Түркийә парламенти әдлийә комитети: "җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими техи күнтәртипкә кәлмиди"

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-02-19
Share
Түркийә парламенти әдлийә комитети: Корона вирус мәзгилидә түркийә парламентида ечиливатқан йиғиндин көрүнүш. 2020-Йили 23-апрел.
AFP

Түркийә ахбаратлирида түркийә билән хитай арисида түзүлгән "җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими" ниң 2017-йили 7-айда икки дөләт министирлири арисида имзаланғанлиқи, 2019-йили 4-айда түркийә президенти рәҗәп таййип әрдоған буниңға имза қойған болсиму, әмма түркийә парламентиниң мақуллуқидин өтмигәнлики хәвәр қилинғандин кейин түркийәдә зор ғулғула пәйда қилғаниди. Бу тоғрилиқ 17-феврал күни "келәчәк" партийәсиниң муавин рәиси сәлчуқ өздағ әпәнди иҗтимаий таратқулар арқилиқ мәзкур келишимниң түркийә парламентидики омумий йиғинда күнтәртипкә кәлгәнлики тоғрисида хәвәр тарқатқандин кейин бу һәқтә ениқ мәлумат игиләш үчүн түркийә парламенти әдлийә комитети мәсули йилмаз тунч әпәндигә телефон қилдуқ. Униң баш мәслиһәтчиси синан әпәнди соалимизға җаваб берип, бу келишимниң техи комитетниң күнтәртипигиму кәлмигәнликини баян қилип мундақ деди: "тәртип бойичә алди билән комитетқа келиду, комитетта музакиридин өткәндин кейин парламент омумий йиғинида оттуриға қоюлиду. Омумий йиғинда оттуриға қоюлған вақтида һәммә киши хәвәрдар болиду. Қачан күн тәртипкә келидиғанлиқиниму билмәймән".

Биз бу һәқтә техиму тәпсилий мәлумат игиләш үчүн түркийә парламенти ташқи ишлар комитети рәиси чағатай қилич әпәндиниң ишханисиға телефон қилдуқ. Униң катипи соалимизға мундақ җаваб бәрди: "‹җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими' комитетниң күн тәртипигә кәлдиму йоқ? буни билмәкчимусиз? мән буни мәтбуат ишлиримизға мәсул нәслихан ханимға йәткүзүмән, у, сизгә телефон қилип мәлумат бериду".

Лекин, биз әтигәндин ахшамғичә телефон сақлиған болсақму җаваб кәлмиди.

Бу һәқтә зияритимизни қобул қилған мустәқил парламент әзаси исмайил қонҗуқ әпәнди соалимизға җаваб берип мундақ деди: "бу, һөкүмәтниң тәлипигә бағлиқ, һөкүмәт вә униң шерики милләтчи һәрикәт партийәси халиса парламентниң күн тәртипигә қойилиду".

"сизчә мақуллуқтин өтәрму?" дегән соалимизға у, мундақ җаваб бәрди: "мән түркийә һөкүмитиниң хитай һөкүмити билән болған мунасивитини таза яхши билмигәчкә бир нәрсә дейәлмәймән. Әмма мән буларға ишәнмәймән. Лекин бир үмидим бар, милләтчи һәрикәт партийәси парламент әзалири билән адаләт вә тәрәққият партийәсиниң бәзи парламент әзалири рәт қилип қол көтүрүши мумкин. Чүнки бу тарихий бир мәсулийәт".

Түркийә билән хитай арисида түзүлгән "җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими" ниң түркийә парламенти омумий йиғинида музакирә қилинғанлиқини дәп хәвәр тарқаттиңиз? бу ишәнчилик хәвәрму?" дегән соалимизға "келәчәк" партийәсиниң муавин рәиси сәлчуқ өздағ әпәнди мундақ җаваб бәрди: "мәзкур келишим һазир комитетта келәр һәптә омумий йиғинниң күн тәртипигә келиду. Ташқи ишлар министири бу келишимниң уйғурларни өз ичигә алмайдиғанлиқини дәп ялған гәп қилди. Мән ишәнчлик мәнбәдин игилигән мәлуматларға қариғанда мәзкур келишим алдимиздики һәптә ташқи ишлар комитетида музакиригә қоюлиду, 15-20 күндин кейин түркийә парламентиниң омумий йиғинида музакиригә қоюлиду".

"ийи" партийәсиниң муавин рәиси, ташқи ишлар комитетиниң әзаси әхмәт кәмал әрозан әпәнди бу һәқтики соалимизға телефон арқилиқ мундақ учур йоллиди. "техи ташқи ишлар комитетиниң күнтәртипигиму кәлмиди".

Шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң рәиси һидайәтуллаһ оғузхан 1-айниң 8-күни түркийә парламенти рәиси мустафа шәнтоп әпәнди билән көрүшүп, түркийә билән хитай арисида түзүлгән "җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими" дин уйғурларниң қаттиқ биарам болғанлиқини, түркийә парламентида буниң мақулланмаслиқи керәкликини ейитқан. Мустафа шәнтоп әпәнди, түркийә президенти рәҗәп таййип әрдоғанниң бу келишимни кечиктүрүватқанлиқини ейтқан. Һидайәтуллаһ оғузхан әпәнди бу һәқтә мәлумат бәрди.

"җинайәтчиләрни өз ара өткүзүп бериш" келишиминиң түркийә тәрипидин рәт қилиниши үчүн д у қ вә түркийәдики шәрқий түркистан аммивий тәшкилатлири, парламент әзалири, өктичи партийәләр һәр хил паалийәтләрни елип бармақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт