Қаһраманмараштики хәлқаралиқ йиғинда «шәрқий түркистандики мустәқиллиқ роһи» тонуштурулди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-02-12
Елхәт
Пикир
Share
Принт
«Ислам вә түрк дунясида таҗавузчиларға қарши елип берилған күрәшләр» мавзулуқ йиғинға қатнашқучилар. 2020-Йили 11-феврал, түркийә.
«Ислам вә түрк дунясида таҗавузчиларға қарши елип берилған күрәшләр» мавзулуқ йиғинға қатнашқучилар. 2020-Йили 11-феврал, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

11-Феврал күни түркийәниң шәрқий җәнубий райониға җайлашқан қаһраманмараш шәһиридә өткүзүлгән «ислам вә түрк дунясида таҗавузчиларға қарши елип берилған күрәшләр» мавзулуқ йиғинда қаһраманмараш сүтчи имам университети оқутқучиси доктор алимҗан боғда әпәнди «шәрқий түркистандики мустәқиллиқ роһи» темисида доклат бәргән.

Алимҗан буғда әпәнди уйғурларниң азадлиқ күрәш тарихи мусапилири вә уйғурлардики миллий мустәқиллиқ роһи қатарлиқ мәсилиләр бойичә әтраплиқ тохталған. У телефон зияритимизни қобул қилип, өз доклатиниң мәзмунлири һәққидә мәлумат бәрди вә уйғур миллий роһи һәққидики қарашлирини оттуриға қойди

Доктор алимҗан боғда әпәнди доклатида уйғурларниң 19-әсирдин бүгүнгичә болған мустәқиллиқ күрәшлирини бир қәдәр тәпсилий баян қилип, йиғин әһлини уйғурларниң тарихи вә һазирқи мәвҗут мәсилилири һәққидә көп учурларға игә қилған.

Мәзкур муһакимә йиғиниға уйғурлардин башқа йәнә түркийә мутәхәссислири вә бир қисим бурун таҗавузчилиққа учриған әлләрдин кәлгән мутәхәссисләрму иштирак қилип доклат бәргән болуп, буларниң арисида молдова җумһурийитидики түркий милләт гагаузларниң аптоном райониниң рәиси, шуниңдәк пәләстин, йәмән, боснийә, ливийә қатарлиқ әлләрниң бир қисим вәкиллириму бар икән.

Доктор алимҗан боғда әпәндиниң ейтишичә, бу йил қаһраманмарашниң азад болғанлиқиниң 100 йиллиқи болуп, бу шәһәр 1920-йили фирансийә армийәсиниң ишғалидин азад қилинған, әнә шу 100 йиллиқ хатирә мунасивити билән бу шәһәрдә түрлүк паалийәт өткүзүлүватқан болуп, мәзкур йиғинму әнә шу хатириләш паалийәтлириниң бир қисми икән.

Қаһраманмараштики мәзкур муһакимә йиғиниға иштирак қилған уйғур оқуғучи сәйпулла қәшқири йиғинниң пайдилиқ болғанлиқини, өзиниң, болупму уйғурларниң күрәш тарихи һәққидә мәлуматқа игә әмәс башқа әлләр вәкиллири һәтта түрк аңлиғучиларниңму алимҗан буғданиң доклати арқилиқ мәлумат вә учурларға игә болғанлиқини тәкитлиди.

Әнқәрәдики уйғур институти мудири доктор әркин әкрәмниң қаришичә, қаһраманмараштики мәзкур муһакимә йиғинида уйғур тарихий мәсилилириниң оттуриға қоюлуши муһим әһмийәткә игә. Униң қаришичә, илгирики вақитларда түркийәдә ечилған «ислам дуняси» мәсилилиригә аит йиғинларда уйғур мәсилисигә анчә орун берилмәйтти. Әмма, йеқинқи вақитларда, болупму уйғур елидики лагерлар мәсилиси, уйғурларниң миллий вә диний бастурушларға учраш әһвали хәлқараға кәң билинишкә әгишип, дунядики әң чоң мәсилиләр қатарида уйғур мәсилисигиму орун берилишкә башлиди.

Қаһраманмараш түркийәниң мустафа камал ататүрк рәһбәрликидики азадлиқ уруши тарихида муһим сәһипә яратқан вилайәт болуп, мәзкур вилайәтниң азад болуши түркийә җумһурийитиниң қурулушида муһим рол ойниғаниди. Қаһраманмарашниң азад болғанлиқиниң 100 йиллиқи мунасивити билән 45 күндин буян һәр хил паалийәтләр өткүзүлүватқан болуп, бу паалийәтләрниң көпидә уйғур мәсилисигиму орун берилгән. Қаһраманмараш шәһириниң башлиқи өткән йили хитайниң йиву шәһири билән қериндаш шәһәр болуш тохтамнамисигә қол қойғанлиқи үчүн түрк хәлқиниң вә аммиви тәшкилатлириниң қаттиқ наразилиқиға учриғаниди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт