Түркийәдики 3 партийәниң рәһбри "җинайәтчиләрни өзара алмаштуруш келишими" гә қарши икәнликини баян қилди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-01-19
Share
Түркийәдики 3 партийәниң рәһбри Уйғур академийәси рәһбәрлиридин тәркиб тапқан һәйәт бүйүк бирлик партийәси рәиси мустафа дәстичи билән биргә. 2021-Йили 15-январ. Түркийә.
RFA/Erkin Ekrem

Түркийә парламентидики һөкүмәтни қоллаватқан өктичи партийәләрдин "бүйүк бирлик партийәси" ниң рәиси, "келәчәк" партийәсиниң муавин рәиси вә "дәва" партийәсиниң муавин рәиси қатарлиқлар уйғур академийәси рәһбәрлирини әнқәрәдики партийә мәркәзлиридә қобул қилди. Улар өзлириниң уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитидин, шундақла түркийә билән хитай арисида түзүлгән "җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими" дин хәвәрдар икәнликини, мәзкур келишимниң түркийә парламентида мақуллуқтин өтмәслики үчүн қоллиридин кәлгәнни қилидиғанлиқини ейтишти.

15-14-январ күнлири уйғур академийәси иҗраийә рәиси абдулхәмит қарахан әпәнди, хитай тәтқиқат институти мудири доктор пәрһат қурбан тәңритағли әпәнди вә уйғур тәтқиқат институти муавин мудири доктор шәвкәт насир әпәндиләрдин тәркиб тапқан һәйәт "бүйүк бирлик партийәси" рәиси мустафа дәстичи әпәнди, "дәва" партийәсиниң муавин рәиси абдурахман билгич әпәнди вә "келәчәк" партийәсиниң муавин рәиси сәлчуқ өздағ қатарлиқ партийә рәһбәрлири билән көрүшти. Улар, 3 партийәниң рәһбәрлиригә уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити, вә "җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими" ниң уйғурларда пәйда қилған әнсизлик тоғрисида мәлумат бәрди. Уларниң һәммиси булардин хәвәрдар икәнликини, мәзкур келишимниң парламентта мақулланмаслиқи үчүн тиришидиғанлиқини баян қилишти.

Selchuq-Ozdagh.jpeg
Уйғур академийәси рәһбәрлиридин тәркиб тапқан һәйәт келәчәк партийәси муавин рәиси сәлчуқ өздағ билән биргә. 2021-Йили 15-январ. Түркийә.

Уйғур академийәси һәйитини ишханисида қобул қилған "бүйүк бирлик партийәси" рәиси соалимизға җаваб берип мундақ деди: "биз бүйүк бирлик партийәси, түркийә һөкүмитиниң хитай билән ‹җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими' түзүшигә қаршимиз. Биз түркийә һөкүмитиниң хитай билән бундақ бир келишим түзүшини тоғра тапмаймиз. Лекин бу келишим техи парламенттики мунасивәтлик комитетларда музакирә қилинмиди. Алди билән мунасивәтлик комитетларда музакирә қилинип, мақуллуқтин өткәндин кейин түркийә парламентидики омумий йиғинда мақуллуқтин өтүши керәк. Мәнчә мәзкур келишим һазир музакиригә сунулған тәқдирдиму мақуллуқтин өтмәйду. Чүнки түрк хәлқи шәрқий түркистан мәсилисигә алаһидә көңүл бөлиду, һөкүмәт күнтәртипкә елип кәлсә түрк аммиси қаттиқ наразилиқ билдүриду дәп ойлаймән. Бизму бу келишимниң парламентта мақуллуқтин өтүшини тосуш үчүн қолимиздин кәлгәнни қилимиз".

Бу һәқтә зияритимизни қобул қилған абдулхәмит қарахан әпәнди уйғур академийәси рәһбәрлиридин тәркиб тапқан һәйәтниң 14-вә 15-январ күнлири 3 партийәниң рәһбири билән учрашқанлиқини, уларға уйғур академийәси рәиси профессор доктор алимҗан инайәт әпәндиниң ‹җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими'ни түркийә парламентиниң мақуллуқтин өткүзмәсликини тәләп қилип язған хети, уйғур академийәси тәйярлиған доклатни сунғанлиқини баян қилди.

Абдулхәмит қарахан әпәнди һәйәтни қобул қилған барлиқ рәһбәрләрниң алдимиздики күнләрдә "җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими" ни мақуллуқтин өткүзмәсликкә тиришидиғанлиқини тәкитлигәнликини баян қилди.

Уйғур академийәси тармиқидики хитай тәтқиқат институти мудири доктор пәрһат қурбан тәңритағли әпәнди 3 сиясий партийәдин сирт бәзи аммиви тәшкилат вә университет рәһбәрлири биләнму көрүшүп уйғур академийәси тәйярлиған "шәрқий түркистан тоғрисидики доклат" ни, "көк китаб" намидики журнални һәм өзи язған китабларни тәқдим қилғанлиқини ейтти.

Пәрһат қурбан тәңритағли әпәнди учришиш җәрянида һәммә сиясий партийәниң уйғур мәсилисигә көңүл бөлүватқанлиқи тәсиратиға игә болғанлиқини баян қилди.

Һазир түркийә парламентида болған "бүйүк бирлик" партийәси 1992-йили қурулғандин тартип уйғур мәсилисигә изчил һалда көңүл бөлүп кәлмәктә. "келәчәк" партийәси қурулған күндин буянқи 2 йил мабәйнидә изчил һалда уйғур мәсилисини оттуриға қоймақта, "дәва" партийәси болса бундин кейин бу мәсилини оттуриға қойидиғанлиқини тәкитлимәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт