өгитип, ана тили вә мәдәнийитини сақлашқа, миллий кимликини күчәйтишкә алаһидә әһмийәт бәрмәктә.

Конядики “сатуқ буғрахан тәлим-тәрбийә мәркизи” намидики ана тил мәктипи һәптә ахирида шундақла язлиқ вә қишлиқ тәтилләрдә уйғур яш-өсмүрләргә уйғур тилини өгитипла қалмастин, һәр қайси пәнләр бойичә дәрсләрниму уйғур тили билән өтмәктә.

Конядики “сатуқ буғрахан тәлим-тәрбийә мәркизи” намидики ана тил мәктипиниң паалийитидин көрүнүш. 2022-Йили июл, түркийә.

Конядаки уйғур ана тил мәктипи истанбулдики сатуқ буғрахан вәхписи коня шөбиси қармиқидики бир маарип қурулуши болуп, 2017-йили қурулған. Мәзкур мәктәп ана тил маарипи вә уйғур мәдәнийити дәрслири беришни асаслиқ нишан қилған болуп, булардин сирт уйғур оқуғучиларға дәрс тәкрарлитиш хизмитиниму елип бармақтикән.

Коруна вируси сәвәблик икки йилдин буян тақилип қалған түркийәдики ана тил мәктәплири өткән йили карантин тәдбирлири ахирлашқандин кейин оқуғучиларға қайтидин ечиветилгән.

Нөвәттә конядики уйғур мәктипидә 4 синип бар болуп, балиларға тил дәрси бериш билән бирликтә дин вә әхлақ, шәрқий түркистан җуғрапийәси, уйғур өрп-адити вә мәдәнийәт-сәнити қатарлиқ дәрсләрму өтүлүватқаникән. Нөвәттә 50 уйғур оқуғучи оқуватқан мәктәптә инглизчә вә математика қатарлиқ дәрсләрму тәсис қилинған.

Сатуқ буғрахан вәхписи коня шөбисиниң мудири абдуләхәт удун әпәнди мәзкур мәктәпни ечиштики мәқсити, нишани вә оқу-оқутуш әһвали тоғрисида қисқичә мәлумат бәрди.

Мәзкур тәлим-тәрбийә мәркизиниң оқутқучиси абдулһеким айдин әпәнди юқиридики дәрсләрниң һәммисиниң дегүдәк уйғур тилида өтүлүватқанлиқини, уйғур оқуғучиларниң қизиқишиниң наһайити юғури икәнликини билдүрди.

Конядики “сатуқ буғрахан тәлим-тәрбийә мәркизи” намидики ана тил мәктипиниң паалийитидин көрүнүш. 2022-Йили июл, түркийә.

Милләтләрниң өз мәвҗудийитини сақлап қелишида ана тил билән мәдәнийәт, өрп-адәтләр охшашла муһим амиллардур. Балиларға тил өгитиш билән бир вақитта уйғурларниң өрп-адәтлири вә балилар оюнлириниму өгитиш, миллии кимликни йетилдүрүшму интайин муһим. Абдулһеким айдин әпәнди балиларда буларни өгитиш үчүн дала-сәйлилири өткүзүп уйғурларниң әнәниви оюнларни, мәдәнийәт-сәнәтлирини өгитиватқанлиқини ейтти.

Коня түркийәниң оттура райониға җайлашқан әң чоң вилайәтлиридин бири болуп, 2015-йили малайшия вә тайланд арқилиқ кәлгән уйғурларниң җайлишиши билән уйғурларниң сани көпийишкә башланғаниди. Абдуләхәт удун әпәндиниң билдүрүшичә нөвәттә коня шәһиридә 600 әтрапида уйғур яшайдикән. Бу уйғурлар коняға кәлгәндин тартип уйғур тили вә уйғур миллий кимликини қоғдаш вә күчәйтишкә алаһидә әһмийәт берип кәлгән. Абдуләхәт удун әпәнди бу һәқтә мәлумат бәрди.

Истанбулда узун йиллардин буян ана тил өгитишни асас қилған сатуқ буғрахан тәлим-тәрбийә тәрбийә мәркизи бу йил язлиқ тәтил курсида башланғуч вә оттура мәктәп оқуғучилири синиплири тәсис қилған. 380 Әтрапида оқуғучи оқуватқан мәзкур мәркәзниң мудири сәйпулла әпәнди сатуқ буғрахан тәлим-тәрбийә мәркизиниң күчәйтиш вә толуқлима маарипи елип бериватқанлиқини, уйғур миллий кимликини күчәйтишкиму алаһидә әһмийәт бериватқанлиқини әскәртти.

Истанбулдики таңнури тәлим-тәрбийә мәркизи 2017-йили қурулған болуп, қурулған күндин буян ата тил өгитиватқан муһим мәркәзләрдин бири һесаблиниду. Мәзкур мәркәздә 250 әтрапида уйғур оқуғучи оқуватқан болуп, мәзкур мәркәзниң мудири шәмшинур ханим бу һәқтә мәлумат бәрди.

Түркийә, уйғур көп олтурақлашқан дөләтләрдин бири болуп, түркийәдики уйғурлар ана тилда маарипиға алаһидә әһмийәт бәрмәктә.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.