"Iyi" partiyesi xitayni ilham toxtini qoyup bérishke chaqirdi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-02-01
Élxet
Pikir
Share
Print
Türkiyediki "Iyi" partiyesi mu'awin re'isi, parlamént ezasi axmet kamil erozan ependi.
Türkiyediki "Iyi" partiyesi mu'awin re'isi, parlamént ezasi axmet kamil erozan ependi.
Social Media

Ürkiyediki "Iyi", yeni yaxshi partiyesi mu'awin re'isi, parlamént ezasi axmet kamil erozan ependi 29-yanwar küni bayanat élan qilip, xitay hökümitini ilham toxtini qoyup bérishke chaqirdi. U, bayanatida yene hakimiyet béshidiki partiye bilen hökümetni qollawatqan partiyeni türkiye döliti namidin xitay hökümiti teripidin muddetsiz qamaqqa höküm qilin'ghan Uyghur serxili ilham toxtining qoyup bérilishi üchün pozitsiye bildürüshke chaqirghan.

"Iyi" partiyesi élan qilghan bayanatta 2014-yili 23-séntebir küni ürümchidiki ottura sot teripidin "Döletni parchilashqa qutratquluq qilish" jinayiti bilen ömürlük qamaq jazasigha höküm qilin'ghan ilham toxtining hazir ürümchide qamaqta ikenliki, béyjing merkiziy milletler uniwérsitétining oqutquchisi bolghan ilham toxtining Uyghurlarning eqelliy insan hoquqliri üchün küresh qilghanliqi bayan qilin'ghan.

"Iyi" partiyesi ilham toxti toghrisida élan qilghan bayanatining axirida bu partiyening xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasitini izchil halda közitip kéliwatqanliqi, xitay dölitini ilham toxtini derhal qoyup bérishke chaqiridighanliqi tekitlen'gen. 

"Iyi" partiyesining ilham toxti toghrisida bayanat élan qilishini qandaq chüshinishimiz kérek? enqerediki Uyghur tetqiqat instituti mudiri doktor erkin ekrem ependi eslide türkiye hökümitining insan hoquqliri jehettin ilham toxti heqqide pozitsiye bildürüshi kéreklikini, emma hazirghiche bildürmigenlikini bayan qildi. 

2015-Yili türkiyede "Ilham toxti we xitay mesilisi" namliq kitab neshr qilin'ghan bolsimu, emma türkiyede ilham toxti anche tonulmighanidi. Mezkur kitabni neshrge teyyarlighan Uyghur tetqiqatchi we pa'aliyetchi hamut göktürk ependi ilham toxtining hazirghiche türkiyede ikki mukapatqa érishkenlikini, "Yaxshi" partiyening xitayni ilham toxtini qoyup bérishke chaqirishining zor ehmiyetke ige ikenlikini bayan qildi. 

Doktor erkin ekrem ependi ilham toxtining türkiyede yaxshi tonulmasliqidiki seweb heqqide izahat berdi. 

Izmirdiki ege uniwérsitéti proféssori alimjan inayet ependi türkiyede ilham toxtini yaxshi tonushturushning yolliri toghrisida toxtilip, axbaratning küchidin yaxshi paydilinish kéreklikini ilgiri sürdi. 

Ilham toxti ependi muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghandin, buyan ilgiri-kéyin bolup, xelq'aradiki dangliq kishilik hoquq mukapatliridin "Barbara goldsimis erkin yézish mukapati", "Martén ennalis kishilik hoquq mukapati" we "Saxarof erkinlik mukapati" qatarliq birqanchilighan mukapatlargha érishti. Ilham toxti 2019-yilining béshida amérika dölet mejlisidiki muhim siyasiy erbablar teripidin 2019-yilliq "Nobél tinchliq mukapati" gha namzatliqqa körsitilgenidi.

Toluq bet