Батухан чолак: «хитайниң рәһимсиз сиясәтлирини түрк хәлқигә вә дуняға аңлитишни давамлаштуримиз»

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2020-02-27
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Дуня уйғур қурултийи, уйғур академийәси, тәклимакан уйғур нәшрияти вә уйғур һәрикити тәшкилатлириниң рәһбәрлири йеқинда «йеңи чағ» гезитини зиярәт қилди. 2020-Йили феврал. Түркийә.
Дуня уйғур қурултийи, уйғур академийәси, тәклимакан уйғур нәшрияти вә уйғур һәрикити тәшкилатлириниң рәһбәрлири йеқинда «йеңи чағ» гезитини зиярәт қилди. 2020-Йили феврал. Түркийә.
RFA/Azigh

Хитай һөкүмити түркийәдики хитайға майил мәтбуатларни ишқа селип уйғурларға қаратқан бастуруш сияситини ақлашқа урунуватқан мәзгилдә, түркийәдики йәнә бир түркүм журналистлар «хитайниң рәһимсиз сиясәтлирини түрк хәлқигә вә дуняға аңлитишни давамлаштуридиғанлиқи» ни билдүрди. Уйғур паалийәтчилири уйғур мәсилисигә орун берип кәлгән журналистларни зиярәт қилип уларға тәшәккүр ейтишти.

Игилишимизчә, «йеңи чағ» гезити уйғур мәсилигә көпләп орун бериватқан вә түрк хәлқигә уйғурлар дуч келиватқан сиясий бисимни аңлитишта муһим рол ойнаватқан ахбарат қурулушлиридин бири икән.

Мушу мунасивәт билән дуня уйғур қурултийи, уйғур академийәси, тәклимакан уйғур нәшрияти вә уйғур һәрикити тәшкилатлириниң рәһбәрлири йеқинда «йеңи чағ» гезитини зиярәт қилди.

Уйғур тәшкилат рәһбәрлиридин дуня уйғур қурултийи баш мупәттиши абдулһәким идрис, уйғур академийәси һәйәт әзаси мәмәт или, тәклимакан уйғур нәшриятиниң башлиқи абдуҗелил туран вә уйғур һәрикити тәшкилатиниң директори рошән аббас ханим қатарлиқлар «йеңи чағ» гезити интернет нәшириниң баш муһәррири батухан чолақ әпәндимниң ишханисида сөһбәттә болди. Сөһбәттә абдулһәким идрис әпәндим вә рошән аббас ханим батухан чолақ әпәндимгә уйғурларниң нөвәттики вәзийитидин мәлумат бәрди.

Йеқиндин буян «айдинлик» вә «улусал қанал» дегәндәк хитай тәрәпдари ахбарат қурулушлири уйғур давасиға, уйғур дости журналист вә зиялийларға болған һуҗумни күчәйткән болуп, январ ейида «айдинлик гезити» чәтәлдики уйғур давасиға актип иштирак қиливатқан кишилик һоқуқ паалийәтчилирини «америкиниң җасуси», «гүлән һәрикитиниң парчиси» дәп қара чаплашқа башлиған. 

Мәзкур ахбарат васитиси йәнә, түркийәниң уйғур сияситини әйибләп мақалиләрни елан қиливатқан түрк журналистлардин мустафа бағ вә батухан чолак әпәндимни «америка дөләт бихәтәрлики идарисиниң җасуси» дәп көрсәткән.

Улар һуҗумлирини түрк журналистлар биләнла болди қилмай тиғ учини уйғур паалийәтчи руқийә турдуш, арслан һидайәт қатарлиқ яш уйғур кишилик һоқуқ паалийәтчилиригиму қаратқан вә уларни «гүлән һәрикити» ниң парчиси яки «америка һөкүмитиниң истихбарат хадимлири» дәп қарилиған.

Батухан чолақ әпәндим түркийәдики уйғур мәсилисигә изчил көңүл бөлүп келиватқан журналистларниң бири болуп, «қандашлириңизни қанчигә саттиңиз?», «хитай җаһангирлики», «қандишини унатқан, үммитини қутқузмақчи!» қатарлиқ мақалилири арқилиқ уйғур мәсилисиниң давамлиқ күнтәртиптә қилишиға күчимәктә.

Батухан чолак әпәндимниң даим уйғурларниң авази болуп келиватқанлиқиға, түрк хәлқигә уйғур мәсилисини тоғра усулупта чүшәндүрүп келиватқанлиқиға тәшәккүр билдүрүш йүзисидин уйғур тәшкилатлири «йеңи чағ» гезити вә батухан чолақ әпәндимгә уйғурлар намидин рәһмәт ейтти вә хатирә буюми совға қилди. Батухан чолақ әпәндим тәшкилат рәһбәрлири тәрипидин «уйғур дости вә адил журналист» дәп тәриплинип, униңға уйғур допписи кийдүрүлди.

Көзәткүчиләрниң қаришичә хитайниң түркийәдики уйғур яки уйғур дости паалийәтчиләргә қилған һуҗуминиң мәқсити мәзкур паалийәтчиләрни түркийәниң дүшмини қилип көрситиш икән. 

Зияритимизни қобул қилған батухан чолак әпәндим мәзкур мәсилә һәққидә тохтилип мундақ деди: «улар түркийәдә шәрқий түркистан темисида кишиләрниң сәзгүрлүкиниң ешишиға тосалғу болуш үчүн тиришиватиду. Бу хитай дөлитиниң сияситидур. Йеқинқи вақиттин буян йиғивелиш лагерлири сияситиниң ғулғула қозғиши уйғурларниң үстидики зулум вә шәрқий түркистандики кишилик һоқуқ кризиси хитайни хәлқара җәмийәтниң алдида осал әһвалға чүшүрүп қойди.

Һәм иқтисадий җәһәттин һәм юқириқидәк вәқәләрни тизгинләш үчүн хитай һөкүмити көпинчә дөләткә зор миқдарда мәбләғ селиватиду. Түркийәдә бәзи гуруппиларни хитай һөкүмити өзиниң йениға таратти. Доғу пиринчәк вә ‹айдинлик' гезитини дегәндәкләр шуларниң җүмлисидиндур. Уларниң тәшвиқатлирида асаслиқи юқириқидәк мәзмунлар ишлиниду. Уларниң мәқсити уйғурларниң һәқлиқ давасиға, хәлқиниң шәрқий түркистан күришигә болған сәзгүрлүкигә тосалғу болуш, шәрқий түркистан мәсилисидә җамаәт пикириниң күчийишини тизгинләш вә уйғурларни техиму ялғуз қоюштин ибарәт.

Бу системилиқ бир шәкилдә түркийәдики хитай әлчиханиси тәрипидин мәбләғ билән тәминлиниватиду вә тәшкиллиниватиду. Улар түркийәдә шәрқий түркистан давасиниң һәқлиқ образиниң күчийишини, шәрқи түркистан мәсилисидә кишиләрниң тәшкиллинишини, пикирини баян қилишини, инкас билдүрүшини, күнтәртипкә илип келишини халимайду. Мәзкур мәқсәт билән улар һәр хил усулларни қоллинип иҗтимаий алақә васитилири арқилиқ һуҗум тәшкилләп, төһмәт қиливатиду.»

Уйғур академийәси һәйәт әзаси мәмәт или әпәндим зияритимизни қобул қилип уйғур академийәсиниң түркийәдики уйғурларниң авази болушқа тиришиватқан журналистлар билән қоюқ һәмкарлиқ орнитишни асаслиқ вәзиписиниң бири қиливатқанлиқини, чүнки журналистларниң түрк һөкүмити вә түрк хәлқигә уйғурларниң давасини аңлитишта муһимлиқини, шуңа уйғурларниң авази болуватқан зиялийларға вә ахбаратчиларға рәһмәт ейтиш вә уларни йеңи учурлар билән тәминләшни давамлаштуридиғанлиқини ейтти.

Мәмәт или әпәндим уйғур академийәсиниң бундин кейинки пиланлири һәққидә тохтилип мундақ деди: «уйғур академийәси уйғур һәрикити тәшкилати билән һәмкарлишип, уйғурларниң дости «йеңи чағ» гезитигә охшаш гезитләр вә журналистлар билән давамлиқ һәмкарлиқ мунасивити орнитиду. Уйғурларниң авазини пүтүн дуняға түркийә арқилиқ аңлитип, түрк хәлқигә вә түрк һөкүмитигә давайимизни техиму яхши аңлитиш үчүн мунасивитимизни қоюқлаштуримиз. Уйғурларниң авази болуватқанларға рәһмәт ейтиш вә уларға йеңи учурларни тәминләп бериш уйғур академийәси болуш сүпитимиз билән бизниң хизмәт нишанимиз. Биз буниң үчүн техиму тиришимиз.»

Батухан чолак әпәндим зияритимиз давамида шәрқий түркистанниң түрк давасиниң бир қисми икәнликини, қисқиси бир инсанлиқ даваси икәнликини шуңа бу давани ялғуз қоймаслиқ керәкликини ейтти вә түрк ахбаратчилиқида өзини «журналист» дәп қарайдиған кишиләрниң бу мәсилигә алаһидә диққәт қилиши керәкликини тәкитлиди.

У ахирида мундақ деди: «хитайниң рәһимсиз сиясәтлирини түрк хәлқигә вә дуняға аңлитишни давамлаштуримиз.»

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт