Түркийәдики бәзи уйғурларниң вәтәндашлиқ илтимасиниң рәт қилиниши уйғур җамаитидә түрлүк әндишиләрни пәйда қилмақта

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-11-05
Share
Түркийәдики бәзи уйғурларниң вәтәндашлиқ илтимасиниң рәт қилиниши уйғур җамаитидә түрлүк әндишиләрни пәйда қилмақта Истанбул валийлиқ мәһкимиси нопус вә вәтәндашлиқ идарисиниң уйғурларниң вәтәндашлиқ илтимасини рәт қилғанлиқ һәққидики һөҗҗәт. 2021-Йили ноябир.
RFA/Erkin Tarim

Түркийә уйғур муһаҗирлар әң көп көчүп келиватқан дөләтләрдин бири болуп, кейинки йилларда хитай һөкүмитиниң уйғурларға елип бериватқан бесим сияситиниң күчийишигә әгишип, һәр хил йоллар билән түркийәгә келиватқан уйғурларниң сани барғансери ашмақта.

Түркийә вәтәндашлиққа илтимас сунған уйғурлар тәқәззалиқ билән хәвәр күтиватқан бүгүнки күндә, уларниң бир қисимлириға рәт қилғанлиқ хәтлириниң келиши, уйғур түркийәдики уйғур җамаити арисида әнсизлик пәйда қилмақта.

Түркийә һөкүмити 2017-йили уйғурларға узун муддәтлик иқамәт бериш, йәни түркийәдә узун муддәт туруш кинишкиси бериш бәлгилимисини чиқарған иди. Бу бәлгилимигә асасән түрк қан системисидин болған кишиләр өзиниң түркий милләт икәнликини испатлайдиған һөҗҗәтләрни тапшурса, уларға узун муддәтлик иқамәт берилип кәлгән иди. Бәлгилимидә 2017-йили 1-айниң 1-күнидин бурун түркийәгә кәлгән уйғурларниң бу сиясәттин бәһриман болалайдиғанлиқи көрситилгән. Бу бәлгилимигә бинаән уйғурларниң көпигә иқамәт берилгәндин сирт, көп сандики уйғурға түркийә вәтәндашлиқиму берилгән иди. Лекин икки һәптидин буян бәзи уйғурларниң вәтәндашлиқ илтимасиниң рәт қилинғанлиқи уйғурларни әнсизликкә салмақта.

Истанбул валий мәһкимиси вилайәтлик нупус вә вәтәндашлиқ идарисидин кәлгән "вәтәндашлиқ тәлипиниң рәт қилиниши тоғрисидики қарари" намлиқ хәттә "җәмийәт вә дөләт бихәтәрликигә тәһдит" дегән сәвәб билән илтимас қилғучиниң түркийә вәтәндашлиқиға өтүш илтимасиниң рәт қилинғанлиқи йезилған. Вәтәндашлиқ илтимаси рәт қилинған абдураһман тохти әпәнди зияритимизни қобул қилип, өзиниң 2014-йили хитайниң зулумидин қечип түркийәгә кәлгәнликини, өзиниң түркийә қануниға хилап һечқандақ бир иш қилмиған болсиму, әмма 10-айниң 25-күни вәтәндашлиқ илтимасиниң рәт қилинғанлиқи һәққидики уқтурушни тапшуруп алғанлиқини баян қилди.

Уйғур мусапирларниң адвокати, һаҗи байрам университети қанун пәнлири профессори иляс доған әпәнди, учур арқилиқ соалимизға җаваб берип, вәтәндашлиқ тәлипи рәт қилинған уйғурларниң 15 күн ичидә юқури сотқа әрз қилса болидиғанлиқини, рәт қилиш қарарини сот идарисиниң қайта тәкшүрүп чиқидиғанлиқини билдүрди.

Йеқиндин буян түркийәдики қанчә уйғурға вәтәндашлиқ илтимасиниң рәт қилинғанлиқи һәққидә хәт кәлгән? бу һәқтики соалимизға җаваб бәргән шәрқий түркистан тәшкилатлар бирликиниң рәиси һидайәттуллаһ оғузхан әпәнди, кейинки күнләрдә вәтәндашлиққа илтимас қилған 40-50 нәпәр уйғурға рәт кәлгәнликини баян қилди.

Һидайәтуллаһ оғузханниң ейтишичә, кейинки 7-8 йил ичидә түркийәгә келип җайлашқан уйғурларниң сани 25-30 миң әтрапида икән. Улар бир қанчә дөләтләр арқилиқ нурғун қейинчилиқларни бешидин өткүзүп түркийәгә кәлгән болғачқа, уларниң бир қисми йолда кимлик һөҗҗәтлирини йоқитип қойғанлиқи, шу сәвәбтин уларниң түркийәдә иқамәт елишиниң бәк узунға созулуп кәткәнликини билдүрди.

Түркийә һөкүмити 2009-йили 7-айниң 5-күни йүз бәргән "5-итюл үрүмчи вәқәси" ни нәзәрдә тутуп, 2010-йили 3 миңдәк уйғур муһаҗирға вәтәндашлиқ бәргән иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт