Хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики түркийә парламентиниң рәисигә уйғурлар тоғрилиқ тәләпнамә сунди

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2021-01-11
Share
Хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики түркийә парламентиниң рәисигә уйғурлар тоғрилиқ тәләпнамә сунди Уйғур һәйити түркийә парламент рәиси мустафа шәнтоп билән учришип уйғурлар мәсилисини сөзләшти вә тәләп сунди. 2021-Йили 8-январ, истанбул.
Photo: RFA

8-январ җүмә күни истанбулдики хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики һәйитиниң мәсуллиридин һидайәтуллаһ оғузхан қатарлиқ 5 кишилик гуруппа түркийә бүйүк милләт мәҗлисиниң рәиси мустафа шәнтоп билән истанбулдики ишханисида көрүшти. Көрүшүштә улар уйғурлар мәсилисини аңлатти вә тәләпнамә сунди.

Бу көрүшүшкә шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң рәиси һидайәтулла оғузхан, шәрқий түркистан өлималар бирликиниң рәиси доктур атавуллаһ шәһяр, шәрқий түркистан инсан һәқлири көзитиш җәмийитиниң баш катипи нуриддин избасар, адил муһәммәдоғли, сутуқ буғрахан илим вә мәдәнийәт вәхпиниң рәиси доктур абдулхалиқ уйғур қатарлиқ 5 кишидин тәркип тапқан бир һәйәт қатнашқан.

Һидайәтуллаһ оғузханниң билдүрүшичә, бу учришишта түркийә-хитай оттурисидики "җинайәтчиләр" ни қайтуруш келишиминиң имзалиниши билән бу һәқтики хәвәрләрниң түркийәдә вә дуняниң һәрқайси җайлирида яшаватқан уйғурлар арисида қаттиқ әндишә пәйда қилғанлиқи, бу келишимниң мәйли сиясий нуқтидин болсун, мәйли роһий җәһәттин болсун, шәрқий түркистан хәлқигә еғир зиян елип келидиғанлиқи һәмдә шәрқий түркистан дәвасиниң аҗизлишишиға сәвәб болидиғанлиқи әскәртилип өтүлгән. Улар түркийә бүйүк милләт мәҗлисниң рәиси һөрмәтлик мустафа шәнтоп әпәндимдин мәзкур келишимнаминиң милләт мәҗлиси тәрипидин рәт қилиниши, авазға қоюлмаслиқи яки тохтитип қоюлушини җиддий тәләп қилған.

Һидайәтуллаһ оғузханниң билдүрүшичә, бу учришишта йәнә түркийәдә яшаватқан шәрқий түркистанлиқларни хатирҗәм қилиш, улар үстидики роһий, иҗтимаий вә иқтисадий бесимларни азайтиш, өзара ишәнч вә бихәтәрлик туйғусини ашуруш үчүн түркийәдә яшаватқан барлиқ уйғурларни түркийә пуқралиқиға қобул қилиш тәләп қилинған. Бу һәқтә йезилған мәхсус илтимас түркийә бүйүк милләт мәҗлисиниң рәисигә тапшурулған.

Шәрқий түркистан инсан һәқлирини көзитиш җәмийитиниң баш катипи, доктурант нуриддин избасар зияритимизни қобул қилип, бу учришшта йәнә түркийә бүйүк милләт мәҗлисиниң рәиси мустафа шәнтоп әпәндигә уйғурларниң һазирқи әһвали, уйғур хәлқи учраватқан бастуруш вә ирқий қирғинчилиқ тоғрисида мәлумат берилгәнликини билдүрди. У йәнә бу учришишта шәрқий түркистан инсан һәқлирини көзитиш җәмийити тәрипидин тәйярланған "шәрқий түркистан инсан һәқлири дәпсәндичилики доклати" ниң сунулғанлиқини ейтти.

Һидайәтуллаһ оғузханниң билдүрүшичә, бу қетимлиқ учришишта мустафа шәнтоп әпәндигә түркийә җумһурийитиниң пуқраси болсиму, әмма һазир хиттайниң йиғивелиш лагирлирида йетиватқан уйғурларниң барлиқини, уларни қутқузулуп түркийәгә елип келиш лазимлиқи оттуриға қоюлған. Униңдин башқа улар йәнә тайланд, һиндонезийә вә башқа дөләтләрдә тутуп турулуватқан уйғур тутқунларни қутқузуш үчүн түркийәниң җиддий һәрикәт қилиши керәкликиини әскәрткән.

Игилинишичә, мустафа шәнтоп әпәнди уйғур һәйитиниң тәләплирини аңлиғандин кейин, түркийәниң уйғурлар мәсилисидики позитсийәсини, алған қәдәмлирини вә сияситини чүшәндүрүп өткән. У түркийә-хитай арисида түзүлгән мәзкур келишимниң түркийә парламенти тәрипидин рәт қилиниши, уйғурларға шәртсиз һалда түркийә нопусиға өтүш һәққиниң берилиши вә хәвп ичидә қалған уйғурларни қутулдурулуш қатарлиқ мәсилиләр бойичә бир қисим иҗабий җавабларни бәргән.

Һидайәтуллаһ оғузханниң билдүрүшичә, бу қетимлиқ учришиш хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлар бирликиниң түркийә-хитай арисида түзүлгән "җинайәтчиләрни өз ара өткүзүп бериш" келишиминиң түркийә тәрипидин рәт қилиниши үчүн елип бериливатқан һәрикәтләрниң бир қисми икән. Алдимиздики күнләрдә улар йәнә түркийә ичкий ишлар министерлиқи, ташқий ишлар миниситирлиқи вә түркийә бүйүк милләт мәҗлисиниң бәзи органлири билән бу һәқтә мәхсус учришишлар елип баридикән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт