Ғәрб дөләтлириниң тәсири астида "адаләт вә тәрәққият партийәси" рәһбәрлири уйғурлар билән учрашти

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-02-24
Share
Ғәрб дөләтлириниң тәсири астида Түркийә адаләт вә тәрәққият партийәсиниң муавин рәиси җулидә сариәроғлу ханим уйғур тәшкилат вәкиллирини қобул қилди. 2021-Йили 23-феврал, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Хитайниң уйғурларға қарита "ирқий қирғинчилиқ" йүргүзгәнлики америка һөкүмити вә канада парламенти тәрипидин бирдәк бекитилиши шуниңдәк әнглийә вә башқа бирқисим ғәрб дөләтлириниң хитайниң уйғурларға қаратқан бастуруш сияситини әйиблишиниң күчийиши тәсири астида уйғур мәсилисидә хитайни әйиблимәстин сүкүттә туруватқан адаләт вә тәрәққият партийәси йеңи бир қәдәм ташлиди. Мәзкур партийәгә мәнсуп бирқисим әмәлдарлар уйғур һәйити билән учришишқа башлиди. Адаләт вә тәрәққият партийәсиниң муавин рәиси җулидә сариәроғлу, түркийә ташқи ишлар министирлиқиниң муавин министири явуз сәлим қиран әпәнди, муавин ички ишлар министири исмайил чатақли әпәнди вә чәтәлдики түркләр һәм қериндаш милләтләр идариси башлиқи абдуллаһ әрән әпәндиләр шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики рәиси һидайәтулла оғузхан әпәнди, дуня уйғур қурултийи муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди башчилиқидики һәйәтни қобул қилди. Һәйәт түркийәдики уйғурлар һазир дучар болуватқан қийинчилиқлар тоғрисида тәпсили мәлумат бәрди вә бу һәқтә конкрет тәләплирини язма вә ағзаки һалда йәткүзди. Булардин сирт хәлқарадики уйғур дәвасидики йеңилиқлар тоғрисидиму мәлумат бәрди.

Мәзкур һәйәтни 23-феврал күни әтигән тунҗи болуп түркийәни идарә қиливатқан адаләт вә тәрәққият партийәси муавин рәиси җулидә сариәроғлу ханим партийә мәркизидики ишханисида қобул қилди. У, уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитидин хәвәрдар икәнликини, партийәсиниң "қәйәрдә езилгән мусулман болса уларниң йенида болимиз" дегән сиясити астида уйғурларға ярдәм қилишқа тиришиватқанлиқини, улар бәргән тәләп хетини чүштин кейинла президент рәҗәп таййип әрдоғанға тапшуруп беридиғанлиқини ейтти.

Бу адаләт вә тәрәққият партийәси муавин рәисиниң узун вақиттин буян тунҗи қетим уйғур тәшкилат рәһбәрлирини айрим қобул қилип, мәхсус уйғур мәсилиси һәққидә сөһбәт қилиши иди.

Һидайәтуллаһ оғузхан әпәнди бу һәқтә мәлумат бәрди.

Арқидин һәйәтни түркийә ташқи ишлар министири муавини явуз сәлим қиран ишханисида қобул қилди. Һәйәт униңға уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити тоғрисида мәлумат бәргәндин кейин, йеқинлири вәтәндә лагер вә түрмиләргә ташланған уйғурларни қутқузуш тоғрисидики тәләпләрни оттуриға қойди. Шундақла уйғур дәвасидики йеңи вәзийәт тоғрисидиму мәлумат бәрди. Муавин ташқи ишлар министириниң немә дегәнлики һәққидә һидайәтулла оғузхан мундақ тохталди:

23-Феврал күни арқидин мәзкур һәйәтни түркийә ички ишлар министири муавини исмаил чатақли әпәнди ишханисида қобул қилди. Бу учришишқа түркийәкөчмәнләр идариси мудириму иштирак қилди. Әркин әкрәм вә һидайәтулла оғузхан бу кишиләргә уйғурға түркийә пуқралиқи берилиши, "җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келишими" ниң бикар қилиниши қатарлиқ бир йүрүш тәләп-пикирлирини оттуриға қойди.

Түркийәдә көп санда уйғурниң пуқралиқи мәсилиси техиғичә һәл болмиған болуп, йәнила көп сандики уйғур туруш рухситисиз, ишләш вә нормал турмуш кәчүрүш имканийәтлири қийин һалда яшимақта иди. Түркийә өктичи партийәлири әрдоған һөкүмитини нәччә милйон сүрийәлик вә башқа оттура шәрқ әрәб мусулман мусапирлириға көрсәткән ярдәмниң һечбирини техиғичә уйғур мусапирлириға көрситип бақмиғанлиқини, сүрийәликләргә пуқралиқ бәргән һөкүмәтниң уйғурларға бу салаһийәтни бәрмәйватқанлиқини әйибләп кәлмәктә иди.

Уйғурларниң тәләплирини муавин министир исмайил чатақли әпәнди вә мәслиһәтчиси хатирә қалдуруп маңди. Һидайәт оғузхан әпәнди бу сөһбәтниң җәряни тоғрилиқ мәлумат бәрди.

Д у қ муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди бу қетимқи учришишларда түркийәдики уйғурларниң қийинчилиқидин сирт уйғур дәвасиниң хәқарадики вәзийити, шундақла "хитай билән түркийә оттурисида түзүлгән җинайәтчиләрни өзара өткүзүп бериш келиши" ми тоғрисидиму музакирә елип берилғанлиқини оттуриға қойди.

Доктор әркин әкрәм әпәнди 23-феврал күни елип берилған учришишлардин түркийәниң уйғур мәсилисидин түпәйли һәм түркийә билән хитай оттурисидики мунасивәттә һәм ғәрб әллири вә америка билән болған мунасивәттә қийин әһвалда қалғанлиқини чүшинип йәткәнликини оттуриға қойди.

Уйғур мәсилиси америка, канада вә әнглийә парламентлирида күн тәртипкә келишигә әгишип, түркийә парламентидиму көпләп оттуриға қоюлушқа башлиди. "ийи", "җумһурийәт хәлқ партийәси", "келәчәк", партийәси, "бүйүк бирлик партийәси" қатарлиқ өктичи партийәләрниң рәһбәрлири, парламент әзалири даим һөкүмәтни уйғурлар мәсилисидә хитай һөкүмитини қаттиқ шәкилдә әйиблимигәнлики, ғәрб дөләтлири басқан бу қәдәмләрни басалмайватқанлиқини әйибләшни күчәйтмәктә. Бу мәсилиләр барғансери хәлқниң наразилиқ инкаслирини күчәйтмәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт