Türkiye parlaménti edliye komitéti: "Jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi téxi küntertipke kelmidi"

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-02-19
Share
Türkiye parlaménti edliye komitéti: Korona wirus mezgilide türkiye parlaméntida échiliwatqan yighindin körünüsh. 2020-Yili 23-aprél.
AFP

Türkiye axbaratlirida türkiye bilen xitay arisida tüzülgen "Jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi" ning 2017-yili 7-ayda ikki dölet ministirliri arisida imzalan'ghanliqi, 2019-yili 4-ayda türkiye prézidénti rejep tayyip erdoghan buninggha imza qoyghan bolsimu, emma türkiye parlaméntining maqulluqidin ötmigenliki xewer qilin'ghandin kéyin türkiyede zor ghulghula peyda qilghanidi. Bu toghriliq 17-féwral küni "Kélechek" partiyesining mu'awin re'isi selchuq özdagh ependi ijtima'iy taratqular arqiliq mezkur kélishimning türkiye parlaméntidiki omumiy yighinda küntertipke kelgenliki toghrisida xewer tarqatqandin kéyin bu heqte éniq melumat igilesh üchün türkiye parlaménti edliye komitéti mes'uli yilmaz tunch ependige téléfon qilduq. Uning bash meslihetchisi sinan ependi so'alimizgha jawab bérip, bu kélishimning téxi komitétning küntertipigimu kelmigenlikini bayan qilip mundaq dédi: "Tertip boyiche aldi bilen komitétqa kélidu, komitétta muzakiridin ötkendin kéyin parlamént omumiy yighinida otturigha qoyulidu. Omumiy yighinda otturigha qoyulghan waqtida hemme kishi xewerdar bolidu. Qachan kün tertipke kélidighanliqinimu bilmeymen".

Biz bu heqte téximu tepsiliy melumat igilesh üchün türkiye parlaménti tashqi ishlar komitéti re'isi chaghatay qilich ependining ishxanisigha téléfon qilduq. Uning katipi so'alimizgha mundaq jawab berdi: "'jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi' komitétning kün tertipige keldimu yoq? buni bilmekchimusiz? men buni metbu'at ishlirimizgha mes'ul neslixan xanimgha yetküzümen, u, sizge téléfon qilip melumat béridu".

Lékin, biz etigendin axshamghiche téléfon saqlighan bolsaqmu jawab kelmidi.

Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan musteqil parlamént ezasi ismayil qonjuq ependi so'alimizgha jawab bérip mundaq dédi: "Bu, hökümetning telipige baghliq, hökümet we uning shériki milletchi heriket partiyesi xalisa parlaméntning kün tertipige qoyilidu".

"Sizche maqulluqtin ötermu?" dégen so'alimizgha u, mundaq jawab berdi: "Men türkiye hökümitining xitay hökümiti bilen bolghan munasiwitini taza yaxshi bilmigechke bir nerse déyelmeymen. Emma men bulargha ishenmeymen. Lékin bir ümidim bar, milletchi heriket partiyesi parlamént ezaliri bilen adalet we tereqqiyat partiyesining bezi parlamént ezaliri ret qilip qol kötürüshi mumkin. Chünki bu tarixiy bir mes'uliyet".

Türkiye bilen xitay arisida tüzülgen "Jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi" ning türkiye parlaménti omumiy yighinida muzakire qilin'ghanliqini dep xewer tarqattingiz? bu ishenchilik xewermu?" dégen so'alimizgha "Kélechek" partiyesining mu'awin re'isi selchuq özdagh ependi mundaq jawab berdi: "Mezkur kélishim hazir komitétta kéler hepte omumiy yighinning kün tertipige kélidu. Tashqi ishlar ministiri bu kélishimning Uyghurlarni öz ichige almaydighanliqini dep yalghan gep qildi. Men ishenchlik menbedin igiligen melumatlargha qarighanda mezkur kélishim aldimizdiki hepte tashqi ishlar komitétida muzakirige qoyulidu, 15-20 kündin kéyin türkiye parlaméntining omumiy yighinida muzakirige qoyulidu".

"Iyi" partiyesining mu'awin re'isi, tashqi ishlar komitétining ezasi exmet kemal er'ozan ependi bu heqtiki so'alimizgha téléfon arqiliq mundaq uchur yollidi. "Téxi tashqi ishlar komitétining küntertipigimu kelmidi".

Sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining re'isi hidayetullah oghuzxan 1-ayning 8-küni türkiye parlaménti re'isi mustafa shentop ependi bilen körüshüp, türkiye bilen xitay arisida tüzülgen "Jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi" din Uyghurlarning qattiq bi'aram bolghanliqini, türkiye parlaméntida buning maqullanmasliqi kéreklikini éyitqan. Mustafa shentop ependi, türkiye prézidénti rejep tayyip erdoghanning bu kélishimni kéchiktürüwatqanliqini éytqan. Hidayetullah oghuzxan ependi bu heqte melumat berdi.

"Jinayetchilerni öz ara ötküzüp bérish" kélishimining türkiye teripidin ret qilinishi üchün d u q we türkiyediki sherqiy türkistan ammiwiy teshkilatliri, parlamént ezaliri, öktichi partiyeler her xil pa'aliyetlerni élip barmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet